ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධන වේගය මේ වසරේ දෙවැනි කාර්තුවේදී සියයට හතරයි දශම දෙකක් (4.2%) දක්වා පහළ වැටී ඇති බව මෑතකදී ප්රසිද්ධියට පත් වූ සංඛ්යාලේඛන අනාවරණය කරයි. රටට අවශ්යව තිබෙන්නේ සියයට පහකට වඩා වැඩි ආර්ථික වර්ධන වේගයකි. එහෙත්, මෙම පල්ලම් බැසීමත් සමඟම මෙරට ආර්ථිකයේ අනාගතය පිළිබඳ බරපතළ ප්රශ්නාර්ථයක් මතුව තිබේ.
මේ වන විට වර්ධනය වෙමින් තිබෙන බාහිර සාධක, ණය ප්රතිව්යුහගතකරණයට එල්ල වන බලපෑම මෙන්ම උද්ධමනය සහ පොලී අනුපාතවල අසංවර පිම්ම පිළිබඳව ප්රවීණ ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා සමඟ දිනපතා අරුණ පුවත්පත සිදුකළ විශේෂ සාකච්ඡාවක විමසුමයි මේ.
පාරිභෝජනය කඩා වැටීමේ සැබෑ කතාව
නව ලිබරල් ආර්ථික ප්රතිපත්ති අනුගමනය කරමින් ඉදිරියට යද්දී පාරිභෝජනය කඩා වැටෙන බව අප මීට මාස ගණනාවකට පෙර අනතුරු අඟවා සිටියෙමු. ඇතැමුන් පවසන්නේ මෙම තත්ත්වය ඇති වූයේ දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් පසුව බවයි. එහෙත් සැබෑව එය නොවේ.
* ඊට පෙර සිටම වෙළෙඳපොළේ පාරිභෝජන ඉල්ලුම වේගයෙන් අඩුවෙමින් තිබිණි.
* අදාළ කාර්තුව වන විට කොටස් වෙළෙඳපොළේ ලයිස්තුගත සමාගම්වල ආහාර-පාන අලෙවිය සියයට හැටකින් (60%) පහළ වැටී තිබුණි.
* රූපවාහිනි සහ ශීතකරණ වැනි විදුලි උපකරණ අලෙවිය සියයට හැත්තෑ දෙකකින් (72%) කඩා වැටී ඇත.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) මාර්ගයේම යමින් මූල්ය අංශයේ ණය ප්රසාරණයක් ඇති වුවද, සැබෑ ආර්ථිකය පෝෂණය වන්නේ සැපයුමෙන් නොව ඉල්ලුමෙනි. සමාජයේ සැබෑ මිලදී ගැනීමේ හැකියාවක් නොමැති තත්වයක් තුළ මෙම අර්බුදය තවත් උග්ර වී තිබේ.
ඉහළ යන බදු සහ මිලදී ගැනීමේ හැකියාවේ කඩාවැටීම
දිගින් දිගටම ඉහළ ගිය ඉන්ධන හා ගෑස් මිල මෙන්ම අඛණ්ඩව අවප්රමාණය වූ රුපියලය හමුවේ ජනතාව සම්පූර්ණයෙන්ම මිරිකී සිටිති. බදු ගසා පීඩාවට පත් කර සිටි ජනතාව මතට රුපියල අවප්රමාණය වීමේ පීඩනයත් එක්වීම අමතර බද්දක් විය.
විශේෂයෙන්ම කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාර මත පැටවූ බදු මගින් ජනතාවගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටී ඇත. නිමි භාණ්ඩ සඳහා වැට් (VAT) බදු එකතු කර ඒවා රාජ්ය ආදායම් ලෙස පෙන්වූවත්, එයින් සැබෑ ආර්ථිකයේ කිසිදු අගය එකතුවීමක් සිදු නොවේ.
ඉදිරියේදී උද්ගත විය හැකි බාහිර අභියෝග
ආර්ථිකයට එල්ල වන බාහිර බලපෑම් අතර ඉදිරියේදී ඇතිවිය හැකි එල්-නිනෝ (El Niño) තත්ත්වය සහ මැදපෙරදිග අර්බුද ප්රධාන තැනක් ගනී.
* කෘෂි නිෂ්පාදනවලට දැඩි බලපෑම් එල්ල වීම.
* පුද්ගලික අංශයේ ඉන්ධන සැපයුම්කරුවන් සීමා කිරීම් යටතේ කර්මාන්ත ක්ෂේත්රයට අවශ්ය ඩීසල් ලබා ගැනීමේ අර්බුද මතුවීම.
* මාර්ග සංවර්ධනය සඳහා අවශ්ය තාර සපයා ගැනීමේ ගැටලු මතු වීම.
රටක ආර්ථිකය ස්ථාවරව තබා ගැනීමට නම් බලශක්ති ස්වාධිපත්යය ආරක්ෂා කරගත යුතු වුවත්, ත්රිකුණාමලයේ තෙල් ටැංකිවල අතිරික්තයක් හෝ නිසි බොරතෙල් සංචිත පවත්වා ගැනීමට කටයුතු කර නැත.
උද්ධමනය 10% ඉක්මවා යාමේ අවදානමක්
ඉදිරියේදී උද්ධමනය සියයට දහය (10%) ඉක්මවා යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ සහල් මිල පාලනය කිරීමට රජය සතුව ක්රමෝපායික සංචිත තොග තිබිය යුතු වුවත්, වර්තමානයේ එම තොග පවතින්නේ පුද්ගලික අංශය සතුවය. ඔවුන් තමන්ට රිසි සේ මිල තීරණය කිරීම නිසා වෙළෙඳපොළ පාලනයෙන් ගිලිහී ගොස් තිබේ.
“නව ලිබරල් ආර්ථික මොඩලය ඔස්සේම ගමන් කළහොත් ඉදිරියේදී ආර්ථික වර්ධන වේගය සියයට තුනටත් වඩා පහළට කඩා වැටෙනු ඇත.”
මහ බැංකුවේ වැරදි පියවර සහ පොලී අනුපාත උගුල
උද්ධමනය ඉහළ යාම හමුවේ මහ බැංකුව කලබලයට පත්ව පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමට පියවර ගැනීම තවත් ව්යසනයකි. මෙරට පුද්ගලික අංශය ට්රිලියන 11.9ක ණයකරුවන් වී සිටින පසුබිමක, දැනට සියයට 13ත් 15ත් අතර පවතින පොලී අනුපාතය ඉදිරියේදී සියයට 17ත් 20ත් දක්වා ඉහළ යා හැකිය.
මෙය ජනතාවගේ පාරිභෝජනය තවත් පහළට ඇද දමන, ගැලවීමට නොහැකි විෂම චක්රයක් බවට පත්ව තිබේ.
යා යුතු මග – විසඳුම කුමක්ද?
මෙම උගුලෙන් මිදීමට නම් ඉදිරියේදී ඉදිරිපත් වන අයවැය ලේඛනය හරහා නව ලිබරල් ආර්ථික මොඩලයෙන් බැහැර විය යුතුය.
1. ජනතාවගේ අතට මුදල් ලැබෙන, බදු බරින් නිදහස් වන වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක කිරීම.
2. මැතිවරණ වේදිකාවේදී ලබා දුන් පොරොන්දු ඉටු කරමින් තෙල්, රෝහල් සහ පොත් මත පනවා ඇති බදු ඉවත් කිරීම.
3. ණය ප්රතිව්යුහගතකරණයට අනුව ණය ගෙවීමට නම් ආර්ථික වර්ධන වේගය සියයට 7ත් 8ත් අතර මට්ටමක පවත්වා ගැනීම.
කලින් සිටියේ ළිං කටේ නම්, වර්තමානයේ රට තිබෙන්නේ ලිඳ පතුලේය. එබැවින් තවදුරටත් කාලය නාස්ති නොකර නිවැරදි ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ වෙත පිවිසීම කාලීන අවශ්යතාවකි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
