ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති පද්ධතියේ කොඳු නාරටිය ලෙස සැලකෙන්නේ නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරයයි. මෙරට විදුලි ඉල්ලුමෙන් 40%කට ආසන්න ප්රමාණයක් සපුරන මෙම බලාගාරය, ලාභදායී විදුලිය ලබාදෙන ප්රධානතම මූලාශ්රය ද වේ. නමුත්, 2025-2026 වර්ෂයට අදාළ ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීමේදී සිදුව ඇතැයි පැවසෙන මහා පරිමාණ අක්රමිකතා හේතුවෙන් අද වන විට සමස්ත බලශක්ති ක්ෂේත්රයම දැවැන්ත අගාධයකට ඇද වැටී තිබේ.
“දූෂණය නැති කරනවා” යන පොරොන්දුව මත බලයට පැමිණි ජාතික ජන බලවේගය (NPP) රජයට, මෙම ගල්අඟුරු අර්බුදය දේශපාලනික වශයෙන් එල්ල කර ඇත්තේ දැඩි පීඩනයකි. පිරිසිදු පාලනයක් ගැන කතා කරන අතරතුර, පද්ධතිය තුළ සිදුවන මෙම “කුණු ගනුදෙනු” දෙස බලන විට පෙනී යන්නේ පැරණි ක්රමයේම දිගුවක් ක්රියාත්මක වන බවද?
ප්රමිතියෙන් තොර ගල්අඟුරු සහ තාක්ෂණික බිඳවැටීම
නොරොච්චෝලේ බලාගාරය සැලසුම් කර ඇත්තේ නිශ්චිත තාප ධාරිතාවක් (GCV) සහිත ගල්අඟුරු භාවිතය සඳහාය. එහෙත්, මෑතකදී ආනයනය කරන ලද ගල්අඟුරු වල තාප ධාරිතාව බලාගාරයට අවශ්ය ප්රමාණයට වඩා බෙහෙවින් අඩු බව වාර්තා වේ. මෙහි ප්රතිඵලය වන්නේ බලාගාරයේ යන්ත්ර සූත්ර වලට හානි සිදුවීම සහ විදුලි උත්පාදන ධාරිතාව මෙගාවොට් 200කින් පමණ පහත වැටීමයි.
මෙම අඩුව පිරවීම සඳහා රජයට සිදු වී ඇත්තේ අධික පිරිවැයක් දරා ඩීසල් මගින් විදුලිය නිපදවීමටයි. විගණන වාර්තාවලට අනුව, මෙම අකාර්යක්ෂමතාවය නිසා රජයට රුපියල් බිලියන ගණනක අතිරේක බරක් පැටවී ඇත. බලාගාරයේ අළු පිටවීම දෙගුණයකින් වැඩි වී ඇති අතර, එය කල්පිටිය ප්රදේශයේ පරිසරයට සහ මහජන සෞඛ්යයට දැඩි තර්ජනයක් එල්ල කරයි.
“රෙදි සෝදන” දේශපාලනය සහ වගවීම
මෙම දූෂිත ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් එල්ල වන චෝදනා හමුවේ රජය අනුගමනය කරන පිළිවෙත විවේචකයන් හඳුන්වන්නේ “ඩොබි සෙට් එකක” (laundry set) ක්රියාවක් ලෙසයි. බලශක්ති අමාත්යවරයාට එරෙහිව ඉදිරිපත් වූ විශ්වාසභංගය රජයේ බහුතර බලයෙන් පරාජය කිරීම හරහා වගවීම පැහැර හැර ඇති බවට විපක්ෂය චෝදනා කරයි.
පැරණි පාලකයන්ගේ දූෂණ ගැන කතා කරමින්, තම පාලන කාලය තුළ සිදුවන බරපතල අක්රමිකතා සාධාරණීකරණය කිරීමට උත්සාහ කිරීම “පිරිසිදු පාලනය” පිළිබඳ සංකල්පයට පටහැනි නොවන්නේද?
විදුලි බිලට මොකද වෙන්නේ?
මෙම ගල්අඟුරු වංචාව නිසා සිදු වූ පාඩුව පියවා ගැනීම සඳහා විදුලි ගාස්තු 15%කින් වැඩි කිරීමට ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය උත්සාහ කළද, මහජන උපයෝගිතා කොමිසම එය ප්රතික්ෂේප කර ඇත. කොමිසම පවසන්නේ පාලකයන්ගේ වැරදි සහ දූෂිත ගනුදෙනු සඳහා ජනතාව වන්දි ගෙවිය යුතු නැති බවයි. මෙය රජය සහ නියාමන ආයතන අතර තීරණාත්මක ගැටුමකට මුල පුරා ඇත.
අවසාන වශයෙන්
ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති ස්වෛරීභාවය රැක ගැනීමට නම්, දේශපාලන හිතවත්කම් මත ටෙන්ඩර් ලබාදීම නතර කළ යුතුය. ජාත්යන්තර පිළිගැනීමක් සහිත පරීක්ෂණාගාර මගින් ගල්අඟුරු ප්රමිතිය සහතික කිරීමත්, මිලදී ගැනීමේ ක්රියාවලිය විනිවිදභාවයකින් යුතුව සිදු කිරීමත් අත්යවශ්ය වේ. “නැවුම් හුස්මක්” අපේක්ෂා කළ ජනතාවට ඉතිරි වී ඇත්තේ ගල්අඟුරු දූවිලි පිරුණු වාතය පමණක් නොවිය යුතුය.
Call to Action (CTA)
දේශපාලකයන්ගේ වැරදි නිසා සිදුවන පාඩුව විදුලි බිල හරහා ජනතාව ගෙවිය යුතුද? මේ දූෂිත ගනුදෙනු ගැන ඔබේ අදහස කුමක්ද? පහතින් Comment කරන්න, මිතුරන් අතරත් මේ ගැන සාකච්ඡාවක් ඇති කරන්න මෙය Share කරන්න.
