ක්ෂුද්ර මූල්ය ණයට එන නව නීතිය ගැන ඔබ දැනගත යුතුම දේ. මෙය සහනයක් ද, නැතිනම් අලුත් උගුලක් ද?
ශ්රී ලංකාවේ ග්රාමීය ප්රජාව, විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්, වසර ගණනාවක් තිස්සේ නිහඬව පීඩා විඳින දැවෙන ප්රශ්නයකි ක්ෂුද්ර මූල්ය ණය උගුල. අහස උසට පොලී අය කරමින්, සතිපතා මුදල් එකතු කිරීමට ගෙයින් ගෙට එන නියෝජිතයින්ගේ පීඩනය දරාගත නොහැකිව සියදිවි නසාගත් පිරිස් ගැන පවා අප අසා ඇත්තෙමු. මෙම අර්බුදයට පිළියමක් ලෙස නව නීතියක් ගෙන ඒමට රජය සූදානම් වන නමුත්, එමගින් ප්රශ්නය විසඳෙනවා වෙනුවට තවත් උග්ර විය හැකි බවට ක්රියාකාරීන් අනතුරු අඟවති.
නීතියේ අවශ්යතාවය සහ පසුබිම
නියාමනයකින් තොරව ක්රියාත්මක වන ක්ෂුද්ර මූල්ය ආයතන, රටේ මූල්ය පද්ධතියට මෙන්ම අඩු ආදායම්ලාභී ජනතාවටද දැඩි තර්ජනයක් බව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව පෙන්වා දෙයි. ඔවුන්ට අනුව, මෙම ආයතන,
* නීති විරෝධී ලෙස තැන්පතු භාර ගනී.
* අධික පොලී අනුපාත අය කරමින් ගනුදෙනුකරුවන් සූරාකයි.
* ආචාරශීලී නොවන, පීඩාකාරී ලෙස ණය නැවත අය කරගැනීමේ ක්රම භාවිතා කරයි.
මෙවැනි ක්රියාකාරකම් නිසා අඩු ආදායම්ලාභීන් දරිද්රතා චක්රයෙන් මිදීමට නොහැකිව තව තවත් ණය උගුලේ සිරවන බව මහ බැංකුව අවධාරණය කරයි. මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා නියාමන අධිකාරියක් පිහිටුවීමේ අවශ්යතාව වසර ගණනාවක් තිස්සේ සාකච්ඡා වෙමින් පැවතුනි.
නව පනතේ ගමන් මග
මෙම සාකච්ඡාවල ප්රතිඵලයක් ලෙස “ක්ෂුද්ර මූල්ය සහ ණය නියාමන අධිකාරි පනත” හඳුන්වා දීමට රජය පියවර ගෙන තිබේ. 2016 වසරේ ගෙන ආ ක්ෂුද්ර මූල්ය පනත ඉවත් කර, මෙම නව පනත ස්ථාපිත කිරීම இதன் අරමුණයි.
මෙම නව පනත් කෙටුම්පත 2023 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී කැබිනට් මණ්ඩල අනුමැතිය ලැබූ නමුත්, විවිධ පාර්ශව විසින් එය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේදී අභියෝගයට ලක් කරන ලදී. පසුව එය පාර්ලිමේන්තු ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාව වෙත යොමු කෙරුණු අතර, එහිදී ඉදිරිපත් වූ යෝජනා සහ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ නියෝග ද ඇතුළත් කරමින් පනත් කෙටුම්පත නැවත සකස් කෙරිණි.
එම සංශෝධිත කෙටුම්පත සඳහා පසුගිය අගෝස්තු මාසයේදී නැවතත් කැබිනට් මණ්ඩල අනුමැතිය හිමිවිය.
ක්රියාකාරීන්ගේ දැඩි විරෝධය: නව පනතේ ‘උගුල්’ මොනවාද?
මෙම විෂය සම්බන්ධයෙන් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පර්යේෂණ සහ ක්රියාකාරී මැදිහත්වීම් සිදුකරන, බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර අධ්යයන මධ්යස්ථානයේ ජ්යෙෂ්ඨ පර්යේෂිකා, ආචාර්ය අමාලි වෙදගෙදර පෙන්වා දෙන්නේ, මෙම නව පනත මගින් සහනයක් වෙනුවට තවත් ගැටලු රැසක් නිර්මාණය විය හැකි බවයි.
ඔවුන්ගේ ප්රධාන විවේචන කිහිපයක් මෙසේය,
1. යෝජනා නොසලකා හැරීම – පනත සකස් කිරීමට පෙර පැවති සාකච්ඡාවලදී තමන් ඉදිරිපත් කළ වැදගත් යෝජනා කිසිවක් අවසන් කෙටුම්පතට ඇතුළත් කර නොමැති බව ඇය පවසයි. “අපි ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවේ යෝජනා පනතට ඇතුළත් කර, කැබිනට් මණ්ඩලයට යැවීමට පෙර අප සමග බෙදාගන්නවා කීවත්, එවැන්නක් සිදු වුණේ නැහැ,” යනුවෙන් ඇය සඳහන් කරයි.
2. අධිකාරියේ ව්යුහය – පිහිටුවීමට යන “අධිකාරිය” නම් ව්යුහය, ප්රජා මූල සංවිධාන වැනි කුඩා ඒකක නියාමනයට නොගැලපෙන බවත්, ඉන්දියාව වැනි රටවල ප්රාන්ත මට්ටමින් නියාමනය වන සාර්ථක ආකෘති පිළිබඳව තමන් කරුණු පෙන්වා දුන් බවත් ඇය පවසයි.
3. CRIB වාර්තාවේ අවදානම – නව පනතේ ඇති භයානකම වගන්තියක් ලෙස ඇය පෙන්වා දෙන්නේ ණය තොරතුරු කාර්යාංශය (CRIB) සම්බන්ධ විධිවිධානයි. “මේ පනත යටතේ බලපත්ර ගන්නා සෑම ආයතනයක්ම CRIB වාර්තා යැවිය යුතුයි. ඒ කියන්නේ, අඩු ආදායම්ලාභී කාන්තාවක් ගත් කුඩා ණය මුදලක වාරිකයක් පැහැර හැරුණොත්, ඇය CRIB වාර්තාවේ අසාදුගත වෙනවා (blacklisted).”
මෙමගින් සිදුවන බරපතළම හානිය නම්, එසේ අසාදුගත වූ පුද්ගලයෙකුට අනාගතයේදී රජයෙන් ලබාදෙන සහන ණයක් හෝ වෙනත් කිසිදු මූල්ය ආයතනයකින් ණයක් ලබාගැනීමේ අවස්ථාව සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වීමයි. මෙය ඔවුන්ව ණය උගුලෙන් ගොඩ ඒම වළක්වා, තව තවත් අසරණ කරනු ඇත.
අවසාන වශයෙන්, ක්ෂුද්ර මූල්ය ක්ෂේත්රය නියාමනය කිරීමේ දැඩි අවශ්යතාවක් පවතින නමුත්, ගෙන එන විසඳුම ගැටලුවට වඩා දරුණු එකක් නොවිය යුතුය. ග්රාමීය ජනතාවගේ යථාර්ථය සහ ක්රියාකාරීන්ගේ හඬට සවන් නොදී සම්මත කරගන්නා නීතියකින් සැබෑ සහනයක් අපේක්ෂා කළ හැකිද යන්න බරපතළ ප්රශ්නයකි.
