වෛද්යවරුන්ගේ ඉල්ලීම්, රජයේ නිහඬතාව සහ අසරණ වූ රෝගීන්. සෞඛ්ය අර්බුදයේ ඇතුල් පැත්ත මෙන්න.
රජයේ රෝහලකට ගියොත් බෙහෙත් තුණ්ඩුවක් පිටතින් ගන්න ලියන්නේ නැහැ. රසායනාගාර පරීක්ෂණයක් පිටින් කරගන්න නිර්දේශ කරන්නේ නැහැ. සැත්කමක් අවශ්ය නම්, නිර්වින්දන වෛද්යවරුන් නැහැ කියමින් වෙනත් රෝහලකට මාරු කර යවනවා. මේ දවස්වල රජයේ රෝහල්වලට යන බොහෝ දෙනෙකුට මුහුණදෙන්න වෙන තත්ත්වය තමයි මේ.
මේ සියල්ල පිටුපස තියෙන්නේ රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය (GMOA) විසින් ආරම්භ කර ඇති වෘත්තීය ක්රියාමාර්ග මාලාවයි. වෛද්යවරුන් 23,000ක් පමණ සම්බන්ධ වී සිටින මේ සටන නිසා සමස්ත සෞඛ්ය පද්ධතියම දැඩි අර්බුදයකට ලක්වෙලා. නමුත් මේ සටනට හේතුව මොකක්ද? රජය කියන්නේ කුමක්ද? මේ සියල්ල මැද අසරණ වෙලා ඉන්නේ කවුද? අපි මේ ගැටලුවේ ඇතුල් පැත්ත විමසා බලමු.
සටනට හේතුව කුමක්ද?
රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ ප්රධානම සහ මුල්ම ඉල්ලීම වන්නේ රජයේ සියලුම වෛද්යවරුන්ට සුවිශේෂී වූ “වෛද්ය සේවා ව්යවස්ථාවක්” ස්ථාපිත කිරීමයි. ඔවුන් පවසන්නේ පසුගිය අයවැයෙන් තමන්ගේ ගැටලුවලට කිසිදු විසඳුමක් නොලැබුණු නිසා මෙම වෘත්තීය ක්රියාමාර්ගවලට යොමුවූ බවයි.
මෙම ප්රධාන ඉල්ලීමට අමතරව, ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් මාලාවට තවත් කරුණු කිහිපයක් ඇතුළත්.
* ප්රවාහන දීමනාව (DAT) ඇතුළු දීමනා යාවත්කාලීන කිරීම.
* 22/99 චක්රලේඛය සමාලෝචනය කිරීම.
* අමතර රාජකාරි දීමනාව ස්ථිර දීමනාවක් බවට පත් කිරීම.
මෙම ඉල්ලීම් මුල් කරගෙන ඔවුන් මීට පෙරද සංකේත වැඩ වර්ජන සහ විරෝධතා දියත් කළත්, පසුගියදා රටට බලපෑ ‘දිට්වා’ සුළි කුණාටුව නිසා එම ක්රියාමාර්ග තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට ඔවුන්ට සිදුවුණා.
වෘත්තීය ක්රියාමාර්ගය දිගහැරෙන හැටි
ආපදා තත්ත්වය පහව යාමත් සමඟ, වෛද්යවරුන් සිය වෘත්තීය ක්රියාමාර්ග නැවතත් පියවරෙන් පියවර ආරම්භ කළා. මුලදී, රෝහලේ නොමැති ඖෂධ පිටතින් ගැනීමට තුණ්ඩු ලිවීම සහ පිටතින් කළ යුතු රසායනාගාර පරීක්ෂණ සඳහා නිර්දේශ කිරීම නැවැත්වූවා.
නමුත් මේ වන විට තත්ත්වය තවත් උග්ර අතට හැරී තිබෙනවා. රාජකාරි ආවරණ කටයුතුවලින් ඉවත්වීම සහ සෞඛ්ය කාර්යාලවල දත්ත යාවත්කාලීන කිරීමෙන් වැළකී සිටීම වැනි ක්රියාමාර්ග 7ක් දක්වා ඔවුන්ගේ සටන පුළුල් වෙලා.
මෑතකදී වාර්තා වන බරපතළම තත්ත්වය වන්නේ නිර්වින්දනය අවශ්ය සැත්කම් සඳහා රෝගීන් වෙනත් රෝහල් වෙත මාරු කර යැවීමයි. පුහුණුව ලත් ශ්රේණියේ වෛද්යවරුන්ට නිර්වින්දන කටයුතු කළ හැකි වුවත්, ඔවුන්ද එම රාජකාරියෙන් ඉවත්වී රෝගීන් විශේෂඥ වෛද්යවරුන් සිටින රෝහල් වෙත යොමු කරන බවට චෝදනා එල්ල වෙනවා.
දෙපිල බෙදුණු වෛද්යවරු – GMOA සහ විශේෂඥයන් අතර ගැටුම
මේ ගැටලුව තවත් සංකීර්ණ කරන කාරණයක් තමයි රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය (GMOA) සහ රජයේ විශේෂඥ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය (AMS) අතර ඇති මත ගැටුම.
විශේෂඥ වෛද්යවරුන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඉල්ලා සිටින්නේ ඔවුන්ට පමණක් සුවිශේෂී වූ වෛද්ය සේවයකි. මෑතකදී ඔවුන් දියත් කිරීමට ගිය වැඩ වර්ජනයක්, ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ මැදිහත්වීමෙන් නතර වූ අතර, ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම ලබාදීමට රජය එකඟත්වය පළ කර තිබෙනවා. ඒ සඳහා කමිටුවක්ද පත්කර ඇති බව වාර්තා වෙනවා.
GMOA සංගමය සටනට බැස ඇත්තේ රජය මෙසේ විශේෂඥ වෛද්යවරුන්ට පමණක් විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්වීමට පියවර ගැනීමත් සමඟයි. ඔවුන් ඉල්ලා සිටින්නේ සියලුම වෛද්යවරුන්ට බලපාන පොදු “වෛද්ය සේවයක්” මිස, එක් කණ්ඩායමකට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ.
රජයේ ස්ථාවරය සහ රෝගියාගේ ඉරණම
මේ සියල්ල හමුවේ රජයේ ස්ථාවරය කුමක්ද? නියෝජ්ය සෞඛ්ය ඇමතිවරයා ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කර ඇත්තේ මෙම වෘත්තීය ක්රියාමාර්ග “රජයට හෝ රෝගීන්ට නොදැනෙන” ඒවා බවයි. රජය මෙම ඉල්ලීම් “අසාධාරණ” ලෙස සලකන අතර, මේ දක්වා සාකච්ඡාවක් සඳහා කිසිදු පියවරක් ගෙන නැහැ.
නමුත් රෝහල්වල සැබෑ තත්ත්වය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්. පිට පළාත්වල සහ ප්රාදේශීය රෝහල්වල සිටින රෝගීන්ට කුඩා සැත්කමක් සඳහා පවා කිලෝමීටර් ගණන් දුර ගෙවා ප්රධාන රෝහල් වෙත යාමට සිදුවී තිබෙනවා. රෝගීන් දැඩි අසීරුතාවට සහ පීඩනයට පත්ව සිටිනවා. වෘත්තීය ක්රියාමාර්ගවලට සම්බන්ධ නැති ඇතැම් වෛද්යවරුන් චෝදනා කරන්නේ, රාජකාරි පැහැර හරින වෛද්යවරුන් එසේ සිටියදීම අතිකාල දීමනා ලබාගන්නා බවයි.
අවසානයේදී, වෛද්යවරුන් සහ රජය අතර පවතින මෙම බල අරගලයේදී තැළී පොඩිවෙමින් සිටින්නේ අන් කිසිවෙකුත් නොව, කිසිදු වරදක් නොකළ අහිංසක රෝගීන් ය.
