ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති ක්ෂේත්රය මේ වන විට දැවැන්ත අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස හෙට (09) දින විශේෂ විදුලි ගාස්තු සංශෝධනයක් ප්රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතයි. සාමාන්යයෙන් විදුලි ගාස්තු සංශෝධනයක් සිදු කරන්නේ මාස තුනකට වරක් වුවත්, මෙවර විශේෂ සංශෝධනයක් සිදු කිරීමට සිදුව ඇත්තේ ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය මුහුණ දී ඇති රුපියල් බිලියන 38ක දැවැන්ත මූල්ය හිඟය පියවා ගැනීමටයි.
මෙම 18.11%ක සාමාන්ය ගාස්තු වැඩිකිරීම පිටුපස ඇති සැබෑ කතාව කුමක්ද? එය සාමාන්ය ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද? යන්න පිළිබඳව Seylan News ගෙන එන ගැඹුරු විමසුමයි මේ.
බිල වැඩිවීමට හේතුව කුමක්ද?
මෙම ගාස්තු වැඩිකිරීමට ප්රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ කරුණු කිහිපයකි.
1. ජල විදුලි උත්පාදනය පහත වැටීම – කාලගුණික වෙනස්කම් හේතුවෙන් බලාපොරොත්තු වූ ජල විදුලි ධාරිතාව ගිගාවොට් පැය 1,218 සිට 973 දක්වා අඩු වී ඇත.
2. තාප බලාගාර මත යැපීම – ජල විදුලිය අඩු වීම නිසා අධික පිරිවැයක් දරමින් ඩීසල් සහ දැවෙන්නා තෙල් (Furnace Oil) මගින් විදුලිය නිපදවීමට සිදු වීම.
3. නොරොච්චෝල අර්බුදය – ලක්විජය ගල්අඟුරු බලාගාරයේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු වීම නිසා රුපියල් බිලියන 4.9ක අමතර පිරිවැයක් දැරීමට සිදු වීම.
4. ඩිට්වා (Ditwah) සුළි කුණාටුව – මෑතකදී බලපෑ සුළි කුණාටුව නිසා විදුලි සම්ප්රේෂණ පද්ධතියට සිදු වූ රුපියල් බිලියන 20ක අලාභය.
ගාස්තු වැඩිවීම කාටද? සහනය කාටද?
මෙහිදී රජය පවසන්නේ පාරිභෝගිකයන්ගෙන් 95%ක් මෙම බරින් නිදහස් කරන බවයි. ඒ සඳහා මහා භාණ්ඩාගාරය රුපියල් බිලියන 15ක සහනාධාරයක් ලබා දීමට තීරණය කර ඇත.
* සුරක්ෂිත කාණ්ඩය (ගාස්තු වැඩි නොවන) – මසකට ඒකක 180ට වඩා අඩුවෙන් පරිභෝජනය කරන නිවාස, ආගමික ස්ථාන, රජයේ ආයතන සහ සංචාරක හෝටල් සඳහා මෙම වැඩිවීම බලපාන්නේ නැත.
* පහර වදින කාණ්ඩය – ඒකක 180 සීමාව ඉක්මවන පාරිභෝගිකයන් සහ මහා පරිමාණ කර්මාන්තශාලා සඳහා මෙම 18.11%ක බර (ඇතැම් විට 25% දක්වා) දරා ගැනීමට සිදු වනු ඇත.
කර්මාන්ත අංශයේ විරෝධය
නිදහස් වෙළඳ කලාප නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමය (FTZMA) පෙන්වා දෙන්නේ නිරන්තරයෙන් විදුලි බිල වැඩි කිරීම නිසා ශ්රී ලංකාවේ නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යන බවයි. මෙය වියට්නාමය, ඉන්දියාව සහ බංග්ලාදේශය වැනි රටවල් සමඟ තරඟ කිරීමට ඇති හැකියාව අහිමි කරන බව ඔවුන්ගේ මතයයි.
විදුලිබල මණ්ඩලයේ ලාභය කොහේද?
පසුගිය වසරේ ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය රුපියල් බිලියන 61ක ලාභයක් ලැබූ බව වාර්තා විය. මහජන උපයෝගිතා කොමිසමේ නීති අනුව එම ලාභය පාරිභෝගික සහනයක් ලෙස ලබා දිය යුතු වුවත්, පවතින මූල්ය හිඟය හමුවේ එය සිදු නොවීම පිළිබඳව මහජනතාව තුළ දැඩි විවේචනයක් පවතී.
අනාගතය කුමක් වෙයිද?
මැයි 9 තීරණයත් සමඟ රටේ බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ ස්ථාවරත්වය තීරණය වනු ඇත. නමුත් රජය සහ විදුලිබල මණ්ඩලය දිගින් දිගටම පාරිභෝගිකයා මත බර පටවනවා වෙනුවට, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය (Renewable Energy) සඳහා කඩිනම් පියවර ගැනීම කාලීන අවශ්යතාවයකි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
