නව ප්‍රතිත්‍රස්ත පනත සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත වටා ඇති වාද විවාදය දවසින් දවස රත් වෙමින් පවතිනවා. අද (27) කොළඹ මල් පාර දේශපාලන කාර්යාලයේ පැවැති ජනතාවාදී ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ මාධ්‍ය හමුවේදී, විපක්ෂ නායකයන් සහ නීතිඥයන් කිහිප දෙනෙකු මේ පනතට එරෙහිව දැඩි විවේචන එල්ල කළා.
පනත ගැන කෙටියෙන්
පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ (තාවකාලික විධිවිධාන) පනත 1979 දී ගෙනාවා. එය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට රජය ඉදිරිපත් කර ඇති පනත් කෙටුම්පතයි “ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත”. 2025 දෙසැම්බරයේ මුල් කෙටුම්පත ප්‍රසිද්ධියට පත් කළත් විවේචන නිසා එය සංශෝධනයට ලක් වුණා. මෙම නව පනත් කෙටුම්පත සැප්තැම්බර් 22 ගැසට් කර, ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළා. දැන් එය ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලදැයි සොයා බැලීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සලකා බැලෙමින් පවතිනවා.
ත්‍රස්තවාදය යනු කුමක්ද? විපක්ෂයේ ප්‍රධාන විවේචනය
ජනතාවාදී ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ කැඳවුම්කරු මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් පෙන්වා දුන්නේ පනතේ ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ නිර්වචනය ඉතා පුළුල් බවයි. ඔහු කියන ආකාරයට, රජයට යම් දෙයක් කිරීමට හෝ නොකිරීමට බල කිරීම පවා ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් ලෙස අරුත් ගැන්විය හැකියි. එවැනි ක්‍රියාවකට සහාය දීම හෝ අනුබල දීම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වන නිසා, සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට පවා එහි බලපෑම ඒ ආකාරයෙන් එල්ල විය හැකි බව ඔහුගේ අදහසයි.
මාධ්‍යවේදීන්ට ඇති අවදානම
මාධ්‍යවේදීන්ට සහ මාධ්‍ය ආයතනවලට මේ පනතින් විශාල අවදානමක් ඇති වන බව ජී. එල්. පීරිස් අවධාරණය කළා. ඔහුගේ තර්කය වුණේ, යම් දෙයක් වාර්තා කිරීම සහ එයට අනුබල දීම අතර වෙනස පනතේ පැහැදිලිව පිළිගෙන නැති බවයි. තවද, තොරතුරු මූලාශ්‍රවල නම් හෙළි කිරීමට මාධ්‍යවේදීන්ට බලපෑම් ඇති විය හැකි බවත්, එවිට මූලාශ්‍ර නිශ්ශබ්ද වී ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදය අඩාල වන බවත් ඔහු පැවසුවා.
රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට ලැබෙන බලතල
ජී. එල්. පීරිස්ගේ සහ නීතිඥ පියල් දර්ශන ගුරුගේගේ අදහස් අනුව, පනතේ වඩාත් මතභේදාත්මක වගන්ති කිහිපයක් තිබෙනවා.
ආරක්ෂක ලේකම්වරයාට ඕනෑම ස්ථානයක් “තහනම් ස්ථානයක්” ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැකි බවත්, එවිට ඡායාරූප ගැනීම, සටහන් තැබීම, ඇතුළු වීම පවා වළකන්නට පුළුවන් බවත් ඔවුන් පෙන්වා දෙනවා.
පොලිස්පති හෝ නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරයෙකුගේ ඉල්ලීම මත ආරක්ෂක ලේකම්ගේ නියෝගයකින් අධිකරණයේ මැදිහත්වීමකින් තොරව මාස දෙකක් දක්වා රඳවා තැබිය හැකි බවත්, පසුව මහාධිකරණය හරහා එය දීර්ඝ කළ හැකි බවත් ඔවුන් කියනවා.
සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් තුළ පවා වරෙන්තුවකින් තොරව පුද්ගලයන් නැවැත්වීමට, ප්‍රශ්න කිරීමට සහ ස්ථාන සෝදිසි කිරීමට හමුදාවට බලය ලැබෙන බව ජී. එල්. පීරිස් චෝදනා කළා.
නීතිඥ පියල් දර්ශන ගුරුගේ පෙන්වා දුන්නේ, මීට සමාන්තරව ඉදිරිපත් වී ඇති සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පතේ 4(2) වගන්තිය අනුව ඇඳුම් විලාසිතාව, ටැටූ, භාෂාව හෝ කතාබහ කරන ආකාරය පදනම් කරගෙන පවා සැකපිට අත්අඩංගුවට ගත හැකි බවයි. එමෙන්ම, 14(3) වගන්තියට අනුව අධිකරණ පූර්ව අවසරයකින් තොරව නඩුවකට අදාළ තොරතුරු මුද්‍රණය කිරීම හෝ ප්‍රසිද්ධ කිරීම වසර දෙකක සිර දඬුවමක් ලැබිය හැකි වරදක් බවත් ඔහු කීවා.
අධීක්ෂණ කමිටුව ගැන
පනතට අනුව රඳවා තබාගැනීම් සාධාරණදැයි සොයා බැලීමට අධීක්ෂණ කමිටුවක් පත් කර තිබුණත්, පීරිස් මහතා එය “ඇස් බැන්දුමක්” ලෙස හඳුන්වා, එයින් විශාල වටිනාකමක් නැති බව පැවසුවා. පනත සකස් කිරීමේදී පත් කළ විශේෂඥ කමිටුවේ නිර්දේශ කැබිනට් මණ්ඩලය නොසලකා හැරියා යැයි ද ඔහු චෝදනා කළා.
අනෙක් පාර්ශ්වවල අදහස්
මෙම මාධ්‍ය හමුවේ අදහස් දැක්වූ සෙසු අය ද පනත දැඩි ලෙස විවේචනය කළා. එක්සත් ජනරජ පෙරමුණේ නායක පාඨලී චම්පික රණවක පැවසුවේ, ජනතාවගේ විශ්වාසය ඇති ආණ්ඩුවකට එවැනි නීති අවශ්‍ය නොවන බවත්, පනත ආණ්ඩුවේ බිය පිළිබිඹු කරන බවත්ය. ඔහු ජවිපෙ / ජාජබ මැතිවරණ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය ද සිහිපත් කරමින්, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කරන බවට පෙර දුන් පොරොන්දු උල්ලංඝනය වී ඇතැයි චෝදනා කළා. “ෆ්‍රී ලෝයර්ස්” සංවිධානයේ කීර්ති තෙන්නකෝන් මහතා ද මේ පනත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්වලට තර්ජනයක් බව පැවසුවා. එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නීතිඥ පසිඳු ගුණරත්න මහතා කීවේ, ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය ඇතුළු පාර්ශ්ව ඉදිරිපත් කළ සංශෝධන නොසලකා හැර ඇති බවයි.
රජයේ පිළිතුර සහ අනෙකුත් මත
මේ චෝදනා රජයේ නිල ස්ථාවරය නොවන බව මතක තබාගැනීම වැදගත්. රජයේ ප්‍රකාශකවරුන් කියන්නේ, පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ තිබූ මතභේදාත්මක කරුණු නව කෙටුම්පතින් සංශෝධනය කර ඇති බවයි. එයට ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ නිර්වචනය සහ නඩු පැවරීමකින් තොරව දිගු කාලයක් රඳවා තැබීම ද ඇතුළත්. අධිකරණ ඇමති හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා ද 2026 අවසානයට පෙර ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කිරීමට බලාපොරොත්තු වන බව කියා තිබෙනවා.
එසේම, විපක්ෂය පමණක් නොව, ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් සහ හියුමන් රයිට්ස් වොච් වැනි ජාත්‍යන්තර සංවිධාන ද ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ නිර්වචනය තවමත් අධික ලෙස පුළුල් බවත්, අධිකරණමය අධීක්ෂණය ප්‍රමාණවත් නොවන බවත් පෙන්වා දී තිබෙනවා. ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා වැඩ කරන මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය ඇතුළු පිරිස් පාර්ලිමේන්තු වටරවුම අසල විරෝධතාවයක් ද පැවැත්වූවා.
ඊළඟට මොකද වෙන්නේ?
පනත් කෙටුම්පත දැනට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සලකා බැලෙමින් පවතින අතර, ඉන්පසු පාර්ලිමේන්තුවේ විවාදයට ගැනෙනු ඇති. ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම්, මාධ්‍ය නිදහස සහ ජාතික ආරක්ෂාව අතර සමතුලිතතාවය කොහොමද යන්න එම විවාදයේදී තීරණාත්මක වනු ඇති.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
