“2022 රුසියානු අර්බුදයටත් වඩා දරුණුයි” – හෝමූස් ගැටුමෙන් ආසියාව සහ යුරෝපය දරුණු LNG අර්බුදයකට
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමීම හෝ මැදපෙරදිග තෙල් හා ගෑස් යටිතල පහසුකම් වෙත දිගින් දිගටම ප්රහාර එල්ල වුවහොත්, එහි දරුණුතම ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත්තේ ආසියාවට සහ යුරෝපයට බව කර්මාන්ත විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.
මෙම අර්බුදය තුළ, ද්රව ස්වභාවික වායුව ස්වාභාවික ගෑස් (Liquefied Natural Gas – LNG) සැපයුම පිළිබඳව මතුව ඇත්තේ දැඩි කනස්සල්ලකි.
කටාර් LNG සැපයුම නතර වීම
තත්ත්වය තවත් උග්ර කරමින්, ලොව විශාලතම LNG අපනයනකරුවෙකු වන කටාර්එනර්ජි (QatarEnergy) සමාගම, ඉරානයෙන් එල්ල වූ බව වාර්තා වන ඩ්රෝන් ප්රහාරයකින් පසු තම එක් මධ්යස්ථානයක නිෂ්පාදන කටයුතු අත්හිටවූ බව නිවේදනය කළා.
මෙය ගෝලීය බලශක්ති වෙළඳපොළට එල්ල වූ මරු පහරක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
“කටාර් LNG වෙනුවට ආදේශකයක් නැහැ”
MST Financial ආයතනයේ ජ්යෙෂ්ඨ බලශක්ති විශ්ලේෂක සෝල් කැවොනික් (Saul Kavonic) පවසන පරිදි, “කටාර් LNG වෙනුවට ආදේශ කළ හැකි වෙනත් කිසිවක් නැත.”
ඔහු තවදුරටත් අවධාරණය කරන්නේ මෙම නිෂ්පාදන නැවැත්වීම දීර්ඝ කාලයක් පැවතුනහොත්, හෝ ඊටත් වඩා දරුණු ලෙස LNG යටිතල පහසුකම්වලට හානි සිදුවුවහොත්, එය 2022 දී රුසියාව විසින් යුරෝපයට නල මාර්ග ගෑස් සැපයුම නැවැත්වූ විට ඇති වූවාට වඩා විශාල ගෑස් වෙළඳපොළ කම්පනයක් ඇති කරනු ඇති බවයි.
සංඛ්යාලේඛනවලින් පෙනෙන යථාර්ථය
ගැටලුවේ බරපතළකම මෙම සංඛ්යාලේඛනවලින් මනාව පැහැදිලි වේ.
* ලෝකයේ සමස්ත LNG සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් (20%) ප්රවාහනය කරන්නේ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහාය.
* ලොව ප්රධානතම LNG සැපයුම්කරුවෙකු වන කටාර් රාජ්යය, තම LNG අපනයනවලින් 90%ක්ම ලෝකයට යවන්නේ ඕමානය සහ ඉරානය අතර පිහිටි මෙම පටු මුහුදු තීරය හරහාය.
මෙම මාර්ගය අවහිර වීම යනු, ගෝලීය LNG සැපයුම් දාමය ක්ෂණිකව බිඳ වැටීමකි.
වඩාත්ම අවදානමට ලක්වන රටවල්
විශේෂඥයින්ට අනුව, මෙම අර්බුදයෙන් ආසියාවේ රටවල් කිහිපයක් දැඩි ලෙස අවදානමට ලක්ව ඇත. ඒ අතර චීනය, ඉන්දියාව, තායිවානය සහ දකුණු කොරියාව ප්රමුඛ වේ. මෙම රටවල කර්මාන්ත සහ බලශක්ති අවශ්යතා සඳහා ආනයනික LNG මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතීම ඊට හේතුවයි.
ශ්රී ලංකාවට ආනයනය කරනු ලබන LPG ගෑස් මිල ගණන් කෙරෙහි ද ගෝලීය LNG මිල ගණන්වල ඉහළ යාම සෘජුවම බලපෑ හැකිය. එමගින් නුදුරේදීම දේශීය ගෘහස්ථ ගෑස් මිල ගණන් ඉහළ යාමේ අවදානමක් ද පවතී.
