ශ්රී ලංකාවේ මත්පැන් බෝතල් මත අලවන ආරක්ෂිත ස්ටිකර් (Security Paper and Secure Excise Stamp Management System – SFSFMS) සැපයීම සඳහා කැඳවා ඇති නවතම ටෙන්ඩර් පටිපාටිය මේ වන විට දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ. රජය විසින් අල්ලස සහ දූෂණය පිටුදැකීම සඳහා පුළුල් ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන බව පවසද්දී, සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව හරහා නිකුත් කර ඇති මෙම නවතම ටෙන්ඩර් සංශෝධනය රට තුළ විශාල ආන්දෝලනයක් ඇති කිරීමට සමත්ව ඇත.
පසුගිය කාලය පුරාම මෙම ටෙන්ඩර් කොන්දේසිවල අත්යවශ්ය සහ අනිවාර්ය අංගයක් ලෙස පැවති අල්ලස් හා දූෂණ වැළැක්වීමේ ජාත්යන්තර ප්රමිතිය වන ISO – 37001 සහතිකය, මෑතකදී ප්රකාශයට පත් කළ ටෙන්ඩර් දැන්වීමෙන් හදිසියේම ඉවත් කර තිබීම මෙහි ඇති ප්රධානම ගැටලුවයි. මෙම හදිසි වෙනස් කිරීම පිටුපස කිසියම් බලපෑමක් හෝ සැක සහිත ක්රියාවලියක් තිබේද යන්න පිළිබඳව දැන් බරපතළ ප්රශ්න මතුවෙමින් තිබේ.
2019 සිට පැවති දැඩි නීති සහ මෑතකාලීන සංශෝධන
මීට පෙර, එනම් 2019 වසරේදී මෙම ආරක්ෂිත ස්ටිකර් සැපයීම සඳහා ටෙන්ඩර් කැඳවන අවස්ථාවේද අල්ලස් හා දූෂණය වැළැක්වීම සඳහා වන ISO – 37001 වගන්තිය ඉතා පැහැදිලිව අඩංගු කර තිබුණි. එය ලංසුකරුවන්ට මඟහැර යා නොහැකි දැඩි අනිවාර්ය සුදුසුකමක් විය.
කෙසේ වෙතත්, 2026 ජුලි 20 සහ 2026 අගෝස්තු 28 යන දිනවල කැඳවා තිබූ ලංසුවල කොන්දේසි පසුව යම් යම් බලපෑම් මත සංශෝධනය කර ඇති බව සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ අභ්යන්තර ආරංචි මාර්ග තහවුරු කරයි. ඒ අනුව, ED/AC/20/F/19/2026 දරන අංකය යටතේ ලංසු භාරගැනීමේ අවසන් දිනය මුලින් 2026 ඔක්තෝම්බර් 06 වැනි දින දක්වා දීර්ඝ කර තිබුණි.
මෙම නව සංශෝධනයත් සමඟ මීට පෙර අනිවාර්ය කර තිබූ ISO – 37001 සහතිකය ඉවත් කර, ඒ වෙනුවට එම සහතිකය තවදුරටත් රඳවාගෙන සිටින ලංසුකරුවන්ට තාක්ෂණික ඇගයීමේදී හුදෙක් ‘අතිරේක ලකුණු’ පමණක් ලබාදීමට පියවර ගෙන තිබේ. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ මීට පෙර ප්රමිතියට හිමිකම් නොකී පාර්ශ්වයන්ටද කිසිදු බාධාවකින් තොරව තරඟයට පිවිසීමට මඟ පෑදී ඇති බවයි.
ශ්රී ලංකාවේ තත්ත්වය සහ නව විකල්ප සහතික
මෙම තත්ත්වය තුළ තාක්ෂණික කරුණු සම්බන්ධයෙන්ද බරපතළ විවාහයක් මතුවී තිබේ. ශ්රී ලංකාව තුළ වර්තමානයේ ISO – 37001 සහතිකය නිල වශයෙන් හිමිව ඇත්තේ විදුලි සංදේශ ක්ෂේත්රයේ එක් ආයතනයකට පමණක් බව වාර්තා වේ.
එහෙත්, නව නියමයන්ට අනුව ලංසුකරුවන්ට තරඟ වැදීම සඳහා පහත සඳහන් ජාත්යන්තර සහතිකවලින් කිහිපයක් හෝ තිබීම ප්රමාණවත් වන ලෙස නීති ලිහිල් කර ඇත.
ISO – 9001
ISO – 14298
HSSMS
ISO – 27001
IOTA (ජාත්යන්තර හෝලෝග්රෑම් නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමය – IHMA ලෙස හැඳින්වුණු)
IISA (ජාත්යන්තර මුද්ර මුද්රණ සංගමය – ITSA)
මෙම සහතික මඟින් ගුණාත්මකභාවය මැන බැලුණද, අල්ලස් හා දූෂණ වැළැක්වීම සඳහා සුවිශේෂී වූ ISO – 37001 ප්රමිතිය අනිවාර්ය ලැයිස්තුවෙන් ඉවත් කිරීම කෙරෙහි බොහෝ දෙනාගේ අප්රසාදය පළ වී තිබේ.
බලපත්රලාභී මත්පැන් අලෙවිකරුවන්ගේ සංගමයේ දැඩි විරෝධය
රජය මේ වන විට දැඩි දූෂණ විරෝධී ප්රතිපත්තියක් රට තුළ ක්රියාත්මක කිරීමට උත්සාහ දරමින් සිටියි. එවැනි පසුබිමක, මෙවැනි වැදගත් රාජ්ය ටෙන්ඩරයකින් අල්ලස් වැළැක්වීමේ මූලික සහතිකය ඉවත් කිරීම කිසිසේත් අනුමත කළ නොහැකි බව ශ්රී ලංකාවේ බලපත්රලාභී මත්පැන් අලෙවිකරුවන්ගේ සංගමය පෙන්වා දෙයි.
මෙම කොන්දේසිය හදිසියේ ඉවත් කිරීම පිටුපස කිසියම් නිලධාරියෙකුගේ පෞද්ගලික අවශ්යතාවයක් හෝ වෙනත් බලපෑමක් ක්රියාත්මක වී තිබේද යන්න පිළිබඳව වහාම පුළුල් විමර්ශනයක් කළ යුතු බව ඔවුන් අවධාරණය කර සිටී.
සුරාබදු ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන්ගේ අනතුරු ඇඟවීම් සහ ජනාධිපතිවරයාගේ දැනුවත් කිරීම්
සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් මේ සම්බන්ධයෙන් අඛණ්ඩව ජනාධිපතිවරයා දැනුවත් කිරීමට කටයුතු කර ඇත. ඔවුන් පෙන්වා දී ඇත්තේ ISO – 37001 සහතිකය අනිවාර්ය කරමින් නැවත ලංසු කැඳවන ලෙසයි.
එසේ නොමැති වීම නිසා මතුවන ලොකුම අවදානම වන්නේ දූෂණ විරෝධී පසුබිමක් නොමැති, සැක සහිත පාර්ශ්වයන්ටද මෙම ආරක්ෂිත ස්ටිකර් සැපයීමේ ටෙන්ඩරය සඳහා ඉදිරිපත් වීමට අවස්ථාව ලැබීමයි.
නිලධාරීන් වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම වැදගත් ප්රමිතිය ඉවත් කිරීම හරහා මත්පැන් නිෂ්පාදන අංශයේ විනිවිදභාවය පිරිහී, රජයට ලැබිය යුතු බදු ආදායම් අහිමි වීමට මෙන්ම යළිත් වරක් දූෂණ ක්රියාවලීන්ට මඟ පෑදීමට ඉඩ ඇති බවයි.
නිගමනය
රටක ආර්ථික ස්ථාවරභාවය සහ රාජ්ය ආදායම සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා විනිවිදභාවයෙන් යුතු ටෙන්ඩර් ක්රමවේද අත්යවශ්ය වේ. මත්පැන් ආරක්ෂිත ස්ටිකර් වැනි සංවේදී සහ අධික ආදායමක් උත්පාදනය කරන ක්ෂේත්රයක මෙවැනි නීති ලිහිල් කිරීම රටේ අනාගතයට මෙන්ම මීළඟ මූල්ය විනයටද එල්ල වන තර්ජනයකි. බලධාරීන් මේ පිළිබඳව කඩිනමින් අවධානය යොමු කර නිසි ක්රියාමාර්ග ගනු ඇතැයි ජනතාව මෙන්ම ව්යාපාරික ප්රජාවද බලා සිටිති.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
