ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන කරළිය නැවතත් උණුසුම් මුහුණුවරක් ගෙන තිබේ. ඒ, වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පසුගියදා සිදුකළ ප්රකාශයක් මුල්කර ගනිමින් එක්සත් ජාතික පක්ෂය (UNP) විසින් නිකුත් කරන ලද විශේෂ නිවේදනයක් හේතුවෙනි. “ධර්මයේ වේශයෙන් ධර්මය විකෘති කරන්නන්” සම්බන්ධයෙන් ක්රියාමාර්ග ගැනීමට පෙර රජ දවස රජවරුන් අනුගමනය කළ ක්රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස ලැබුණු ආරාධනාවක් ජනාධිපතිවරයා පිළිගැනීම මෙරට බෞද්ධ උරුමය සහ දේශපාලන ඉතිහාසය පිළිබඳ දැඩි කතිකාවකට මග පාදා ඇත.
භික්ෂු ඝාතන ඉතිහාසය සහ එජාපයේ චෝදනාව
එක්සත් ජාතික පක්ෂය නිකුත් කළ නිවේදනයේ ප්රධානතම අවධානයක් යොමුව ඇත්තේ 1987-89 භීෂණ සමය වෙතයි. එහිදී ඔවුන් සෘජුවම චෝදනා කරන්නේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP) එම වකවානුවේදී මෙරට ප්රමුඛ පෙළේ මහා සංඝරත්නය ඝාතනය කිරීමට කටයුතු කළ බවයි.
කොටිකාවත්තේ සද්ධාතිස්ස හිමි, වෙල්තොට පඤ්ඤාදස්සි හිමි, බෙලිගල්ලේ මහින්ද හිමි, කුඹගොඩ ඤාණාලෝක හිමි ඇතුළු ස්වාමීන් වහන්සේලා රැසකගේ නාමයන් සඳහන් කරමින් එජාපය පෙන්වා දෙන්නේ, බුදුදහමට අනුව ආනන්තරිය පාපකර්මයකට දෙවැනි නොවන “සංඝ ඝාතන” සිදුකළ ඉතිහාසයක් ඇති පක්ෂයක නායකයා ලෙස, වත්මන් ජනාධිපතිවරයා ශාසනික විනය සම්බන්ධයෙන් මැදිහත් වීමට ඇති සදාචාරාත්මක අයිතිය කුමක්ද යන්නයි. මෙම අතීත වැරදි සම්බන්ධයෙන් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ මෙතෙක් නිල වශයෙන් සමාව අයැද නොමැති බවද එම නිවේදනයේ අවධාරණය කර තිබේ.
ධර්මාධිකරණය සහ ව්යවස්ථාපිත ප්රතිපාදන
දුස්ශීල භික්ෂූන් වහන්සේලා සම්බන්ධයෙන් ක්රියාමාර්ග ගැනීමේ අවශ්යතාවය එක්සත් ජාතික පක්ෂය ප්රතික්ෂේප කරන්නේ නැත. නමුත් ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ ඒ සඳහා දැනටමත් රටේ නීතිමය සහ සම්ප්රදායික ක්රමවේදයන් පවතින බවයි.
1978 ව්යවස්ථාව සකස් කිරීමේදී ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතා විසින් භික්ෂු විනය සම්බන්ධයෙන් තීන්දු දීම සඳහා “සංඝ අධිකරණ” ඇති කිරීමට අවශ්ය ප්රතිපාදන ඇතුළත් කළ බව එජාපය සිහිපත් කරයි. ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 105 වගන්තිය යටතේ විනය නීති සම්මත කිරීමේ බලය පාර්ලිමේන්තුවට තිබුණද, ධර්මය අර්ථ නිරූපණය කිරීමේ හෝ ධර්මාධිකරණ පිහිටුවීමේ පරම බලය විධායකයට හෝ ව්යවස්ථාදායකයට නොමැති බව ඔවුහු තර්ක කරති. එහි අවසන් බලය පැවරිය යුත්තේ ඒ ඒ නිකායන්හි කාරක සංඝ සභාවලටය.
ශාසනික විනය පාලනය – සම්ප්රදායික ක්රමවේදය vs වත්මන් ප්රවේශය.
[ත්රෛනිකායික මහා සංඝ සභාව]
│
▼ (අනුමැතිය සහ උපදෙස්)
[කැබිනට් මණ්ඩලය / බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව]
│
▼ (නීති සම්පාදනය – ව්යවස්ථාවේ 105 වගන්තිය)
[පාර්ලිමේන්තුව]
විහාර දේවාලගම් පනත සහ සැඟවුණු දේශපාලන න්යාය පත්රය
වත්මන් රජය විසින් විහාර දේවාලගම් පනත සංශෝධනය කිරීම සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය ලබා ගැනීම සහ ඒ ආශ්රිත සාකච්ඡා වට කිහිපයක් පවත්වා තිබීම පිළිබඳවද එජාපය සැක මුසු ඇසින් බලයි. ලේඛකාධිකාරී හිමිවරුන් සහ නිලධාරීන් කිහිපදෙනෙකු සමග පමණක් සාකච්ඡා කර, විපක්ෂයේ බෞද්ධ මන්ත්රීවරුන් පවා නොදන්වා මෙම තීරණ ගැනීම “තනි පාර්ශවීය” ක්රියාවක් ලෙස ඔවුහු හඳුන්වති.
ලංකාවේ වටිනාම සහ වැඩිම දේපළ ප්රමාණයක් හිමි විහාරස්ථාන පවතින්නේ විහාර දේවාලගම් පනත යටතේය. මෙම දේපළ රජයේ පාලනයට නතු කරගැනීම ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දිගුකාලීන දෘෂ්ටිවාදාත්මක ස්ථාවරයක් බව පවසන එක්සත් ජාතික පක්ෂය, වත්මන් “ධර්මාධිකරණ” සංකල්පය කරළියට දමා ඇත්තේ මෙම දේපළ පවරා ගැනීමේ රහසිගත උත්සාහයක කොටසක් ලෙසදැයි ප්රශ්න කර සිටියි.
සංස්කෘතික අනන්යතාවය සහ වසල සූත්රය
රජය විසින් මෑතකදී සිංහල සහ දෙමළ අලුත් අවුරුදු නැකත් චාරිත්ර සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ව්යාකූලතාවය මෙන්ම, මැයි දිනය වෙනුවෙන් වෙසක් පොහොය දින සැමරුම් කල් දැමීමට කටයුතු කිරීමද එජාපයේ දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇත. සමාජ මාධ්ය ජාලා උපයෝගී කරගනිමින් බෞද්ධ මතවාදයන් සහ මහා සංඝරත්නය ක්රමානුකූලව කොන් කිරීමේ සංවිධානාත්මක වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක වන බවටද ඔවුහු චෝදනා කරති.
තමන්ගේ බෞද්ධකම ප්රදර්ශනය කිරීම සඳහා වත්මන් රජය ලෝක බෞද්ධ මහා සම්මේලනය ලංකාවේ පැවැත්වීමට සූදානම් වන බව පවසන එජාපය, අවසාන වශයෙන් බුදුදහමේ එන සුප්රකට “වසල සූත්රය” උපුටා දක්වමින් වත්මන් පාලකයින්ට පණිවිඩයක් ලබා දී ඇත.
“න ජච්චා වසලෝ හෝති, න ජච්චා හෝති බ්රාහ්මණෝ; කම්මනා වසලෝ හෝති, කම්මනා හෝති බ්රාහ්මණෝ.”
(උපතින් කෙනෙකු වසලයෙකු හෝ බ්රාහ්මණයෙකු නොවේ, කෙනෙකු වසලයෙකු හෝ බ්රාහ්මණයෙකු වන්නේ තමන් කරන ක්රියාවන් අනුවය.)
මෙම දේශපාලනමය සහ ශාසනික ගැටුම හුදෙක් ප්රකාශන යුද්ධයකට පමණක් සීමා නොවී, ඉදිරියේදී මෙරට ආගමික සහ නීතිමය ක්ෂේත්රය තුළ විශාල පෙරළියක් ඇති කිරීමට සමත් වනු ඇති බව දේශපාලන විචාරකයන්ගේ මතයයි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
අදාළ නිවේදනය පහතින් දැක්වේ.
