ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) පිහිටුවීමේදී තිබූ සැබෑ අරමුණු වර්තමානය වන විට මුළුමනින්ම ගිලිහී ගොස් ඇති බවත්, ඔවුන්ගේ එකම අභිලාෂය වී ඇත්තේ රටවල් සංවර්ධනය කිරීම නොව ණය හිමියන්ගේ ප්රතිලාභ උපරිම කිරීම පමණක් බවත් මෙරට ප්රමුඛ පෙළේ ආර්ථික විද්යාඥයින් පිරිසක් පෙන්වා දෙති. 1970 දශකයේ සිට IMF ආයතනය වඩ වඩාත් ගෝලීය ප්රාග්ධනයේ කළමනාකරුවෙකු ලෙස ක්රියා කර ඇති බව ඔවුහු අවධාරණය කරති.
මෙම අදහස් පළ වූයේ ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත විසින් රචිත “පාත් ඔෆ් ෆ්රීඩම්” (Path of Freedom) නවතම කෘතිය එළිදැක්වීම වෙනුවෙන් බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර සම්මන්ත්රණ ශාලාවේදී පැවති විශේෂ උත්සවයකදීය.
ඩොලර් ණය ක්රමයේ සිරවූ ශ්රී ලංකාව
උත්සවයේ ප්රධාන අදහස් දැක්වීමක් සිදු කළ මහාචාර්ය සුමනසිරි ලියනගේ මහතා ප්රකාශ කළේ ශ්රී ලංකාව මේ වන විට ඇමරිකානු ඩොලර් මත පදනම් වූ දරුණු ණය ක්රමයක සිරවී සිටින බවයි.
තිරසාර සංවර්ධනයක් සහ සමාජ සාධාරණත්වයක් රට තුළ ප්රවර්ධනය කිරීමට නම්, මෙම පරාධීනත්වයෙන් මිදිය යුතු බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. ඒ සඳහා “පාත් ඔෆ් ෆ්රීඩම්” කෘතියෙන් යෝජනා කර ඇති පරිදි, දැනට පවතින රාමුවෙන් බැහැර වූ විකල්ප ආර්ථික වැඩපිළිවෙළක් වෙත රට යොමු විය යුතු බව මහාචාර්යවරයා වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
අධි-නව ලිබරල්වාදී අවුල සහ මහ බැංකු පනත
මෙහිදී “උත්සන්න වූ නව ලිබරල්වාදී අවුල – ශ්රී ලංකාවේ තත්ත්වය” යන තේමාව යටතේ විශේෂ දේශනයක් පවත්වනු ලැබුවේ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ ආර්ථික විද්යා හා සංඛ්යාන අධ්යයන අංශයේ ජ්යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය කල්ප රාජපක්ෂ මහතා විසිනි.
ඔහු පෙන්වා දුන්නේ IMF අනුග්රහය ලබන ප්රතිසංස්කරණ මාලාව හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාව මේ වන විට ‘අධි-නව ලිබරල්වාදී’ (Hyper-neoliberal) අන්තරායකර අදියරකට අවතීර්ණ වී ඇති බවයි. විශේෂයෙන්ම 2023 වසරේ සම්මත කරන ලද නව මහ බැංකු පනත මඟින්, මිල ස්ථායීතාව සහ උද්ධමනය ඉලක්ක කිරීමට මෙන්ම ආයතනික ස්වාධීනත්වයට පමණක් ප්රමුඛතාවය දී ඇති බව ඔහු පැවසීය.
“මහ බැංකුවේ ආර්ථික තර්කනය දැන් වොෂින්ටන් එකඟතාවය සහ IMF මතම දැඩිව පිහිටුවා තිබෙනවා. මෙයින් සිදුවන්නේ මූල්ය ප්රතිපත්තිය කෙරෙහි රජයට ඇති සෘජු බලපෑම අඩු වීමයි. මෙම වෙනස ජාතික සංවර්ධනය වෙනුවෙන් නොව, මූල්ය ප්රාග්ධනයේ සහ යම්කිසි විශේෂිත පන්තියක අභිලාෂයන් වෙනුවෙන් පමණක් සේවය කරන්නක්” – ආචාර්ය කල්ප රාජපක්ෂ
ලංකාවේ මූල්ය පද්ධතිය කඩා වැටීමේ අවදානමක?
කෘතියේ කර්තෘ, ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා සභාව අමතමින් කියා සිටියේ ලංකාවේ මූල්ය වෙළෙඳපොළ මේ වන විට අතිශයින්ම බිඳෙනසුලු මට්ටමක පවතින බවයි. ඕනෑම මොහොතක සමස්ත මූල්ය පද්ධතියම මහා අර්බුදයකට ඇද දැමිය හැකි තීරණාත්මක සන්ධිස්ථාන 3ක් ඔහු හඳුනාගෙන තිබේ:
1. විනිමය වෙළෙඳපොළ (Exchange Market)
2. වත්කම් වෙළෙඳපොළ (කොටස්, බැඳුම්කර සහ දේපළ වෙළෙඳාම්)
3. ණය වෙළෙඳපොළ (විදේශීය ණය සහ දේශීය පෞද්ගලික ණය)
මෙම ක්ෂේත්ර 3න් එකම එක ක්ෂේත්රයක හෝ අර්බුදයක් හටගතහොත්, එය ලැව්ගින්නක් සේ අනෙක් ක්ෂේත්ර කරාද පැතිර යා හැකි බව හෙතෙම අනතුරු ඇඟවීය. එහි අවසාන ප්රතිඵලය වන්නේ රුපියලේ අගය සීග්රයෙන් අවප්රමාණය වීම සහ වත්කම්වල මිල බිඳ වැටීමයි.
විශේෂයෙන්ම මෑතකදී සිදු කරන ලද පොලී අනුපාත ඉහළ නැංවීම් හේතුවෙන්, දැනට රුපියල් ට්රිලියන 11.9ක් වන මෙරට දේශීය පෞද්ගලික ණය මත දරාගත නොහැකි පීඩනයක් එල්ල වන අතර, එමඟින් ණය වෙළෙඳපොළේ බිඳෙනසුලු බව තවදුරටත් උත්සන්න වන බවද දෙහිවත්ත මහතා පැහැදිලි කළේය.
දේශපාලන සහ රාජ්ය තාන්ත්රික නියෝජනය
මෙම සුවිශේෂී ග්රන්ථ එළිදැක්වීමේ අවස්ථාව සඳහා මෙරට දේශපාලන ක්ෂේත්රයේ මෙන්ම ජාත්යන්තර රාජ්ය තාන්ත්රික ක්ෂේත්රයේද ප්රමුඛ පෙළේ පිරිසක් එක්ව සිටියහ.
ඒ අතර ශ්රී ලංකාවේ කියුබානු තානාපතිනි පැට්රීෂියා ලාසාරා පේගෝ ගුවේරා (Patricia Lázara Pego Guerra) මහත්මිය, ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජ තානාපති කාර්යාලයේ රාජ්ය තාන්ත්රික මොජ්තබා බර්ගන්දාන් (Mojtaba Barghandan) මහතා, හිටපු නියෝජ්ය කථානායක තිලංග සුමතිපාල මහතා, හිටපු අධ්යාපන අමාත්ය ඩලස් අලහප්පෙරුම මහතා සහ පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ මහතා ඇතුළු සම්භාවනීය අමුත්තන් රැසක්ද වූහ.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
