ටැටූ ගැහුවාට, කොණ්ඩේ වෙනස් විදිහට කැපුවාට දැන් හිරේ යන්න වෙයිද?
වර්තමාන සමාජයේ විලාසිතාවක්, ආත්ම ප්‍රකාශනයක් වගේම ලස්සන කලාවක් විදිහට ටැටූ එකක් ගහන, එහෙමත් නැත්නම් වෙනස් විදිහකට කොණ්ඩේ වවන, කපන තරුණයෙක් දකින එක හරිම සාමාන්‍ය දෙයක්. ඒත්, ඉදිරියේදී ඔබේ ඇඟේ තියෙන ටැටූ එක, ඔබේ කොණ්ඩයේ මෝස්තරය එහෙමත් නැත්නම් ඔබ අඳින පළඳින විදිහ නිසාම ඔබව “පාතාල සාමාජිකයෙක්” හෝ “සංවිධානාත්මක අපරාධකාරයෙක්” විදිහට මුද්‍රා තබලා පොලිසියට අත්අඩංගුවට ගන්න පුළුවන් වටපිටාවක් නිර්මාණය වුණොත්?
ඇත්තටම ඒක නිකම්ම නිකම් අනුමානයක් විතරක් නෙවෙයි. 2026 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් ගැසට් පත්‍රයක් මගින් ප්‍රසිද්ධියට පත් කරපු සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත (Prevention of Organised Crimes Bill) හරහා මෙන්න මේ වගේ දැඩි ලෙස ආන්දෝලනාත්මක සහ අවදානම් සහගත බලතල සමූහයක් පොලිසිය වෙත ලබාදෙන්න සූදානම් වෙනවා.
රටේ පාතාලය සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ මර්දනය කිරීමේ යහපත් අරමුණ පෙරදැරිව මෙම පනත ගෙනෙන බව ආණ්ඩුව පැවසූවත්, මෙහි ඇතුළත් ඇතැම් භයානක වගන්ති මගින් සාමාන්‍ය ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් සෘජුවම බිලිගැනීමේ පූර්ණ හැකියාවක් පවතින බව ප්‍රමුඛ පෙළේ නීතිඥයින් සහ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන් පෙන්වා දෙනවා.
මොකක්ද මේ අලුත් පනත? ඇයි මේ තරම් කලබලයක්?
රජය පවසන ආකාරයට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානාත්මක අපරාධවලට එරෙහි සම්මුතියට (United Nations Convention against Transnational Organized Crime) අනුකූලව ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතිය සකස් කිරීම සඳහා මෙම පනත ගෙන ඒම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක්. විශේෂයෙන්ම 1979 අංක 48 දරන දූෂිත සහ අතිශය විවේචනයට ලක්වූ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) වෙනුවට රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත (PSTA) හඳුන්වා දෙන අතරතුරම, සංවිධානාත්මක අපරාධ මර්දනය සඳහා මෙම වෙනම පනත් කෙටුම්පත රජය විසින් කරළියට ගෙන එනු ලැබුවා.
නමුත් මේ පනත දෙස ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කරන ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥයින් සහ ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ (BASL) හිටපු සභාපති, ජනාධිපති නීතිඥ සාලිය පීරිස් මහතා ඇතුළු නීති විශාරදයින් පෙන්වා දෙන්නේ ඉතාමත් අනතුරුදායක කරුණක්. එනම්, මෙතෙක් කල් ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත හරහා පොලිසියට සහ විධායකයට ලබාදී තිබූ මර්දනකාරී සහ ඒකාධිපති බලතල, වෙනත් නමකින් මෙම සංවිධානාත්මක අපරාධ පනත හරහා යළිත් කරළියට ගෙන ඒමට රජය උත්සාහ කරන බවයි.
ඇඳුම, කොණ්ඩේ සහ ටැටූ එක මත පුද්ගලයෙකු වැරදිකරු කිරීම: 4(2) වගන්තියේ ආන්දෝලනය
මෙම පනත් කෙටුම්පතේ ඇති වඩාත්ම භයානක සහ විකාරරූපී වගන්තිය වන්නේ 4(2) වගන්තියයි. යම් පුද්ගලයෙකු සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලි සාමාජිකයෙකුද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා අධිකරණයට සහ පොලිසියට සලකා බැලිය හැකි කරුණු කිහිපයක් මෙම වගන්තිය යටතේ දක්වා තිබෙනවා.
එම කරුණු අතරට,
* පුද්ගලයාගේ කොණ්ඩයේ මෝස්තරය (Hairstyles)
* ශරීරයේ ඇති පච්ච/ටැටූ (Tattoos)
* ඇඳුම් පැළඳුම් රටාව (Dress codes)
* අභිනයන් සහ සංඥා (Hand signs and non-verbal language)
* ඔහු ආශ්‍රය කරන පුද්ගලයින් සහ ගැවසෙන ස්ථාන (Associations and visited locations)
යම් පුද්ගලයෙකු අපරාධයක් සිදුකළ බවට සාක්ෂි මත පදනම්ව අත්අඩංගුවට ගන්නවා වෙනුවට, ඔහුගේ බාහිර පෙනුම සහ විලාසිතා මත පදනම්ව (Aesthetic Profiling) “මොහු පාතාල සාමාජිකයෙකි” යන්න තීරණය කිරීමට මෙමගින් පොලිසියට අවස්ථාව හිමිවෙනවා.
ව්‍යාපාරිකයින්ට සහ නිර්මාණකරුවන්ට වෙන අසාධාරණය
අද වන විට ටැටූ (Tattoo Art) කියන්නේ ලංකාවේ තරුණ තරුණියන් විශාල පිරිසක් වෘත්තීය මට්ටමින් නිරත වන, ඉතාමත් දියුණු නිර්මාණශීලී ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයක්. මෙවැනි අදූරදර්ශී නීති මගින් සිදුවන්නේ ටැටූ ශිල්පීන්ගේ සහ එම ක්ෂේත්‍රයේ යෙදෙන ව්‍යාපාරිකයින්ගේ බඩේ පහර වැටීමයි. ටැටූ එකක් ගැසූ පමණින් තරුණයෙකු පාතාලයෙකු ලෙස සැකකිරීමට පටන් ගත් විට, ජනතාව ටැටූ කලාගාර වෙත යාම නතර කරනු ඇත. එමෙන්ම උප සංස්කෘතීන්, කලාකරුවන්, වීදි නිරූපණ ශිල්පීන් සහ දේශපාලන උද්ඝෝෂකයින් පවා ඉතා පහසුවෙන් මෙම වගන්තිය යටතේ පොලිස් මර්දනයට ලක්වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතිනවා.
“අපරාධයේ” තරම: වැලි ගොඩදැමීමත්, කපිරයිට් කඩකිරීමත් සංවිධානාත්මක අපරාධයක්ද?
මෙම පනත යටතේ “සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලියක්” ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත්තේ පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි ගණනක් එක්ව මූල්‍ය හෝ ද්‍රව්‍යමය වාසි උදෙසා දිගින් දිගටම සිදුකරන බරපතල අපරාධයි.
නමුත් මෙහි ඇති හාස්‍යජනකම සහ භයානකම කරුණ නම්, මෙම පනත යටතේ ඇති “බරපතල අපරාධ” (Serious Crimes) ලැයිස්තුවට අවුරුදු 4ට වැඩි සිරදඬුවම් හිමිවන අපරාධ පමණක් නෙවෙයි, තවත් සුළු සිදුවීම් 53ක් ඇතුළත් කර තිබීමයි.
* බලපත්‍ර නොමැතිව වැලි ගොඩදැමීම
* ප්‍රකාශන හිමිකම් (Copyright) කඩකිරීම
* රාජ්‍ය නිලධාරියෙකුගේ රාජකාරියට බාධා කිරීම
මෙවැනි සුළු වැරදි පවා මේ පනත යටතේ සංවිධානාත්මක අපරාධ බවට පත්කරමින්, ඕනෑම සාමාන්‍ය පිරිසක් පාතාල කල්ලියක් ලෙස හමුද්‍රා තැබීමට පොලිසියට අසීමිත බලයක් මෙමගින් ලැබී තිබෙනවා.
පොලිසිය හමුවේ දෙන කටඋත්තර නැවතත් නීත්‍යානුකූලයි? (47 වන වගන්තිය)
ලංකාවේ සාමාන්‍ය නීතිය අනුව (සාක්ෂි ආඥාපනත යටතේ) පොලිස් අඩස්සියේ පසුවන සැකකරුවෙකු පොලිසිය හමුවේ දෙන කටඋත්තරයක් හෝ පාපෝච්චාරණයක් (Confessions) අධිකරණය හමුවේ සාක්ෂියක් ලෙස පිළිගන්නේ නැත. ඊට හේතුව වන්නේ පොලිසිය විසින් සැකකරුවන්ට වධහිංසා පමුණුවා, පහරදී හෝ බියගන්වා අසත්‍ය පාපෝච්චාරණ ලබාගැනීමට ඇති ඉඩකඩ වැළැක්වීමයි.
අලුතින් ගෙන ඒමට නියමිත PSTA පනතෙන් පවා පොලිස් පාපෝච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීම ඉවත් කර තිබියදී, මෙම සංවිධානාත්මක අපරාධ පනතේ 47 වන වගන්තිය මගින් සහකාර පොලිස් අධිකාරී (ASP) හෝ ඊට ඉහළ නිලධාරියෙකු හමුවේ කෙරෙන පාපෝච්චාරණ නැවතත් අධිකරණයේ ප්‍රධාන සාක්ෂියක් ලෙස පිළිගැනීමට ප්‍රතිපාදන සලසා ඇත.
මෙය එක පැත්තකින් ඉවත් කළ මර්දනකාරී නීතියක් වෙනත් පසුපස දොරටුවකින් නැවත සමාජගත කිරීමකි. මෙමගින් පොලිස් ස්ථාන තුළ සැකකරුවන්ට වධහිංසා පැමිණවීම සහ බලහත්කාරයෙන් පාපෝච්චාරණ ලබාගැනීමේ පැරණි අඳුරු යුගය නැවත ආරම්භ වීමේ දැඩි තර්ජනයක් මතුවී තිබෙනවා.
මහේස්ත්‍රාත්වරුන්ගේ බලතල කැපීම සහ අසීමිත රැඳවුම් නියෝග
සාමාන්‍ය නීතිය යටතේ පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන පැය 24ක් ඇතුළත මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු හමුවට පැමිණවිය යුතුය. නමුත් මෙම අලුත් පනතේ 20(1) වගන්තිය අනුව පැය 72ක් (දින 3ක්) දක්වා සැකකරුවෙකු පොලිස් භාරයේ තබා ගැනීමට අවසර හිමිවේ.
ඊටත් වඩා භයානක කරුණ නම් 21 වන වගන්තියයි. ඒ අනුව, ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ ඉල්ලීම මත පොලිසිය භාර අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට මාස 2ක රැඳවුම් නියෝග (Detention Orders – DOs) නිකුත් කළ හැකිය. මෙය වරකට මාස 2 බැගින් වසරක් දක්වා දීර්ඝ කළ හැක.
එපමණක් නොව, අත්අඩංගුවට ගත් සැකකරු මහේස්ත්‍රාත්වරයා හමුවට ඉදිරිපත් කළ විට, නීතිමය සාක්ෂි ප්‍රමාණවත් නැතත්, මෙම පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගත් පලියටම සැකකරු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට සිදුවේ. මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඇප දීමේ බලය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කර ඇති අතර, ඇප ලබාගත හැක්කේ මහාධිකරණයෙන් පමණි.
වොරන්ට් නැතිව පරීක්ෂා කිරීම්, ඩිජිටල් ඔත්තු බැලීම් සහ මාධ්‍ය වාරණය
මෙම පනත මගින් පොලිසියට ලබාදී ඇති අසීමිත බලතල මෙතැනින් අවසන් වන්නේ නැත.
1. නියෝග/වොරන්ට් නැතිව සෙවීම් (Clause 17) – හුදු “සාධාරණ සැකය” මත පදනම්ව ඕනෑම පුද්ගලයෙකු, වාහනයක් හෝ පෞද්ගලික පරිශ්‍රයක් අධිකරණ වොරන්ට් බලපත්‍රයක් නොමැතිව පරීක්ෂා කිරීමට සහ අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසියට බලය ඇත.
2. ඩිජිටල් රහස්‍යතාව අහෝසි කිරීම (Clauses 28, 44, 45) – අධිකරණ නියෝගයකින් තොරව ඕනෑම අයෙකුගේ ජංගම දුරකථන, පරිගණක පරීක්ෂා කිරීමට, ඒවායේ මුරපද (Passwords) ඉල්ලා සිටීමට, දුරකථන ඇමතුම් සටහන් (Call logs) සහ දැනට සිටින ස්ථානය (Location data) විදුලි සංදේශ සමාගම්වලින් සෘජුවම ලබාගැනීමට ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරීන්ට බලය පැවරේ.
3. මාධ්‍ය වාරණය (Clause 14) – අධිකරණයේ පූර්ව අවසරයකින් තොරව මෙම පනත යටතේ සිදුකෙරෙන නඩු විභාග හෝ තොරතුරු මාධ්‍ය මගින් වාර්තා කිරීම තහනම් කර ඇත. මෙය ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදයට සහ ජනතාවගේ දැනගැනීමේ අයිතියට එල්ල කළ පාරා Volley පහරකි.
නීති පද්ධතීන්හි සංසන්දනාත්මක විශ්ලේෂණය
| නීතිමය පැතිකඩ | ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA – 1979) | රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත (PSTA – 2026) | සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත (2026) |
| ප්‍රධාන විෂය පථය | දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ රාජ්‍ය ආරක්ෂාව | ජාතික ආරක්ෂාව සහ අර්ථ දක්වන ලද ත්‍රස්ත ක්‍රියා | පුද්ගලයින් 3ක් හෝ ඊට වැඩි කණ්ඩායම් කරන බරපතල අපරාධ |
| පොලිස් පාපෝච්චාරණ පිළිගැනීම | පිළිගනු ලැබේ (වධහිංසාවලට මග පාදයි) | ඉවත් කර ඇත (මහේස්ත්‍රාත් ඉදිරියේ පමණයි) | නැවත ඇතුළත් කර ඇත (ASP හෝ ඊට ඉහළ නිලධාරීන්ට දෙන පාපෝච්චාරණ) |
| පොලිස් අඩස්සියේ තබාගැනීම | දීර්ඝ කාලීන පොලිස් අඩස්සිය | අධිකරණ අධීක්ෂණය සහිත කෙටි කාලයක් | මහේස්ත්‍රාත් හමුවට දැමීමට පෙර පැය 72ක් දක්වා |
| විධායක රැඳවුම් නියෝග (DOs) | ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා මගින් මාස 18ක් දක්වා | අධිකරණ අධීක්ෂණය සහිතව කාලය අඩු කර ඇත | අමාත්‍යාංශ ලේකම් මගින් මාස 2 බැගින් වසරක් දක්වා |
| ඇප දීමේ බලතල | මහාධිකරණයට පමණයි | නියමිත කාලරාමුවක් සහිතව මහාධිකරණයට | මහාධිකරණයට පමණයි (මහේස්ත්‍රාත්ට රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම අනිවාර්යයි) |
| වැරදිකරු තීරණය කිරීමේ මාන | තහනම් සංවිධාන සමඟ පවතින සබඳතා | ත්‍රස්ත ක්‍රියාවලට සෘජු මෙහෙයුම් දායකත්වය | ඇඳුම්, කොණ්ඩයේ මෝස්තර, ටැටූ, අත් සංඥා සහ ආශ්‍රිතයින් |
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව උල්ලංඝනය වීම සහ GSP+ සහනයට එල්ල වන ජාත්‍යන්තර තර්ජනය
මෙම පනත මගින් ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 වන පරිච්ඡේදයෙන් සහතික කර ඇති 13(1), 13(2) [අත්තනෝමතික ලෙස අත්අඩංගුවට නොගැනීමේ අයිතිය], 13(3) [සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය], 13(5) [වරදකරු කරනු ලබන තෙක් අයෙකු නිරපරාදිකරුවකු ලෙස සැලකීමේ අයිතිය] සහ 14(1) [අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ සහ සංගම් පැවැත්වීමේ නිදහස] යන මූලික අයිතිවාසිකම් සෘජුවම උල්ලංඝනය වන බව පැහැදිලියි.
තවත් පැත්තකින්, මෙය ලංකාවේ ආර්ථිකයටද එල්ල වන මාරාන්තික පහරකි. ශ්‍රී ලංකාවට යුරෝපා සංගමයෙන් ලැබෙන GSP+ බදු සහනය පවත්වාගෙන යාමට නම් ICCPR සහ CAT ඇතුළු ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සම්මුතීන් 27ක් සුරැකීම අනිවාර්ය වේ. පරණ PTA පනතේ තිබූ වගන්ති වෙනත් නමකින් මෙම පනත හරහා නැවත ගෙන ඒම මගින් යුරෝපා සංගමය ඇතුළු ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව හමුවේ ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය බිඳවැටෙන අතර, එමගින් GSP+ සහනය අහිමි වී රටේ ආර්ථික නැගී සිටීමට මහත් බාධාවක් විය හැක.
Seylan News විමසුම – වහාම සිදුවිය යුතු වෙනස්කම්
අපරාධ මර්දනය කිරීම රටකට අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් වුවද, එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ මූලික මානුෂීය අයිතිවාසිකම් පාවා දෙමින් සිදුනොකළ යුතුය. මෙම පනත පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත වීමට පෙර පහත සඳහන් සංශෝධන වහාම සිදුකළ යුතු බව අපගේ යෝජනාවයි:
1. 4(2) වගන්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම – කොණ්ඩයේ මෝස්තර, ටැටූ හෝ ඇඳුම් මත පදනම්ව සැකකරුවන් තීරණය කිරීම නතර කර, සෘජු නීතිමය සාක්ෂි මත පමණක් ක්‍රියාත්මක වීම.
2. 47 වන වගන්තිය අහෝසි කිරීම – පොලිස් පාපෝච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීම වැළැක්වීම.
3. අධිකරණ බලය නැවත පිහිටුවීම – ඇප ලබාදීමේ බලය නැවත මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණ වෙත ලබාදීම සහ විධායක රැඳවුම් නියෝග වෙනුවට අධිකරණ අධීක්ෂණය අනිවාර්ය කිරීම.
4. ඩිජිටල් ඔත්තු බැලීම් සඳහා වොරන්ට් බලපත්‍ර අනිවාර්ය කිරීම – ජනතාවගේ රහස්‍යතාව සුරැකීමට කටයුතු කිරීම.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
