අපි හැමදාමත් කතා කරන, ඒත් හරියටම ගණන් නොගන්න අපූරු කතාවක් ගැනයි මේ කියන්න යන්නේ. උදේට බත් එක ඔතාගන්න, නැත්නම් කඩෙන් කෑම පැකට් එකක් ගෙනියන්න අනිවාර්යයෙන්ම පාවිච්චි කරන ලන්ච් ෂීට් (Lunch Sheets) පිටුපස තියෙන භයානක ඇත්ත කතාව කවදා හරි ඔබ හිතුවද? මෙන්න දැන් එළියට ඇවිත් තියෙනවා පාරිභෝගික අංශ සහ පරිසර බලධාරීන් එකතු වෙලා කරපු පට්ටම වැඩක් ගැන පුදුම හිතෙන විස්තර ටිකක්.
පහුගිය සැප්තැම්බර් 18 වැනිදා පුත්තලම ප්රදේශයේ පිහිටි විශේෂ භාණ්ඩ විනාශ කිරීමේ අංගනයකදී සිදුවුණේ අතිශය තීරණාත්මක සිදුවීමක්. පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය (CAA) සහ මධ්යම පරිසර අධිකාරිය (CEA) එකතු වෙලා කරපු දැවැන්ත ඒකාබද්ධ වැටලීම් දෙකකින් කොටු කරගත්ත, නීති විරෝධී පොලිතීන් ලන්ච් ෂීට් කිලෝ 2,040ක දැවැන්ත තොගයක් මෙන්න මෙහෙම අළුබඳුනට එක් කරලා තියෙනවා!
මොකක්ද මේ නීති කතාව? (Behind the Legal Scene)
බැලූ බැල්මට සාමාන්ය කොළ කෑල්ලක් වගේ පෙනުනට, මේ ලන්ච් ෂීට් පිටුපස ලොකු නීති රැල්ලක් තියෙනවා. 2017 සැප්තැම්බර් 01 වැනි දින නිකුත් කරපු අංක 2034/34 දරන අතිවිශේෂ ගැසට් නිවේදනයට අනුව, HDPE, LDPE සහ Polypropylene වගේ අමුද්රව්ය පාවිච්චි කරලා හදන ආහාර දවටන ලංකාව තුළ නිෂ්පාදනය කිරීම, විකිණීම, ප්රදර්ශනය කිරීම වගේම නොමිලේ දෙන එකත් සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කරලායි තියෙන්නේ.
ඒ විතරක් නෙවෙයි, 2019 නොවැම්බර් 29 දිනැති අංක 2151/58 දරන ගැසට් පත්රයේ විධාන අංක 70 යටතේ තවත් පට්ට නීතියක් ගෙනාවා. ඒකෙන් කියවුණේ හැම ලන්ච් ෂීට් පැකට්ටුවකම භාෂා තුනෙන්ම පැහැදිලි ලේබලයක් තියෙන්න ඕනේ කියලා. නම, උපරිම සිල්ලර මිල (MRP), නිෂ්පාදකයාගේ විස්තර, ආයු කාලය, කොම්පෝස්ට් කළ හැකි බවට වන සහතිකය වගේම පරිසර අධිකාරියේ ලියාපදිංචි අංකයත් ඒකේ අනිවාර්යයෙන්ම තියෙන්න ඕනේ. ඉතින් මේ කිසිම නීතියකට අදාළ නැති, අමූලික බොරු ලේබල්වලින් හැදුණු භාණ්ඩ තමයි මේ විදිහට අහු වෙලා තියෙන්නේ.
නිෂ්පාදකයින්ට ඇතුළෙන් එන රතු එළිය
මේ පුවතත් එක්ක කර්මාන්තශාලා පවත්වාගෙන යන අයට සහ නිෂ්පාදකයින්ට ලැබිලා තියෙන්නේ නියමිත අවවාදයක්. තහනම් පොලිතීන් අමුද්රව්ය පාවිච්චි කරලා ලන්ච් ෂීට් නිෂ්පාදනය කරන එක දැන් නිකන් ගින්දර සමඟ සෙල්ලම් කරනවා වගේ වැඩක්. වෙළෙඳපොළට භාණ්ඩ යවන්න කලින් මේවා නීත්යානුකූලද කියල හොඳට בליස්සා බලන්න වෙයි. නැත්නම් අර කිලෝ 2,040 වගේ ඔයාලගේ භාණ්ඩත් අළු වෙලා යන්න වැඩි කාලයක් යන්නේ නැහැ.
කඩ සාප්පු හිමියන් සහ වෙළෙඳුන් දැනගත යුතුම දේ
ඔබත් කඩයක් කරන කෙනෙක්ද? එහෙනම් මේක අනිවාර්යයෙන්ම කියවන්න ඕනේ. ලන්ච් ෂීට් තොග පිටින් මිලදී ගන්න කලින් ඒකේ මූලාශ්රය මොකක්ද, ලේබල් හරියට තියෙනවද කියලා බලන්න අමතක කරන්න එපා. නීතියට පටහැනිව, කිසිදු තොරතුරක් නැති ලන්ච් ෂීට් කඩේ තියාගත්තොත් මුළු වගකීමම පටවන්න වෙන්නේ ඔබටයි. බිල්පත් සහ ඉන්වොයිසි හරියට ළඟ තියාගත්තොත් විතරයි මේ උගුල්වලින් බේරෙන්න පුළුවන් වෙන්නේ.
පාරිභෝගික අපිට තියෙන වගකීම
ගෙදරට බඩු ගේන්න යනකොට, කෑම පැකට් එකක් ගන්නකොට අපිත් ටිකක් කල්පනාකාරී වෙන්න ඕනේ කාලය ඇවිත්. බාගෙට තොරතුරු නැති, අමුතු පාට තියෙන, සැක සහිත ලන්ච් ෂීට් දකින්න ලැබුනොත් අමතක කරලා ඒවා ප්රතික්ෂේප කරන්න. අපේ සෞඛ්යය ආරක්ෂා කරගන්න නම් අපිම තමයි මේවා ගැන ඇස් ඇහැරගෙන ඉන්න ඕනේ.
කිසියම් තැනක මේ වගේ නීති විරෝධී වැඩක් වෙනවා දැක්කොත්, දැන්ම ඒ ගැන පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරියට කතා කරලා කියන්න පුළුවන්. කාර්යාල වේලාවන් තුළ 1977 කියන කෙටි දුරකථන අංකයට කතා කරලා ඔබේ පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කරන්න අමතක කරන්න එපා.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
