ශ්රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ (ලංගම) ඉතිහාසයේ නව පරිච්ඡේදයක් සනිටුහන් කරමින්, ප්රථම වතාවට කාන්තා කොන්දොස්තරවරියන් 20 දෙනෙකු සේවයට බඳවා ගැනීම අද (06) සිදු කෙරුණා.
ඊට අදාළ පත්වීම් ලබාදීමද මාකුඹුර බහුවිධ ප්රවාහන මධ්යස්ථානයේ දී සිදු කළා.
ඒ, ජනමාධ්ය නියෝජ්ය අමාත්ය කෞශල්යා ආරියරත්න, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීනී සමන්මලී ගුණසිංහ සහ ශ්රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ සභාපති සජීව කනගරත්න යන මහත්ම මහත්මීන්ගේ සහභාගීත්වයෙනි.
මෙය සමාජීය වශයෙන් ඉදිරි පියවරක් වන අතර, ඊට සමගාමීව ඔවුන් සඳහා නව නිල ඇඳුමක් හඳුන්වා දීම ද විශේෂත්වයකි.
මෙම වෙනස බොහෝ දෙනාගේ පැසසුමට ලක් වුවද, දිනපතා පොදු ප්රවාහනය භාවිත කරන ලක්ෂ සංඛ්යාත මගීන්ගේ සැබෑ ගැටලුවලට මෙය විසඳුමක්ද? බස් රථයක බාහිර පෙනුමට හෝ කාර්ය මණ්ඩලයේ ස්ත්රී පුරුෂ භාවයට වඩා, පොදු ප්රවාහන සේවාවක සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ එහි විශ්වාසනීයත්වය, කාර්යක්ෂමතාව සහ සියලු දෙනාටම ඇති ප්රවේශ වීමේ පහසුව මතයි. එසේ නම්, අප සැබවින්ම අවධානය යොමු කළ යුත්තේ කොතැනටද?
බස් මංතීරු – පාරේ ඇඳි ඉරකට වඩා වැඩි යමක්
ලංකාවේ බස් ප්රමුඛතා මංතීරු බොහෝ විට ක්රියාත්මක වන්නේ නමට පමණි. එහෙත් ලොව දියුණු රටවල් මෙය හුදු තීන්ත ඉරකට සීමා නොකර, විධිමත් කළමනාකරණ මෙවලමක් ලෙස භාවිතා කරයි.
* වර්ණ ගැන්වූ මංතීරු – දකුණු කොරියාව වැනි රටවල බස් මංතීරු රතු හෝ නිල් පැහැයෙන් වර්ණ ගන්වා ඇත. එමගින් අනෙක් රියදුරන්ට එය පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි අතර, නීති උල්ලංඝනය කිරීම් අවම වේ.
* භෞතික වෙන්කිරීම් – සාමාන්ය මංතීරු සහ බස් මංතීරු අතර කුඩා වැටවල් හෝ උස් වූ සීමා (Curbs) යොදා ගැනීමෙන්, වෙනත් වාහන එම මංතීරුවට ඇතුළු වීම සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකේ.
* බස් ගේට්ටු (Bus Gates) – බ්රිතාන්යයේ ඇතැම් කෙටි මාර්ග විවෘත වන්නේ බස් රථ සඳහා පමණි. වෙනත් වාහන ඇතුළු වුවහොත්, කැමරා පද්ධති හරහා ස්වයංක්රීයව දඩ නියම වේ.
* සංඥා ප්රමුඛතාව – බස් රථයක් මංසන්ධියකට ළඟා වන විට, රථවාහන සංඥා පද්ධතිය එය හඳුනාගෙන, රතු ලාම්පුව ඉක්මනින් කොළ පැහැයට හැරවීම හෝ කොළ ලාම්පුව දැල්වෙන කාලය දීර්ඝ කිරීම වැනි තාක්ෂණයන් අද ලෝකයේ සාමාන්ය දෙයකි.
මෙවැනි ක්රමවේද මගින් බස් රථවලට නියමිත වේලාවට ගමන් කිරීමට ඉඩ සලසා දීමෙන්, පොදු ප්රවාහනය කෙරෙහි ජනතා විශ්වාසය වැඩි වේ.
බස් එක එන වෙලාව – විශ්වාසය දිනාගන්නා තාක්ෂණය
“බස් එක කීයට ඒවිද?” යනු ශ්රී ලාංකික මගීන් දිනපතා අසන ප්රශ්නයකි. මෙම අවිනිශ්චිත බව නැති කිරීමට ලොව පුරා තාක්ෂණය සාර්ථකව භාවිතා වේ.
* GPS සහ Real-time Tracking – සෑම බස් රථයකම GPS පද්ධතියක් සවි කිරීමෙන්, මගීන්ට තම ජංගම දුරකථන යෙදුමක් (Mobile App) හරහා බස් රථය සැබෑ වේලාවේ තිබෙන ස්ථානය සහ තමන් සිටින නැවතුමට ළඟා වීමට ගතවන කාලය (ETA) නිශ්චිතව බලාගත හැක.
* ඩිජිටල් තොරතුරු පුවරු – ප්රධාන බස් නැවතුම්පොළවල සවිකර ඇති ඩිජිටල් පුවරු මගින් මීළඟ බස් රථය (උදා: මාර්ග අංක 177) පැමිණීමට නියමිත මිනිත්තු ගණන ප්රදර්ශනය කෙරේ.
* කළමනාකරණ පද්ධති – රියදුරෙකු නියමිත කාලසටහනට වඩා වේගයෙන් හෝ සෙමින් ධාවනය කරන්නේ නම්, පාලක මැදිරියට ක්ෂණිකව දැනුම් දෙන පද්ධති මගින් සේවාවේ ගුණාත්මකභාවය පාලනය කළ හැක.
මෙම තාක්ෂණයන් මගින් මගීන්ගේ කාලය ඉතිරි වනවා පමණක් නොව, ගමන සැලසුම් කිරීමට විශාල පහසුවක් ද ලැබේ.
සැමට ප්රවේශය – ආබාධිත පුද්ගලයින්ටත් ඉඩක්
පොදු ප්රවාහනය “පොදු” විය යුත්තේ නමට පමණක් නොවේ. එය රෝද පුටුවක් භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකුට, කුඩා දරුවෙකු සමග ගමන් කරන මවකට, හෝ වයෝවෘද්ධ පුරවැසියෙකුට වුවද එකසේ පහසු විය යුතුය.
* පහත් බිම් සහිත බස් රථ (Low-floor Buses) – පඩිපෙළ රහිත, බිම් මට්ටමට ආසන්නව දොරටු පිහිටි බස් රථ හඳුන්වා දීමෙන් රෝද පුටු භාවිතා කරන්නන්ට සහ වැඩිහිටියන්ට පහසුවෙන් ගොඩවිය හැක.
* නැමිය හැකි බෑවුම් (Ramps) – රෝද පුටු සඳහා බසයට ඇතුළු වීමට දොර අසල ස්වයංක්රීයව දිග හැරෙන බෑවුමක් තිබීම අත්යවශ්ය පහසුකමකි.
* ශ්රව්ය සහ දෘශ්ය නිවේදන – මීළඟ නැවතුම්පළ කුමක්ද යන්න බසය තුළ ඇසෙන සේ නිවේදනය කිරීම සහ තිරයක ප්රදර්ශනය කිරීම දෘශ්යාබාධිත සහ ශ්රවණාබාධිත මගීන්ට විශාල උපකාරයකි.
* වෙන් කළ ඉඩකඩ – රෝද පුටු ආරක්ෂිතව රඳවා තැබීමට බසය තුළ විශේෂිත ඉඩක් (Wheelchair bay) වෙන්කර තිබීම ශිෂ්ට සම්පන්න ප්රවාහන සේවාවක ලක්ෂණයකි.
අවසාන වශයෙන්, ලංගමයට කාන්තා කොන්දොස්තරවරියන් එක්වීම සතුටට කරුණක් වුවද, එය අපගේ ප්රවාහන පද්ධතියේ ගැඹුරටම කිඳා බැස ඇති ගැටලුවලට විසඳුමක් නොවේ. නිල ඇඳුම වෙනස් කිරීමට වඩා, මගියාගේ කාලය, පහසුව සහ ආරක්ෂාවට මුල් තැන දෙන, තාක්ෂණයෙන් සන්නද්ධ, සැමට ප්රවේශ විය හැකි යටිතල පහසුකම් පද්ධතියක් ගොඩනැගීම අද දවසේ සැබෑ අවශ්යතාවයයි.
