ශ්‍රී ලංකාවේ සහල් අවශ්‍යතාව සපුරා ගැනීමට තරම් වී නිෂ්පාදනයක් ලැබීම රටට වැදගත් සහනයක්. එහෙත් සහල් තිබීම පමණක් ජනතාවගේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීමට ප්‍රමාණවත්ද?
සාගත පිළිබඳ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධති ජාලය හෙවත් FEWS NET නිකුත් කළ නවතම වාර්තාව පෙන්වා දෙන්නේ, විශේෂයෙන් අඩු ආදායම් ලබන පවුල්වලට ආහාර සහ අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය මිලදී ගැනීමේ පීඩනය ඉදිරියටත් පවතිනු ඇති බවයි.
රැකියාව තිබුණත් ජීවිතය ගැටගහගන්න අමාරු ඇයි?
වාර්තාවට අනුව මෙහි ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන්නේ රැකියා සහ ව්‍යාපාරික අවස්ථා පැවතියද ලැබෙන ආදායම ජීවන වියදමට ප්‍රමාණවත් නොවීමයි.
නාගරික හා නගර ආසන්න ප්‍රදේශවල, තෙත් කලාපයේ, වතුකරයේ සහ බටහිර හා උතුරු වෙරළබඩ ධීවර ප්‍රදේශවල අඩු ආදායම් පවුල් මේ තත්වයට වැඩි වශයෙන් මුහුණ දෙන බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
මෙම පවුල් බොහොමයකට තමන්ගේම ආහාර නිෂ්පාදනය සීමිතයි. ඒ නිසා දෛනික ආහාර අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමට වෙළෙඳපොළ මත රඳා සිටීමට සිදුවේ. එමෙන්ම බොහෝ දෙනාගේ ආදායම් මාර්ග අවිධිමත් රැකියා සහ කටයුතු සමඟ සම්බන්ධ වීම නිසා ආදායමේ ස්ථාවරත්වයද අභියෝගයක් බවට පත්ව තිබේ.
සහල් නිෂ්පාදනය වැඩි වීමෙන් පමණක් ප්‍රශ්නය විසඳෙයිද?
වී නිෂ්පාදනය සම්බන්ධයෙන් තත්වය සාපේක්ෂව ධනාත්මකය. මහ කන්නයේ වී අස්වැන්න සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ මට්ටමක ලැබී ඇති අතර, යල කන්නයේද සාමාන්‍යයට වඩා වැඩි අස්වැන්නක් ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
යල කන්නයේ වගා කළ බිම් ප්‍රමාණය වැඩිවීම සහ වගාවට පොදුවේ හිතකර තත්ව පැවතීම ඊට හේතු ලෙස දැක්වේ. කෙසේ වෙතත්, අවසන් වී නිෂ්පාදන ඇස්තමේන්තු තවමත් ලැබී නොමැති බවද වාර්තාව සඳහන් කරයි.
ඒ අනුව රටේ සහල් සැපයුම සහ සහල්වලින් ස්වයංපෝෂිතභාවය පවත්වා ගැනීමට මෙය උපකාරී විය හැකියි. නමුත් මෙහි තවත් වැදගත් ප්‍රශ්නයක් තිබේ.
සහල් තිබීමත්, සහල් මිලදී ගැනීමට හැකි වීමත් එකම දෙයක් නොවේ.
සහල් මිල පහළ ගියත් මිල තවමත් ඉහළයි
යල අස්වැන්න වෙළෙඳපොළට පැමිණීමත් සමඟ පසුගිය අගෝස්තු මාසයේ සහල් මිල පෙර මාසයට සාපේක්ෂව සුළු වශයෙන් පහළ ගොස් තිබුණද, එම මිල ගණන් පසුගිය වසර පහේ සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ මට්ටමක පැවති බව FEWS NET වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
නාඩු සහල් මිල පසුගිය වසර පහේ සාමාන්‍යයට වඩා සියයට 13කින් ඉහළ මට්ටමක පැවති අතර, සම්බා සහල් මිල සියයට 11කින් ඉහළ මට්ටමක පැවති බව එහි සඳහන් වේ.
එම නිසා වෙළෙඳපොළේ මිල සුළු වශයෙන් අඩුවීමක් තිබුණත්, අඩු ආදායම් ලබන පවුලකට එය තවමත් සැලකිය යුතු වියදමක් විය හැකියි.
ගොවියාටත් ලැබෙන්නේ සම්පූර්ණ වාසියක් නොවෙයි
වී අස්වැන්න ඉහළ යාම ගොවියාට වැඩි ආදායමක් ලබාගැනීමට අවස්ථාවක් විය හැකියි. නමුත් ඉහළ නිෂ්පාදන වියදම් එම වාසිය සීමා කළ හැකි බවද වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
පොහොර සහ ඉන්ධන වියදම්වලට අමතරව අස්වනු නෙළීම, සැකසීම සහ ප්‍රවාහනය සඳහාද වැඩි මුදලක් වැය කිරීමට සිදුව තිබේ.
විශේෂයෙන් කුඩා පරිමාණ ගොවීන්ට මෙම වියදම් පීඩනය වැඩි විය හැකියි.
වී මිලදී ගැනීම සඳහා මුලින් වෙන් කළ මුදල ප්‍රමාණවත් නොවීම හේතුවෙන් රජය වී මිලදී ගැනීමේ වැඩසටහන පුළුල් කර තවත් රුපියල් බිලියන 2.5ක් හෙවත් රුපියල් කෝටි 250ක් අනුමත කර ඇති බවද වාර්තාව සඳහන් කරයි.
ධීවර පවුල්වලටත් වියදම් වැඩියි
ආහාර මිල පමණක් නොව ඉන්ධන සහ ප්‍රවාහන වියදම්ද අඩු ආදායම් පවුල්වල මිලදී ගැනීමේ හැකියාවට බලපාන බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
ධීවරයන්ටද ඉන්ධන සහ අනෙකුත් ධීවර කටයුතු සඳහා යන වියදම් ඉහළ යාමෙන් වියදම් පියවාගත් පසු ඉතිරි වන ආදායම අඩුවී තිබේ.
නිරිතදිග මෝසම් කාලයේ අවසානයේ රළු මුහුද සහ තද සුළං පැවතීම හේතුවෙන් මුහුදට යා හැකි දින ගණන අඩුවීමත් ධීවර පවුල්වල ආදායම් අවස්ථාවලට බලපා ඇත.
එක් පැත්තකින් ආදායම් අවස්ථා සීමා වන අතර, අනෙක් පැත්තෙන් ආහාර සහ අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සඳහා යන වියදම් ඉහළ යාම මේ පවුල්වල පීඩනය තවත් වැඩි කරයි.
කාලගුණයත් තවත් සාධකයක්
සැප්තැම්බර් මාසයේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල සාමාන්‍යයට වඩා වැඩි වර්ෂාව, ගංවතුර, තද සුළං සහ නායයෑම් හේතුවෙන් ජනතාවගේ ජීවනෝපාය කටයුතුවලට තාවකාලික බාධා ඇතිවූ බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
විශේෂයෙන් උඩරට වතු ප්‍රදේශ සහ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ජනතාවට එවැනි බලපෑම් එල්ල වී තිබේ.
අයහපත් කාලගුණය හේතුවෙන් කම්කරු රැකියා, භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සහ වෙළෙඳපොළ වෙත ප්‍රවේශ වීම අඩාල විය හැකියි.
එවැනි තත්වයක් ඇතිවුවහොත් අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වලට ආහාර සපයා ගැනීමේ අපහසුතාව තවත් ඉහළ යා හැකියි.
වසර අවසානයේ පීඩනය වැඩි විය හැකි ප්‍රදේශ
වියළි කලාපයේ පවුල් සතුව ඇති අස්වැන්නෙන් ලබාගත් ආහාර තොග ක්‍රමයෙන් අවසන් වන විට, වසරේ අවසන් මාසවලදී වෙළෙඳපොළෙන් ආහාර මිලදී ගැනීමේ අවශ්‍යතාව වැඩි වනු ඇතැයි FEWS NET පුරෝකථනය කරයි.
ඒ අනුව ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට ජනවාරි දක්වා කාලයේ වියළි කලාපයේ ඇතැම් පවුල්වල ආහාර සපයාගැනීමේ පීඩනය වැඩි විය හැකි බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
එයට අමතරව වැසි සහ ගංවතුර හේතුවෙන් රැකියා, ප්‍රවාහන සේවා සහ වෙළෙඳපොළ කටයුතුවලට ඇතිවිය හැකි බාධාද තත්වය තවත් සංකීර්ණ කළ හැකියි.
වැසි හොඳයි… ඒත් අධික වැසි?
ඔක්තෝබර් සහ නොවැම්බර් මාසවල සාමාන්‍යයට වඩා වැඩි වැසි ලැබීමෙන් ජල සැපයුම සහ වගා කටයුතුවලට යම් වාසියක් ලැබිය හැකි බව වාර්තාව සඳහන් කරයි.
එහෙත් අධික වර්ෂාව තවත් අවදානම් ඇති කළ හැකියි.
ගංවතුර, වගා බිම්වල ජලය රැඳීම සහ නායයෑම් වැනි තත්ව ඇතිවුවහොත් ගොවිතැන, රැකියා සහ ප්‍රවාහනයට බලපෑම් එල්ල විය හැකියි.
ඒ නිසා ඉදිරි මාස කිහිපය ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකට වෙනස් තත්ව දෙකක් එකවර පෙන්වන කාලයක් විය හැකියි.
එක් පැත්තකින් වී නිෂ්පාදනය සහ සහල් සැපයුම සාපේක්ෂව ශක්තිමත් වීමේ අපේක්ෂාවක් තිබේ.
අනෙක් පැත්තෙන් ආහාර මිල, ඉන්ධන සහ ප්‍රවාහන වියදම්, අස්ථාවර ආදායම් සහ කාලගුණික බලපෑම් හේතුවෙන් අඩු ආදායම් පවුල්වලට එම ආහාර වෙළෙඳපොළෙන් මිලදී ගැනීමේ හැකියාව තවදුරටත් අභියෝගයක් විය හැකියි.
ඒ අනුව “රටට සහල් තිබෙනවාද?” යන ප්‍රශ්නයට අමතරව “එම සහල් මිලදී ගැනීමට ජනතාවට හැකියාව තිබෙනවාද?” යන්නත් ඉදිරි මාසවලදී අවධානය යොමු කළ යුතු වැදගත් කරුණක් බව මෙම වාර්තාවෙන් මතු වන ප්‍රධාන කරුණක් ලෙස දැක්විය හැකියි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. සහල් මිල, ආහාර වියදම් සහ ජීවන වියදම සම්බන්ධයෙන් ඔබේ අත්දැකීම් අපට කියන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
