ඩිජිටල් රාජ්‍යයක් නිර්මාණය කර රාජ්‍ය ආයතනවල කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නංවන බවට පොරොන්දු වූ ආණ්ඩුව දැන් රුපියල් බිලියන ගණනක් වැය කළ භාණ්ඩාගාර තොරතුරු පද්ධතිය අතහැර පැරණි ගිණුම්කරණ ක්‍රමයකට ආපසු යාමට සූදානම් වන බවට චෝදනාවක් එල්ල වී තිබෙනවා.
එමෙන්ම, රාජ්‍ය ආදායම වැඩි කිරීමේ නමින් ජනතාව මත බදු බර වැඩි කිරීම, රාජ්‍ය ආයතනවල මුදල් කළමනාකරණයේ ගැටලු සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ නව පනත් කෙටුම්පත හරහා පුරවැසි අයිතීන්ට එල්ල විය හැකි බලපෑම් පිළිබඳව ද විපක්ෂයේ නියෝජිතයන් අදහස් පළ කර තිබෙනවා.
මෙම විවේචන ඉදිරිපත් කෙරුණේ ජනතාවාදී ඒකාබද්ධ විපක්ෂය කොළඹ මල් පාරේ දේශපාලන කාර්යාලයේදී අද (නොවැම්බර් 05) පැවැත්වූ මාධ්‍ය හමුවේදීයි.
ITMIS වසා දමා පැරණි CIGAS ක්‍රමයට යනවාද?
ෆ්‍රී ලෝයර්ස් සංවිධානය වෙනුවෙන් අදහස් දැක්වූ හිටපු ආණ්ඩුකාර රජිත කීර්ති තෙන්නකෝන් පෙන්වා දුන්නේ, ජාතික ජන බලවේගයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයේ ප්‍රධාන පොරොන්දුවක් වූයේ රාජ්‍ය ආයතන ඩිජිටල් ජාලයකට සම්බන්ධ කරමින් කාර්යක්ෂම රාජ්‍ය පාලනයක් ඇති කිරීම බවයි.
එහෙත් මේ වන විට භාණ්ඩාගාරය අනුගමනය කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ ක්‍රියාමාර්ගයක් බවට ඔහු චෝදනා කළා.
ඔහුට අනුව, 2010 වසරේ ආරම්භ කළ ඒකාබද්ධ භාණ්ඩාගාර කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතිය (ITMIS) සඳහා රුපියල් බිලියන 15කට ආසන්න මුදලක් වැය කර තිබෙනවා. එම පද්ධතිය අතහැර 1993 වසරේ සිට ක්‍රියාත්මක බව කියන පරිගණකගත ඒකාබද්ධ රජයේ ගිණුම්කරණ පද්ධතිය (CIGAS) වෙත ආපසු යාමට භාණ්ඩාගාරය සූදානම් වන බවයි ඔහු පවසන්නේ.
මෙවැනි පියවරක් ගනු ලැබුවහොත් එය රටේ රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණය ඩිජිටල්කරණය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තියට පසුබෑමක් වනු ඇති බවත්, ඒ සඳහා වැය කළ මහජන මුදල්වල ප්‍රයෝජනය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතුවන බවත් තෙන්නකෝන් මහතා පෙන්වා දුන්නා.
භාණ්ඩාගාරයේ සහ රාජ්‍ය ආයතනවල මුදල් අතුරුදන් වූ බවට චෝදනා
පසුගිය වසර දෙකක කාලය තුළ රාජ්‍ය මුදල් කළමනාකරණයේ බරපතළ ගැටලු ඇති වී තිබෙන බවටත් තෙන්නකෝන් මහතා චෝදනා කළා.
ඔහු ඉදිරිපත් කළ කරුණු අනුව,
– භාණ්ඩාගාරයේ ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5ක මුදලක් අතුරුදන් වී ඇති බවට චෝදනාවක් තිබෙනවා.
– අස්වැසුම ප්‍රතිලාභ ගෙවීම් එකම මාසයක් තුළ දෙවරක් සිදුවී ඇති බව ඔහු සඳහන් කළා.
– මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියේ ද දෙවරක් ගෙවීම් සිදුවී ඇති බවට චෝදනා කළා.
– තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුවට අදාළ ඇමෙරිකානු ඩොලර් 625,000ක, එනම් රුපියල් මිලියන 200ක පමණ මුදලක් අතුරුදන් වී මාස හයක් ගතවී ඇතත් එය නැවත අයකර ගැනීමට නොහැකි වී ඇති බව පැවසුවා.
මෙම ගැටලු සඳහා ප්‍රධාන හේතුව ලෙස ඔහු පෙන්වා දුන්නේ රාජ්‍ය ආයතනවල විද්‍යුත් තැපැල් පද්ධති සහ ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් නිසි පරිදි යාවත්කාලීන නොවීමයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම මුදල් අතුරුදන්වීම් සහ දෙවරක් ගෙවීම් සිදුවූ බවට කරන ප්‍රකාශ සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන වාර්තා හෝ ස්වාධීනව තහවුරු කළ ලේඛන මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී ඉදිරිපත් කර තිබුණේ නැහැ.
අපනයනවලට වඩා ආනයන වේගයෙන් ඉහළ යනවාද?
රටේ ආර්ථික තත්ත්වය පිළිබඳව අදහස් දැක්වූ තෙන්නකෝන් මහතා, ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් 30 දක්වා කාලයට අදාළ සංඛ්‍යාලේඛන ඉදිරිපත් කළා.
ඔහු ඉදිරිපත් කළ දත්ත අනුව, සමස්ත අපනයන ආදායම ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 10.21 සිට බිලියන 10.75 දක්වා 5.3%කින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.
එහෙත් ආනයන වියදම ඩොලර් බිලියන 15.39 සිට බිලියන 18.67 දක්වා 21.3%කින් ඉහළ ගොස් ඇති බවයි ඔහු සඳහන් කළේ.
ඒ අනුව වෙළෙඳ ශේෂයේ සමුච්චිත හිඟය ඩොලර් බිලියන 5.2 සිට බිලියන 7.9 දක්වා පුළුල් වී ඇති බවත්, එය ඩොලර් බිලියන 2.7ක වැඩිවීමක් බවත් ඔහු පෙන්වා දුන්නා.
එමෙන්ම 2025 අගෝස්තු සහ සැප්තැම්බර් කාලයේදී රුපියල් බිලියන 1,205ක ධනාත්මක අගයක පැවැති භාණ්ඩාගාර මුදල් ශේෂය 2026 සැප්තැම්බර් 30 වන විට රුපියල් මිලියන 420ක සෘණ අගයක් දක්වා පහත වැටී ඇති බවටත් ඔහු කරුණු ඉදිරිපත් කළා.
GSP+ සහනයටත් බලපෑමක් ඇතිවේද?
යුරෝපා සංගමයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවන GSP+ බදු සහනය සම්බන්ධයෙන් ද තෙන්නකෝන් මහතා අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කළා.
ඔහුගේ අදහස වූයේ, ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඇතිවන ගැටලු හේතුවෙන් ඉදිරියේදී මෙම වෙළෙඳ සහනය අහිමි වීමේ අවදානමක් ඇතිවිය හැකි බවයි.
විශේෂයෙන්ම නව GSP+ රාමුව යටතේ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් 32ක් සපුරාලීමේ අවශ්‍යතාවක් පවතින බවත්, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත වෙනුවට නව නීති හඳුන්වාදීමේදී මානව හිමිකම් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිදහස සම්බන්ධ ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන් පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ යුතු බවත් ඔහු අවධාරණය කළා.
නව නීති හේතුවෙන් වෙළෙඳ සහනයට බලපෑමක් ඇතිවුවහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන ක්ෂේත්‍රයට ද එහි ප්‍රතිවිපාක අත්විඳීමට සිදුවිය හැකි බවයි ඔහුගේ අනතුරු ඇඟවීම.
සංවිධානාත්මක අපරාධ පනත ගැන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පෙත්සම් 26ක්
මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ විනය මණ්ඩලයේ සභාපති නීතිඥ පියල් දර්ශන ගුරුගේ මහතා ද අදහස් දැක්වූවා.
ඔහුගේ ප්‍රධාන අවධානය යොමු වූයේ යෝජිත සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත වෙතයි.
එම පනත් කෙටුම්පතේ වගන්ති කිහිපයක් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට පටහැනි බවට පවසමින් මේ වන විට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ පෙත්සම් 26ක් ගොනු කර ඇති බව ඔහු සඳහන් කළා.
ගුරුගේ මහතා පෙන්වා දුන්නේ, මෙම පනතේ උපලේඛනවලට වනසත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක පනත, සුරාබදු පනත සහ සූදු නියාමනයට අදාළ නීති වැනි සාමාන්‍ය වැරදිවලට අදාළ කරුණු ද ඇතුළත් කර ඇති බවයි.
ඔහුගේ අදහස අනුව, මෙවැනි විධිවිධාන හේතුවෙන් සාමාන්‍ය ජනතාවට ද පනතේ බලපෑම්වලට මුහුණදීමට සිදුවිය හැකියි.
අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රඳවා තබා ගැනීම ගැන බරපතළ ප්‍රශ්න
යෝජිත පනත යටතේ පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රඳවා තබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ද ගුරුගේ මහතා විවේචන එල්ල කළා.
ඔහුගේ කියවීම අනුව, අත්අඩංගුවට ගන්නා පුද්ගලයකු පැය 72ක් දක්වා පොලිස් භාරයේ තබා ගැනීමටත්, ඉන්පසුව මාස දෙකෙන් දෙකට දීර්ඝ කරමින් වසරක් දක්වා රඳවා තබා ගැනීමටත් පනත් කෙටුම්පතෙන් ඉඩ සැලසෙනවා.
එමෙන්ම මහේස්ත්‍රාත්වරයකු හමුවට ඉදිරිපත් කළ පසුව පවා ඇප ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් අධිකරණයට සීමාවන් පැනවෙන බවත්, ඇප ලබාගැනීමට මහාධිකරණය වෙත යාමට සිදුවන බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කළා.
පුද්ගලයන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම්, කොණ්ඩා විලාසිතා, භාෂා විලාසය සහ හස්ත සංඥා වැනි කරුණු පදනම් කරගෙන සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන් ලෙස හඳුනාගැනීමේ බලය පොලිසියට ලැබිය හැකි බවටත් ඔහු විවේචනය කළා.
මාධ්‍ය නිදහසට සහ පෞද්ගලිකත්වයටත් බලපෑමක්?
මෙම පනත් කෙටුම්පත හරහා මාධ්‍ය නිදහස සහ පුද්ගලිකත්වය සම්බන්ධ අයිතීන්ට බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බවටත් ගුරුගේ මහතා කරුණු ඉදිරිපත් කළා.
ඔහු සඳහන් කළේ, අධිකරණයේ අවසරයකින් තොරව අදාළ නඩු විභාගයක් වාර්තා කරන මාධ්‍යවේදීන්ට වසර දෙකක සිරදඬුවමක් පැනවීමට හැකි විධිවිධාන කෙටුම්පතේ ඇතුළත් බවයි.
එමෙන්ම පුද්ගලයන්ගේ පෞද්ගලික දුරකථන දත්ත, පණිවිඩ සහ ඡායාරූප ලබාගැනීම සම්බන්ධයෙන් පොලිසියට පුළුල් බලතල ලැබිය හැකි බවටත් ඔහු චෝදනා කළා.
බුද්ධිමය දේපළ, ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ වෙළෙඳ ලකුණු සම්බන්ධ වැරදි පවා සංවිධානාත්මක අපරාධ නීතිය යටතට ඇතුළත් කිරීම පිළිබඳව ද ඔහු ප්‍රශ්න මතු කළා.
මේ හේතුවෙන් වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාකාරීන්, උද්ඝෝෂකයන්, විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් සහ සෞඛ්‍ය සේවකයන් වැනි පිරිස්වලට ද ගැටලු ඇතිවිය හැකි බවයි ඔහුගේ අදහස.
මෙම කරුණු ගුරුගේ මහතා විසින් පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කළ නීතිමය හා ප්‍රතිපත්තිමය විවේචන වන අතර, ඒවා අධිකරණය විසින් තහවුරු කළ නිගමන නොවන බව ද සැලකිල්ලට ගත යුතුයි.
ආණ්ඩුවේ වගකීම ගැන තීක්ෂණ ගම්මන්පිලත් කතා කරයි
එක්සත් ජනරජ පෙරමුණේ ජාතික සංවිධායක තීක්ෂණ ගම්මන්පිල මහතා අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ, රටක දේශපාලනය යනු විවිධ අදහස් සහ මතවාද අතර තර්ක විතර්ක පැවතිය යුතු ක්‍රියාවලියක් බවයි.
එක් දේශපාලන පාර්ශ්වයකට අවශ්‍ය ආකාරයට පමණක් රට පාලනය කිරීම දේශපාලනය නොවන බවත්, විරුද්ධ මත දරන පුද්ගලයන්ට තම අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට ඇති අවකාශය ආරක්ෂා කළ යුතු බවත් ඔහු පෙන්වා දුන්නා.
එමෙන්ම ජනාධිපතිවරයා ප්‍රමුඛ ආණ්ඩුවේ ප්‍රමුඛ වගකීම විය යුත්තේ ජීවන වියදම අඩු කිරීම, බදු බර ලිහිල් කිරීම සහ ජනතාව මුහුණදෙන දෛනික ආර්ථික ගැටලුවලට විසඳුම් ලබාදීම බවත් ඔහු සඳහන් කළා.
නව නීති හරහා ජනතාවට විරෝධතා දැක්වීමට සහ තම අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් හඬ නැගීමට ඇති අවස්ථා සීමා වුවහොත් එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට බලපෑමක් වන බවයි ගම්මන්පිල මහතාගේ අදහස.
තවද, මානව හිමිකම් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිදහස සම්බන්ධයෙන් ඇතිවන ගැටලු ජාත්‍යන්තරය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රතිරූපයට මෙන්ම ආර්ථික සහ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතාවලට ද බලපෑ හැකි බව ඔහු අනතුරු ඇඟවූවා.
අවසානයේ මතු වන ප්‍රශ්න කිහිපයක්
මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී ඉදිරිපත් වූ අදහස් අනුව ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් පිළිබඳව තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීම් අවශ්‍ය වී තිබෙනවා.
රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණය සඳහා වැය කළ මුදල් සහ ඩිජිටල් පද්ධතිවල අනාගතය කුමක්ද? රාජ්‍ය ආයතනවල මුදල් ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් එල්ල වන චෝදනා පිළිබඳව විමර්ශන සිදුවන්නේ කෙසේද? සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ අරමුණින් ගෙන එන නව පනතක් මගින් පුරවැසියන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම්වලට බලපෑමක් ඇති නොවන බව සහතික කරන්නේ කෙසේද?
මේවාට පිළිතුරු ලබාදීම ආණ්ඩුවේ වගකීමක් වන අතර, විපක්ෂය ඉදිරිපත් කරන චෝදනා ද සාක්ෂි හා නිල දත්ත මත විමසා බැලීම වැදගත් වෙනවා.
විශේෂයෙන්ම මහජන මුදල් කළමනාකරණය සහ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණ ගැනීමේදී දේශපාලන ප්‍රකාශවලට පමණක් නොව, විනිවිදභාවයෙන් යුත් තොරතුරු සහ වගවීමේ ක්‍රියාවලියකට ද ප්‍රමුඛත්වය හිමිවිය යුතුයි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? රජයේ ඩිජිටල් මූල්‍ය පද්ධති සහ නව නීති සම්බන්ධයෙන් ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙම ලිපිය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම්වලත් බෙදාගෙන සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න. ඔබ එකඟ වුවත්, නොවුවත් ඔබේ අදහස අපට වැදගත්.
