ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන සහ නීති ක්ෂේත්රය නැවතත් දැඩි ලෙස උණුසුම් වී තිබේ. ඒ, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ සහ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම යන වයස තවත් වසර දෙකකින් දීර්ඝ කිරීම සඳහා ආණ්ඩුව විසින් ඉදිරිපත් කිරීමට සූදානම් වන 22 වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය හේතුවෙනි.
මෙම සංශෝධනයට එරෙහිව ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය, අධිකරණ සේවා සංගමය, දේශපාලන පක්ෂ මෙන්ම ජාත්යන්තර නීතිඥ සංගම් පවා සිය විරෝධය පළ කරමින් සිටී. “Lanka Voice” යූටියුබ් නාලිකාව ඔස්සේ පැවැත්වූ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ පෙන්වා දෙන්නේ මෙය හුදෙක් අධිකරණ ක්ෂේත්රයේ සංශෝධනයක් නොව, රටේ ප්රජාතන්ත්රවාදයට එල්ල වන බරපතල තර්ජනයක් බවයි.
ආණ්ඩුව කියන තර්ක තුන සහ ඒවායේ ඇති හිස්තැන
ආණ්ඩුව පාර්ශවයෙන් මෙම සංශෝධනය සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා ප්රධාන තර්ක 3ක් ඉදිරිපත් කරයි. නමුත් එම තර්ක එකින් එක ගෙන බැලූ විට ඒවායේ ඇති පරස්පරතාවය පැහැදිලි වේ.
1. නඩු ප්රමාදය වැළැක්වීම
ආණ්ඩුව කියන්නේ විනිසුරුවන්ගේ සේවා කාලය දීර්ඝ කිරීමෙන් නඩු ගොඩගැසීම වළක්වා ගත හැකි බවයි. නමුත් සැබෑ ලෙසම නඩු ගොඩගැසී ඇත්තේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ හෝ අභියාචනාධිකරණයේ නෙමෙයි. මහේස්ත්රාත් අධිකරණවලයි.
* දැනට මහේස්ත්රාත්වරුන් 50ක පමණ හිඟයක් පවතී.
* විභාග සහ සම්මුඛ පරීක්ෂණ පවත්වා තේරී පත්වුණු 50 දෙනෙකුගෙන් බඳවාගෙන ඇත්තේ 33 දෙනෙකු පමණි. ඊට හේතුව ලෙස දක්වා ඇත්තේ මුදල් වෙන් කර නොමැති බවයි.
* නඩු ප්රමාදයට ප්රධාන හේතුවක් වන්නේ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවෙන් උපදෙස් ලැබීමේ ප්රමාදයයි. නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ පමණක් නිලධාරී පුරප්පාඩු 200ක් පවතී.
* රසායන විද්යාඥයන් ඇතුළු රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ පුරප්පාඩු හේතුවෙන් මත්ද්රව්ය නඩු වසර ගණනාවක් ප්රමාද වේ.
කාර්යාලයක වැඩ අධික වූ විට කළ යුත්තේ පුරප්පාඩු සඳහා අලුතින් පිරිස් බඳවා ගැනීම මිස, දැනට සිටින පිරිසගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම නොවන බව සාමාන්ය බුද්ධියට වටහාගත හැකිය.
2. හොරු ඇල්ලීමේ කතාව
මහා පරිමාණ දූෂණ සහ හොරකම් පිළිබඳ නඩු විභාග වන්නේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ නෙමෙයි; මහාධිකරණවල සහ මහේස්ත්රාත් අධිකරණවලයි. අනෙක් අතට, “ඉන්න විනිසුරුවරුන්ම සිටියොත් විතරයි හොරුන්ට දඬුවම් දෙන්න පුළුවන්” යැයි කීම අධිකරණ පද්ධතියට සහ අලුතින් පැමිණෙන විනිසුරුවරුන්ට කරන දැඩි අපහාසයකි.
3. ආයු අපේක්ෂාව ඉහළ යාම
මෙරට වැසියන්ගේ ආයු අපේක්ෂාව ඉහළ ගොස් ඇති නිසා විශ්රාම වයස වැඩි කළ යුතු යැයි පැවසීම විහිළුවකි. ආයු අපේක්ෂාව සෑම ක්ෂේත්රයකටම පොදු එකකි. වසර 30ක් පළපුරුද්ද ඇති ගුරුවරුන් හෝ වෛද්යවරුන් විශ්රාම නොයවා තබා ගන්නේ නම්, තරුණ පරපුරේ රැකියා අයිතියට සහ උසස්වීම් පටිපාටියට සිදු වන්නේ කුමක්ද?
ජේ.ආර්. සහ චන්ද්රිකා කළ දේම නැවතත්?
1978 ජේ.ආර්. ජයවර්ධන බලයට පැමිණි වහාම සාමාන්ය රාජනීතිඥයෙකු වූ නෙවිල් සමරකෝන් මහතා කෙළින්ම අග්ර විනිශ්චයකාරවරයා ලෙස පත් කළේය. ඉන්පසු සිය දේශපාලන උවමනාවන් සඳහා ව්යවස්ථා සංශෝධන ගෙන ආවේය. චන්ද්රිකා කුමාරතුංග මහත්මියගේ කාලයේදීද ජ්යේෂ්ඨත්වය පසෙකලා සරත් එන්. සිල්වා මහතා අග්ර විනිශ්චයකාරවරයා ලෙස පත් කළාය.
වත්මන් ආණ්ඩුවද ජේ.ආර්. ජයවර්ධනගේ සහ චන්ද්රිකාගේ අඩිපාරේ යමින් සිටින බවට විපක්ෂය සහ සිවිල් සංවිධාන චෝදනා කරයි. වත්මන් අග්ර විනිශ්චයකාරවරයා එළඹෙන දෙසැම්බර් මාසයේදී විශ්රාම යාමට නියමිත අතර, මෙම සංශෝධනය මගින් ඔහුට සේවා දිගුවක් ලබා දීමට උත්සාහ කරන බවට සැකයක් ගොඩනැගී තිබේ.
තමන්ගේ නඩුව තමන්ටම ඇසීමට සිදුවන නීතිමය අර්බුදය
මෙම පනත් කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ පසු එය අභියෝගයට ලක් කරමින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට යාමට පුරවැසියන්ට අයිතියක් ඇත. නමුත් නීතියේ මූලික ධර්මය වන්නේ “තමන්ගේ නඩුව තමන්ටම ඇසීමට නොහැකි වීමයි” (Nemo judex in causa sua).
විනිසුරුවන්ගේම විශ්රාම වයස වැඩි කිරීම පිළිබඳ පනතක් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන් විසින්ම විභාග කිරීම බරපතල නීතිමය අර්බුදයක් මතු කරයි. 2021 වසරේදී විනිසුරුවන්ගේ වැටුප් බදු සම්බන්ධ නඩු තීන්දුවේදී බුවනෙක අලුවිහාරේ විනිසුරු ප්රමුඛ මඩුල්ල සඳහන් කළේ, විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කරන්නේ නම් ඊට ජනමත විචාරණයක් අවශ්ය වන බවයි.
සිම්බාබ්වේ ආදර්ශය සහ ඉදිරි අනාගතය
සිම්බාබ්වේ රාජ්යයේ රොබට් මුගාබේගෙන් පසු බලයට ආ ඉමර්සන් ම්නන්ගාග්වා ජනාධිපතිවරයා, වයස 70දී විශ්රාම යාමට සිටි ලූක් මලබා (Luke Malaba) අග්ර විනිශ්චයකාරවරයා වෙනුවෙන් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සංශෝධනය කර විශ්රාම වයස 75 කළේය. ඉන්පසු සිදුවූයේ අධිකරණය විධායකයේ මෙවලමක් බවට පත්වී, රට තුළ ලේ ගංගා ගලා යාමයි.
ආණ්ඩුවට අවංක උවමනාවක් තිබේ නම් කළ යුත්තේ
1. ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ දැනට පවතින පුරප්පාඩු 4 සහ අභියාචනාධිකරණයේ පුරප්පාඩු 4 වහාම පිරවීම.
2. මහේස්ත්රාත් අධිකරණ, නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව සහ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ පුරප්පාඩු සඳහා ප්රතිපාදන වෙන් කර අලුතින් පිරිස් බඳවා ගැනීම.
3. මෙම සංශෝධනය ගෙන එන්නේ නම්, එය වත්මන් අග්ර විනිශ්චයකාරවරයාට අදාළ නොවන ලෙස ඊළඟ අග්ර විනිශ්චයකාරවරයාගෙන් පසුව ක්රියාත්මක වන වගන්තියක් ඇතුළත් කිරීම.
4. නැතහොත් ජනතාවගේ කැමැත්ත උරගා බලන ජනමත විචාරණයකට යාම.
ආණ්ඩුවක් බලයට පත් වන්නේ ජනතාවගේ ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතීන් සුරැකීමට මිස, ව්යවස්ථාවට පැලැස්තර දමමින් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය හෑල්ලු කිරීමට නොවන බව පාලකයන් මතක තබා ගත යුතුය.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
