බාල ගල් අඟුරු, බිලියන ගණනේ පාඩුව, සහ ජනතාව මත පැටවෙන බර. නොරොච්චෝලේ අර්බුදයේ ඇත්ත කතාව.
ලෝකයේ අවධානය මැදපෙරදිග යුද ගිනිදැල් වෙත යොමුව තිබුණත්, ඒ මිසයිල දුමාරයටවත් වසන් කළ නොහැකි ගින්නක් අපේ රට තුළ ඇවිළෙමින් තිබෙනවා. ඒ, නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරය සඳහා ටෙන්ඩර් පටිපාටි පවා වෙනස් කරමින් ගෙන්වූ බාල ගල් අඟුරු නිසා රටට සිදුවන දැවැන්ත හානියයි. මෙය හුදෙක් එක් දූෂණ චෝදනාවක් පමණක් නොව, අපේ විදුලි බිලට, පරිසරයට සහ රටේ පාලනයේ විනිවිදභාවයට සෘජුවම බලපාන අර්බුදයකි.
ගැටලුවේ මුල – සිදුවූයේ කුමක්ද?
කතාව ආරම්භ වන්නේ ලක්විජය බලාගාරයට අවශ්ය ගල් අඟුරු ආනයනය කිරීමේදීය. වාර්තා වන ආකාරයට, නිසි ටෙන්ඩර් ක්රමවේදය වෙනස් කරමින්, ප්රමිතියෙන් තොර, බාල ගල් අඟුරු තොගයක් රටට ගෙන්වා තිබේ. ප්රශ්නය මතු වූ මුල් අවස්ථාවේදී එය යට ගැසීමට ආණ්ඩුව උත්සාහ කළද, ගෙන්වා ඇත්තේ බාල ගල් අඟුරු බව පිළිගැනීමට අවසානයේ ඔවුන්ට සිදුවිය.
මුලදී ආණ්ඩුව පැවසුවේ අදාළ සමාගමට දඩ නියම කර එම පාඩුව පියවා ගත හැකි බවයි. නමුත් එය ප්රායෝගික නොවන බව පැහැදිලි වීමත් සමඟ, සුපුරුදු පරිදි “විශේෂඥ කමිටුවක්” පත්කෙරිණි. දශක ගණනාවක් පුරා රටේ සිදුවූ බොහෝ අක්රමිකතා යටපත් කිරීමට යොදාගත් මෙම කමිටු උපක්රමය, ප්රශ්නය තාවකාලිකව අමතක කරවීමේ උත්සාහයක් දැයි බොහෝ දෙනා ප්රශ්න කරති.
බිලියන ගණනක පාඩුව සහ සැඟවුණු බිල
සැබෑ ප්රශ්නය දෙස බලන විට, ගණන් හිලව්වලින් පෙනෙනවාට වඩා හානිය බරපතළය.
1. නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යාම – මෙම බාල ගල් අඟුරුවලින් බලාගාරයේ සුපුරුදු විදුලි උත්පාදන ධාරිතාව ලබාගැනීමට නොහැකිය. එම ඉලක්කය සපුරාගැනීමට නම්, වෙනදාට වඩා වැඩි ගල් අඟුරු ප්රමාණයක් දහනය කළ යුතුය. මේ නිසා විදුලි ඒකකයක් නිෂ්පාදනය කිරීමේ පිරිවැය සෘජුවම ඉහළ යයි.
2. යන්ත්ර සූත්රවලට හානි – බලාගාරය වැඩි වේලාවක් ක්රියාත්මක කිරීමට සිදුවීමෙන් එහි මිල අධික යන්ත්ර සූත්රවලට හානිවීමේ සහ ඒවායේ ආයු කාලය අඩුවීමේ අවදානමක්ද පවතී.
3. **දැවැන්ත මූල්ය අලාභය – මේ වන විටත් බාල ගල් අඟුරු ගෙන්වීම නිසා රටට සිදුවී ඇති අලාභය රුපියල් බිලියන නවය ඉක්මවන බවට ගණන් බලා තිබේ.
ආණ්ඩුව පවසන්නේ මෙම පාඩුවේ බර ජනතාව මත නොපටවන බවයි. එහි සරල අර්ථය නම්, මෙම පාඩුව මහා භාණ්ඩාගාරය විසින් දරනු ලබන බවයි. නමුත් මහා භාණ්ඩාගාරයට මුදල් ලැබෙන්නේ අප ගෙවන බදුවලිනි. එසේනම්, විදුලි බිලෙන් නොගෙවුවත්, වෙනත් බද්දක් හරහා හෝ මේ පාඩුව අවසානයේ ගෙවීමට සිදුවන්නේ රටේ ජනතාවටමය.
යට යන පරිසර හානිය
මූල්ය පාඩුවට අමතරව, මෙහි නොපෙනෙන නමුත් බරපතළ පාරිසරික හානියක්ද සිදුවෙමින් පවතී. ලක්විජය බලාගාරය අවට ප්රදේශ මේ වන විටත් ඉන් නිකුත් වන අළු සහ කුඩු දුමාරයෙන් වැසී ගොස් ඇත. කිලෝමීටර් ගණනාවක් ඈතින් පිහිටි ගොවිබිම් පවා අපවිත්ර වෙමින් පවතින බවට වාර්තා වේ. අනාගතයේදී මෙම ප්රදේශවල ජනතාවට මුහුණදීමට සිදුවිය හැකි සෞඛ්ය ගැටලු ගැන කතා කරන විට, බොහෝවිට කෝච්චිය ගොස් අවසන් වනු ඇත.
අදක්ෂතාවය ද, දූෂණය ද?
මෙය හුදෙක් නිලධාරීන්ගේ අදක්ෂතාවය නිසා සිදුවූවක්ද, නැතහොත් සැලසුම් සහගත මහා පරිමාණ දූෂණයක්ද යන්න රට හමුවේ ඇති ප්රධානතම ප්රශ්නයයි. යම් හෙයකින් මෙය නිලධාරි අදක්ෂතාවයක් නම්, ආණ්ඩුවට තිබුණේ වහාම අදාළ නිලධාරීන්ට එරෙහිව පියවර ගෙන තමන්ගේ පිරිසිදුභාවය ඔප්පු කිරීමටය. එසේ සිදු නොවීමෙන්, මෙය හුදු අත්වැරැද්දක් නොව, ඉහළ පෙළේ දේශපාලන සම්බන්ධකම් සහිත දූෂණයක් බවට වන සැකය තව තවත් బలවත් වේ.
පසුගිය ආණ්ඩු සමයේ දූෂණ චෝදනා එල්ලවූ අමාත්යවරුන්ට එරෙහිව නීතිය ක්රියාත්මක වූ පසුබිමක, මෙම ගල් අඟුරු වංචාවට වගකිවයුතු බවට චෝදනා එල්ලවන අමාත්ය කුමාර් ජයකොඩිට එරෙහිව තවමත් පියවරක් නොගැනීම, ආණ්ඩුවේ විනිවිදභාවය පිළිබඳව බරපතළ ප්රශ්නාර්ථයක් මතු කරයි. මෙය තවදුරටත් එක් අමාත්යවරයෙකුගේ ප්රශ්නයක් නොව, ආණ්ඩුවම ස්වයං වර්ණනාවේ යෙදෙන “පාරිශුද්ධභාවය” පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බවට පත්වී අවසන්ය.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ගල් අඟුරු ගනුදෙනුව සම්බන්ධයෙන් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසම නඩු පැවරීමට කටයුතු කරමින් සිටින බවට පළවන වාර්තා, යම්තාක් දුරට හෝ සාධනීය තත්ත්වයකි. මන්ද, “කිරි දියෙන් දෙසීයක් වරක් දේව්වත්, අඟුරු සුදු වන කලක් නම් නැති” බව අප මතක තබාගත යුතුය.
