නොදැනුවත්වම ෆෝන් එකට ආපු SMS එකෙන් රටම කැළඹෙයි
පසුගිය දින කිහිපය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන රාජ්‍ය බැංකු කිහිපයකින්ම සිය ගනුදෙනුකරුවන්ගේ ජංගම දුරකථන වෙත කෙටි පණිවුඩයක් (SMS) ගලා ආවේය. එම පණිවුඩයේ අඩංගු වූයේ මෙතෙක් කාලයක් තිස්සේ ජනතාව හුරුපුරුදුව සිටි මූල්‍ය රීතියක් එකපාරටම වෙනස් වූ පුවතකි. ඒ අනුව, මෙතෙක් කල් රුපියල් 1,000ක් ලෙස පැවති ඉතුරුම් ගිණුමක පවත්වා ගත යුතු අවම ශේෂය (Minimum Balance) රුපියල් 2,000 දක්වා දෙගුණයකින් ඉහළ දමා ඇත.
එපමණක්ද නොව, යම් හෙයකින් මෙම අවම ශේෂය ගිණුමේ පවත්වා ගැනීමට අපොහොසත් වන්නේ නම්, ඒ සඳහා මසකට රුපියල් 50ක ගාස්තුවක් හෝ දඩයක් ගිණුමෙන් කපා ගන්නා බවද එම පණිවුඩයේ පැහැදිලිවම සඳහන් විය.
ලොකු ලොකු ව්‍යාපාරිකයන්ට හෝ ඉහළ මාසික ආදායම් ලබන නාගරික පංතියට රුපියල් 1,000ක වැඩිවීමක් හෝ රුපියල් 50ක මාසික අය කිරීමක් මහමෙරක් නොවේ. නමුත්, උදේ ඉඳන් රෑ වෙනකල් දහඩිය මහන්සියෙන් හම්බකරන සාමාන්‍ය ජනතාවට මෙය හුදෙක් සරල ඉලක්කම් වෙනසක් නෙමේ; එය ඔවුන්ගේ එදිනෙදා ජීවන පැවැත්මට එල්ල වූ තවත් අසාධාරණ සහ නොපෙනෙන දැඩි පහරකි.
1. අතේ සතේ නැති පහළම ස්ථරයේ ජනතාවට වදින රිදුම් පහර
අපේ රටේ බහුතරයක් වූ දෛනික වේතන ලබන්නන්, වතු කම්කරුවන්, පදික වේදිකාවේ සුළු වෙළෙඳුන්, ග්‍රාමීය ගොවීන් සහ විශ්‍රාමිකයන් සිය ජීවිත ගැටගසා ගන්නේ අතිශය අමාරුවෙනි. උදේ උපයන මුදලින් රෑට කෑම වේල සූදානම් කරගන්නා පවුලකට රුපියල් 2,000ක් යනු දින කිහිපයක අත්‍යවශ්‍ය ආහාර වේලක වටිනාකමයි.
වර්තමාන දැඩි ආර්ථික අර්බුදය සහ අහස උසට නැග ඇති ජීවන වියදම හමුවේ, තමන්ට අවශ්‍ය වෙලාවට ගන්න බැරි විදියට රුපියල් 2,000ක මුදලක් බැංකු ගිණුමක හිර කර තබන්නට සිදුවීම මොන තරම් අසාධාරණද? තමන්ගේම මුදල් අතට ගන්න බැරුව, බැංකුවේ සිරකර තැබීමට සිදුවීම නිසා අසරණ වන්නේ රටේ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේ සහ පහළම ස්ථරයේ සිටින සාමාන්‍ය ජනතාවයි.
2. “ඉතුරුම්” සංකල්පයට තිත් තැබීම සහ බැංකු පද්ධතිය ගැන විශ්වාසය බිඳ වැටීම
මහජනතාව අතර ඉතිරි කිරීමේ පුරුද්ද වර්ධනය කිරීම සහ පහළ ආදායම්ලාභීන් රටේ ප්‍රධාන මූල්‍ය පද්ධතියට අනුලෝමව සම්බන්ධ කර ගැනීම (Financial Inclusion) රාජ්‍ය බැංකුවක මූලික වගකීමකි. නමුත් සිදුවන්නේ කුමක්ද?
ගිණුමේ රුපියල් 2,000කට වඩා අඩුවෙන් මුදල් ඇති විට, අවම ශේෂය නඩත්තු නොකළා යැයි කියමින් මසකට රුපියල් 50 බැගින් කැපී යයි. වසරක් යද්දී රුපියල් 600ක් ගිණුමෙන් අතුරුදහන් වේ. ගනුදෙනුකරුවා නොදැනුවත්වම ඔහුගේ හෝ ඇගේ ගිණුමේ ඇති සොච්චම් ඉතිරියද ක්ෂය වී යයි. මෙය ඉතිරි කිරීම දිරිමත් කිරීමක්ද? නැතිනම් ඉතිරි කරන එකාට දඩ ගැසීමක්ද?
මෙවැනි පීඩාකාරී නීති නිසා සාමාන්‍ය ජනතාව බැංකු පද්ධතිය කෙරෙහි තැබූ විශ්වාසය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටේ. අවසානයේ ඔවුන් නැවතත් අධික පොලී අය කරන නීති විරෝධී පොලීකාරයන් වෙතට හෝ, නිවෙස්වල මුදල් තබා ගැනීම වැනි දැඩි අවදානම් සහිත පැරණි ක්‍රමවේද වෙත යොමු වීම වැළැක්විය නොහැක.
3. රාජ්‍ය බැංකුවල සමාජීය වගකීම සහ සදාචාරාත්මක භූමිකාව
පෞද්ගලික බැංකු යනු පිරිසිදු ලාභය පමණක් අරමුණු කරගත් ආයතනයන්ය. ඔවුන් මෙවැනි පියවර ගැනීම යම් තාක් දුරකට තේරුම් ගත හැකිය. නමුත් රාජ්‍ය බැංකුවල මූලික පරමාර්ථය විය යුත්තේ මහජන සුභසාධනය සහ සමාජ සාධාරණත්වයයි.
බැංකුවේ නඩත්තු පිරිවැය (Maintenance Costs) සහ ඩිජිටල්කරණ වියදම් පියවා ගැනීමට යැයි පවසමින් අසරණ ගනුදෙනුකරුවන්ගේ සොච්චම් ගිණුම්වලින් මුදල් කැපීම කිසිසේත්ම සාධාරණීකරණය කළ නොහැක. රාජ්‍ය බැංකු වසරකට බිලියන ගණනින් ශුද්ධ ලාභ ලබන බව වාර්තා කරයි. අනිත් පසින් මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන් ලබාගත් කෝටි ගණනක ණය පැහැර හරිද්දී, ඒවා අය කර ගැනීමට අපොහොසත් වන බැංකු පද්ධතිය, ඒ හිඩැස පියවා ගැනීමට සාමාන්‍ය ජනතාවගේ පටිය මිරිකීම මොන තරම් බරපතල අසාධාරණයක්ද?
4. ඩිජිටල්කරණයේ අරුමය – තාක්ෂණික පිරිවැයත් ජනතාව පිට පිටවීම
මෙම ගාස්තු අය කිරීම සාධාරණීකරණය කිරීමට බැංකු ඉදිරිපත් කරන ප්‍රධානම තර්කය වන්නේ ගිණුම් නඩත්තුව, SMS සේවා සහ ඩිජිටල් පහසුකම් සඳහා විශාල පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බවයි.
නමුත් ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ඩිජිටල්කරණයේ (Digitalization) මූලික යථාර්ථය වන්නේ මෙහෙයුම් පිරිවැය (Operating Cost) අඩු කර ගැනීම සහ එම සහනය ගනුදෙනුකරුවාට ලබා දීමයි. තාක්ෂණය දියුණු වන විට සේවාවන් තවත් ලාභදායී සහ පහසු විය යුතුය. එසේ නොමැතිව ඩිජිටල්කරණයේ බරද ගනුදෙනුකරු පිට පටවා දඩ ගැසීම තාක්ෂණික දියුණුවක් නොව, පසුගාමී අකාර්යක්ෂමතාවය වසා ගැනීමට දරන උත්සාහයකි.
ඉදිරි මග සහ Seylan News යෝජනා
මෙම සමාජ-ආර්ථික ගැටලුවට ක්ෂණික විසඳුම් ලබා දීම සඳහා අදාළ බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතු කරුණු කිහිපයක් Seylan News අපි මෙසේ පෙන්වා දෙන්නෙමු:
* සංවේදී පදනමකින් ප්‍රතිපත්ති සැකසීම – රාජ්‍ය බැංකු විසින් සිය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේදී හුදෙක් මුදල් ඉපැයීම පමණක් නොව, ඉන් සමාජයට වන අහිතකර බලපෑම පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතුය.
* ගිණුම් වර්ගීකරණය (Account Segmentation) – සියලුම ගිණුම් සඳහා එකම දෘඩ නීතියක් යෙදීම වෙනුවට, ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියන්, සිසුන්, සහ සමෘද්ධි/අස්වැසුම ලාභීන් වැනි විශේෂ සමාජ කාණ්ඩ සඳහා මෙම අවම ශේෂ සීමාව නිදහස් කිරීම හෝ සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කිරීම සිදු කළ යුතුය.
* මහ බැංකුවේ සෘජු මැදිහත්වීම – ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මූල්‍ය පරිපාලකයා ලෙස වහාම මැදිහත් වී, සාමාන්‍ය ජනතාව මූල්‍ය පද්ධතියෙන් පිටමං වන මෙවැනි අසාධාරණ ගාස්තු අය කිරීම් සම්බන්ධයෙන් නිසි මගපෙන්වීමක් සහ සීමාවන් පැනවිය යුතුය.
නිගමනය
රාජ්‍ය බැංකු යනු මහජනතාවගේ මුදලින් පැවැත්ම තහවුරු කරගත්, මහජනතාවටම සේවය කිරීමට බැඳී සිටින ආයතනයන්ය. ජනතාව ආර්ථික වශයෙන් දැඩි පීඩනයකට ලක්ව, එදිනෙදා වේල සොයා ගැනීමට වෙහෙසෙන මෙවැනි මොහොතක, අවම ශේෂයන් ඉහළ දමමින් අමතර දඩ අය කිරීම රාජ්‍ය බැංකුවල මූලික අරමුණුවලට මෙන්ම සමාජ සාධාරණත්වයටද එකඟ නොවන ක්‍රියාවකි. බලධාරීන් වහාම මේ පිළිබඳව නැවත සිතා බැලිය යුතුය.
CTA (Call to Action)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
