“හැත්තෑ හත් වසරක සාපය” – පසුගිය කාලයේ දේශපාලන වේදිකාවල නිතර ඇසුණු වචන පෙළක්. රට මුහුණ දුන් ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට විවිධ පොරොන්දු ලැබුණත්, ආර්ථික විශ්ලේෂකයෙකු වන ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා පෙන්වා දෙන්නේ අප සිතනවාට වඩා විශාල අභියෝගයක් ඉදිරියේ ඇති බවයි. ඔහුට අනුව, අප මේ ගමන් කරන්නේ තවත් අර්බුදයකට මුහුණ දීමටයි.
seylan news අපි මේ විශේෂඥ විග්රහයේ ඇති වැදගත් කරුණු සරලව ඔබ වෙත ගෙන එන්නට තීරණය කළා.
IMF පාරේ වේගයෙන් යන ගමන
ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතා ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) සමඟ ගිවිසුම්ගත වූයේ වෙනත් විකල්පයක් නොතිබූ නිසා බව ඔහුම පවසා තිබුණා. නමුත්, ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතාට අනුව, වත්මන් ආණ්ඩුව එම කොන්දේසි “උඩ පැන පැන” ක්රියාත්මක කරමින් සිටිනවා. මෙම දැඩි ප්රතිපත්ති හේතුවෙන් රටේ ආර්ථිකය දරුණු ලෙස හැකිළෙමින් පවතින බව ඔහුගේ මතයයි.
“දිට්වා” සුළි කුණාටුවෙන් සිදු වූ හානිය තත්ත්වය තවත් දරුණු කළත්, ආර්ථිකය හැකිළීම ඊට පෙර සිටම IMF ප්රතිසංස්කරණ නිසා ආරම්භ වී තිබූ බව ඔහු පෙන්වා දෙනවා.
පෙනෙන දේ නොවේ ඇත්ත? සංඛ්යාලේඛන කියන කතාව
විශ්ලේෂකයාට අනුව, ආර්ථිකයේ සැබෑ තත්ත්වය ඉතා බරපතළයි.
* ව්යාපාර කඩා වැටීම – ආහාර, පාන වර්ග සහ දුම්කොළ වැනි අංශවල ඉපැයීම් පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව 60%කින් කඩා වැටී ඇත.
* ඉල්ලුම අඩුවීම – ඉහළ බදු සහ ජීවන වියදම නිසා ජනතාවගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව විශාල ලෙස අඩු වී තිබෙනවා. දෛනික පරිභෝජනය අඩකින් පමණ බිඳ වැටී ඇත.
* බදු ආදායම් අවදානම – ව්යාපාරවල ආදායම 60%-70%කින් පහළ යන විට, ඉදිරියේදී රජයට ලැබෙන බදු ආදායම ද විශාල ලෙස පහළ යනු ඇත.
පුදුමයට කරුණ නම්, මෙම තත්ත්වය තුළ බැංකු අංශයේ ඉපයීම් 39%කින් ඉහළ ගොස් තිබීමයි. මෙය සැබෑ නිෂ්පාදනයක් වෙනුවට මූල්ය ක්රියාකාරකම් මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක් නිර්මාණය වීමේ අවදානමක් බව දෙහිවත්ත මහතා පෙන්වා දෙනවා.
සංචාරකයන් එනවා, ඒත් සල්ලි එනවද?
සංචාරකයන්ගේ පැමිණීම වාර්තාගත ලෙස ඉහළ ගියත්, ඔවුන්ගෙන් රටට ලැබෙන සැබෑ ආදායම ගැන බරපතළ ප්රශ්නයක් මතුව තිබෙනවා. සංචාරකයන්ට අවශ්ය වාහන, තෙල්, සහ ආහාර ආනයනය කිරීමට අප ඩොලර් ණයට ගන්නවා නම්, අවසානයේ රටට ඉතිරි වන්නේ ශුද්ධ ලාභයක් ද, පාඩුවක් ද? මෙම ගණනය කිරීම කිසිවෙකු නිසියාකාරව සිදුකර නොමැති බවත්, ඔහුගේ තක්සේරුවට අනුව එය සෘණ අගයක් විය හැකි බවත් දෙහිවත්ත මහතා පවසනවා.
පුද්ගලීකරණ “උගුල” සහ ඉදිරි අභියෝග
මෙම ආර්ථික පසුබෑම පිටුපස ඇති සැබෑ අරමුණ පුද්ගලීකරණය සඳහා මඟ පෑදීම බව විශ්ලේෂකයා තර්ක කරනවා.
1. මූල්ය උගුල නිර්මාණය කිරීම – බදු වැඩි කිරීම, සුබසාධන වියදම් (සෞඛ්ය, අධ්යාපනය) කප්පාදු කිරීම හරහා ආර්ථිකය තව තවත් හිර කරනු ලබනවා.
2. විසඳුම ලෙස පුද්ගලීකරණය – ආර්ථිකය කඩාවැටුණු විට, “රාජ්ය ආයතන පාඩු ලබන නිසා ඇති එකම විසඳුම ඒවා විකිණීමයි” යන මතය සමාජගත කරනු ඇත.
3. අවසාන ප්රතිඵලය – විදුලිය, මාර්ග පද්ධති වැනි අත්යවශ්ය සේවා පුද්ගලික සමාගම්වලට හිමිවූ විට, ඔවුන් තීරණය කරන මිල ගණන් ගෙවීමට ජනතාවට සිදුවනු ඇත. “ජලාශ පිරී තිබියදීත් විදුලි බිල වැඩි කිරීමට යෝජනා කරන්නේ නම්, ඉදිරියේදී කුමක් සිදුවේවිද?” යන්න ඔහු ප්රශ්න කරනවා.
මෙම තත්ත්වය රටේ ආර්ථික ස්වාධිපත්යය නැති කර, විදේශීය වුවමනාවන් මත යැපෙන තැනකට රට තල්ලු කරනු ඇතැයි ඔහු අනතුරු අඟවනවා. ගෝලීය වශයෙන් ද ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවයක් පවතින මේ මොහොතේ, දේශපාලන බෙදීම් අතහැර රටේ ස්වෛරීත්වය රැකගන්නා පොදු ප්රතිපත්තියක් වටා සියලු දෙනා එක්විය යුතු බව ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා අවසාන වශයෙන් අවධාරණය කරනවා.
