කොවිඩ්-19 වසංගත සමයේ ලෝකයේම අවධානය දිනාගත් චරිතයක් වූ ආචාර්ය ඇන්තනි ෆවුචි (Dr. Anthony Fauci) නැවතත් ඇමරිකානු දේශපාලන හා නීතිමය ක්ෂේත්රයේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබෙනවා. ඊට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ හිටපු ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් විසින් ඔහු වෙත ලබාදුන් පුළුල් ජනාධිපති සමාව (Presidential Pardon) සහ ඊට එරෙහිව ඇමරිකානු කොංග්රස් මණ්ඩලය දියත් කර ඇති නීතිමය සටනයි.
ජනාධිපති සමාව සහ කොවිඩ් සමයේ මතභේද
2014 ජනවාරි සිට 2025 ජනවාරි දක්වා වූ කාල සීමාව තුළ ආචාර්ය ෆවුචි විසින් රාජ්ය සේවයේ නිරත වෙමින් සිදුකරන ලද සියලුම කාර්යයන් ආවරණය වන පරිදි ජෝ බයිඩන් මහතා විසින් මෙම විශේෂ සමාව ප්රදානය කර තිබෙනවා. මෙමගින් කොවිඩ්-19 වසංගත පාලනය සම්බන්ධයෙන් ඔහුට එරෙහිව එල්ල විය හැකි බොහෝ චෝදනා සහ නීතිමය ක්රියාමාර්ගවලින් ඔහුව ආරක්ෂා කෙරෙනවා.
නමුත් රිපබ්ලිකන් සෙනෙට් සභික රැන්ඩ් පෝල් (Rand Paul) ඇතුළු පරීක්ෂණ කමිටුවේ නියෝජිතයන් උත්සාහ කරන්නේ කොවිඩ් සමයේ සිදු වූයේ යැයි කියන අක්රමිකතා සම්බන්ධයෙන් ෆවුචිව ප්රශ්න කිරීමටයි.
පස්වන සංශෝධනය (Fifth Amendment) සහ කොංග්රසයේ බලතල
නීතිමය වශයෙන් දැනට මතුව ඇති ලොකුම ගැටලුව වන්නේ, ජනාධිපති සමාවක් ලැබී තිබියදී පවා ආචාර්ය ෆවුචිට ඇමරිකානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ පස්වන සංශෝධනය (Fifth Amendment) භාවිතා කරමින් සාක්ෂි දීමෙන් වැළකී සිටීමට හැකිද යන්නයි.
ඇමරිකානු නීතියට අනුව පස්වන සංශෝධනය මගින් පුද්ගලයෙකුට තමන්ට එරෙහිව සාක්ෂි දීමෙන් වැළකී සිටීමට අයිතියක් ලබා දෙයි. නමුත් කොංග්රස් මණ්ඩලයට නීතිමය පරීක්ෂණ පැවැත්වීමේ බලතල පවතින අතර, යම් සාක්ෂිකරුවෙකු පස්වන සංශෝධනය අනිසි ලෙස භාවිතා කරන්නේ නම් එය අධිකරණය හමුවේ සනාථ කිරීමට සිදු වේ.
සෙනෙට් සභික රැන්ඩ් පෝල්ගේ තර්ජනය
ආචාර්ය ෆවුචිට එරෙහිව කොංග්රසයට අපහාස කිරීමේ (Contempt of Congress) යෝජනාවක් සම්මත කිරීමට සූදානම් වන බව රැන්ඩ් පෝල් පසුගියදා ප්රකාශ කළා.
“කොංග්රස් පරීක්ෂණයකට බාධා කිරීම නීති විරෝධීයි. ඔබ සාක්ෂි දීම ප්රතික්ෂේප කරන්නේ නම් ඊට බරපතල ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට සිදු වෙනවා,” යනුවෙන් රැන්ඩ් පෝල් අවධාරණය කළා.
මෙම අර්බුදය ඉදිරියේදී ඇමරිකානු අධිකරණය හමුවේ ප්රබල නීතිමය තීන්දුවකට මග පාදනු ඇතැයි දේශපාලන විශ්ලේෂකයින් අනුමාන කරනවා. ජනාධිපති සමාව මගින් ආරක්ෂා වූවද කොංග්රස් පරීක්ෂණයකට මුහුණ දීමෙන් වැළකී සිටීමට ෆවුචිට හැකිවේද යන්න ඉදිරි දිනවලදී පැහැදිලි වනු ඇත.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
