ප්රකට ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා විසින් රචිත “පාත් ඔෆ් ෆ්රීඩම්” (Path of Freedom) නවතම කෘතිය, බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර සම්මන්ත්රණ ශාලාවේදී පසුගියදා එළිදක්වනු ලැබීය.
එය වත්මන් ශ්රී ලංකාවේ මුහුණ දෙන දැඩි ආර්ථික අර්බුදය සහ ජාත්යන්තර මූල්ය දේශපාලනය විවේචනාත්මකව විශ්ලේෂණය කරන පර්යේෂණාත්මක ග්රන්ථයකි.
කවුද මේ ගයන්ත දෙහිවත්ත?
ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා යනු වසර විසි ගණනකට අධික කාලයක් ඕස්ට්රේලියාව සහ ශ්රී ලංකාව යන රටවල් ද්විත්වයේම සාර්ථකව ව්යාපාර මෙහෙයවන ව්යවසායකයෙකි. කොළඹ ශාන්ත ජෝසප් විද්යාලයේ සහ ඕස්ට්රේලියාවේ සුප්රකට මොනෑෂ් විශ්වවිද්යාලයේ (Monash University) ආදි විද්යාර්ථියෙකු වන ඒ මහතා, දේශපාලන ආර්ථික විද්යාව, සාර්ව ආර්ථික ප්රතිපත්ති සහ ආර්ථික සංවර්ධනය පිළිබඳ ක්ෂේත්රයන් කෙරෙහි සුවිශේෂී අවධානයක් යොමු කළ පර්යේෂකයෙකු සහ දේශපාලන-ආර්ථික විශ්ලේෂකයෙකි.
මෙරට ආර්ථික ස්වෛරීභාවය සහ දේශීය සංවර්ධනය වෙනුවෙන් සක්රීයව පෙනී සිටින ඔහු, මීට පෙර ප්රකාශයට පත් කළ “විකල්ප මඟ” සහ මෙවර දොරට වැඩූ “The Path of Freedom – Dismantling the Imperialist Debt Trap” යන කෘතීන් හරහා (විශේෂයෙන්ම De-Dollarization නොහොත් ඩොලර් මත පරාධීනත්වය තුරන් කිරීම පිළිබඳව) මෙරට ආර්ථික විද්යා ක්ෂේත්රය තුළ පුළුල් සංවාදයක් ගොඩනැඟීමට සමත්ව ඇත.
පොතෙහි අන්තර්ගතය ප්රධාන කරුණු 3ක් ඔස්සේ කෙටියෙන් මෙසේය.
1. අධිරාජ්යවාදී ණය උගුල සහ ඩොලර් පරාධීනත්වය
කෘතිය මඟින් මූලිකවම තර්ක කරන්නේ ශ්රී ලංකාව ඇතුළු තුන්වන ලෝකයේ රටවල් ඇමරිකානු ඩොලරය මත පදනම් වූ, ක්රමවේදිකව සැලසුම් කරන ලද බාහිර ණය උගුලක සිරකර ඇති බවයි. විශේෂයෙන්ම ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) වැනි ආයතන ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ හරහා රටක ස්වෛරීභාවය සහ ජාතික සංවර්ධනය අඩාල කර, ගෝලීය ණය හිමියන්ගේ ලාභය සහ ප්රාග්ධන අවශ්යතා පමණක් ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කරන ආකාරය මෙහිදී පෙන්වා දෙයි.
2. දේශීය මූල්ය පද්ධතියේ බිඳෙනසුලු බව (Tension Points 3)
වත්මන් ලංකාවේ මූල්ය වෙළෙඳපොළ පවතින්නේ දැඩි අවදානම් සහගත සන්ධිස්ථානයක බව පවසන කතුවරයා, සමස්ත ආර්ථිකයම මහා බිඳවැටීමකට ලක් කළ හැකි ප්රධාන ආතති කලාප 3ක් දත්ත සහ සාක්ෂි සහිතව හඳුනා ගනී.
* විනිමය වෙළෙඳපොළ (Currency Market) – රුපියලේ අගය කෘත්රිමව රඳවා ගැනීමේ අවදානම.
* වත්කම් වෙළෙඳපොළ (Asset Market) – කොටස් වෙළෙඳපොළ, බැඳුම්කර සහ දේපළ වෙළෙඳාම් ක්ෂේත්රයේ පවතින අස්ථාවරත්වය.
* ණය වෙළෙඳපොළ (Credit Market) – රුපියල් ට්රිලියන 11.9ක් වන දේශීය පෞද්ගලික ණය සහ විදේශ ණය පීඩනය (පොලී අනුපාත ඉහළ යාම නිසා මෙම ක්ෂේත්රය වඩාත් අවදානමකට ලක්ව ඇති බව පෙන්වා දෙයි).
3. විකල්ප ආර්ථික රාමුව (The Alternative Route)
මෙම කෘතිය සාම්ප්රදායික විවේචනවලින් පමණක් නතර නොවී, ශ්රී ලංකාවට මෙම “ඩොලර් සිරගෙයින්” මිදීම සඳහා ප්රායෝගික විකල්ප ආර්ථික ආකෘතියක් (Alternative Economic Framework) යෝජනා කරයි. නව ලිබරල්වාදී ආර්ථික චින්තනයෙන් බැහැරව, රටේ ස්වාධීනත්වය, තිරසාර සංවර්ධනය සහ සමාජ සාධාරණත්වය මුල් කරගත් දේශීය ප්රතිපත්ති මඟින් සැබෑ “නිදහසේ මාවත” සකසා ගන්නා ආකාරය මෙම පොත මඟින් මඟ පෙන්වයි.
කෙටියෙන් කිවහොත් – මෙය IMF සහ වොෂින්ටන් එකඟතාවන් පිටුපස ඇති ආර්ථික තර්කනය ප්රශ්න කරමින්, ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ස්වෛරීභාවය වෙනුවෙන් ලියවුණු කාලෝචිත ශාස්ත්රීය මෙන්ම ප්රායෝගික දේශපාලන-ආර්ථික විශ්ලේෂණයකි.
