යෝජිත අපරාධ පනත සහ ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත (PSTA) හරහා මෙරට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් හා පුද්ගල නිදහසට බරපතළ බලපෑම් එල්ල විය හැකි බවට ජනතාවාදී ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ කැඳවුම්කරු මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් අනතුරු අඟවනවා.
මෙම පනත් දෙක නීතිගත වුවහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිරූපයට මෙන්ම අපනයන ආර්ථිකයටද බලපෑම් එල්ල විය හැකි බවයි ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ.
කොළඹ මල්පාරේ පිහිටි දේශපාලන කාර්යාලයේ අද (03) පැවැති විශේෂ මාධ්‍ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් ඔහු මේ බව ප්‍රකාශ කළා.
මෙම මාධ්‍ය හමුවට හිටපු අගවිනිසුරු සරත් එන්. සිල්වා මහතා සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ උපසභාපති සුරේන් රාඝවන් මහතා ඇතුළු දේශපාලන නියෝජිතයන් පිරිසක්ද එක්ව සිටියා.
පනත් දෙකක්, එකම ප්‍රතිඵලයක්?
මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් මහතා පෙන්වා දෙන්නේ යෝජිත සැලසුම් සහගත අපරාධ පනත සහ PSTA පනත එකිනෙකට සමීපව සම්බන්ධ වී ඇති බවයි.
ඔහුගේ අදහස අනුව, මෙම පනත් දෙකම ක්‍රියාත්මක වුවහොත් මෙරට ජනතාව දීර්ඝ කාලයක් භුක්ති විඳි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිදහස සහ මූලික අයිතිවාසිකම් සීමා වීමේ අවදානමක් පවතිනවා.
එමෙන්ම, මේවායේ බලපෑම රටේ අභ්‍යන්තරයට පමණක් සීමා නොවන බවත්, ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳ සම්බන්ධතා, විදේශ ආයෝජන සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයටද බලපෑම් ඇති කළ හැකි බවත් ඔහු සඳහන් කළා.
ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා ආයතනය (Amnesty International), හියුමන් රයිට්ස් වොච් (Human Rights Watch) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් යාන්ත්‍රණය ඇතුළු පාර්ශ්ව මෙම පනත් සම්බන්ධයෙන් විවේචන ඉදිරිපත් කර ඇති බවද ඔහු මෙහිදී ප්‍රකාශ කළා.
GSP+ සහනයත් අහිමි වෙයිද?
මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී වැඩි අවධානයක් යොමු වූයේ යුරෝපා සංගමයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට හිමි GSP+ වෙළෙඳ සහනය සම්බන්ධයෙන්.
GSP+ සහනය මෙරට අපනයන නිෂ්පාදන සහ සේවා සඳහා වැදගත් වන අතර, එය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමට ජාත්‍යන්තර සම්මුති සහ මානව හිමිකම් ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව කටයුතු කිරීම අවශ්‍ය බවයි මහාචාර්ය පීරිස් පෙන්වා දෙන්නේ.
විශේෂයෙන්ම සිවිල් සහ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතිය (ICCPR) ඇතුළු ජාත්‍යන්තර බැඳීම්වලට මෙම පනත් පටහැනි විය හැකි බව ඔහුගේ තර්කයයි.
එම නිසා යෝජිත පනත් දෙක පවතින ආකාරයෙන්ම නීතිගත කළහොත් GSP+ සහනය අහිමි වීමේ අවදානමක් මතුවිය හැකි බවට ඔහු අනතුරු ඇඟවූවා.
කෙසේ වෙතත්, GSP+ සහනය අහිමි වන බවට තීරණයක් මේ වන විට ප්‍රකාශයට පත්ව ඇති බවක් මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී ඉදිරිපත් කළ කරුණුවලින් තහවුරු වන්නේ නැහැ. මෙය පනත් සම්බන්ධයෙන් මතු කරන ලද අවදානමක් පිළිබඳ ඔහුගේ දේශපාලන හා නීතිමය ඇගයීමක්.
ගීතයක් ගායනා කළත් අපරාධ කල්ලියක සාමාජිකයෙක් වෙයිද?
යෝජිත සැලසුම් සහගත අපරාධ පනත සම්බන්ධයෙන් මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් මහතා ඉදිරිපත් කළ තවත් විවේචනයක් වන්නේ එහි ‘බරපතළ අපරාධ’ පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම ඉතා පුළුල් බවයි.
ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ, වසර හතරකට වැඩි සිරදඬුවමක් නියම කළ හැකි අපරාධ බරපතළ අපරාධ ලෙස සැලකෙන ආකාරයෙන් පනත සකස් කර ඇති බවයි.
එමෙන්ම, පනතට එක්කර ඇති උපලේඛනයේ තවත් අපරාධ 50ක් ඇතුළත් කර ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළා.
මෙහි ඇති විය හැකි ගැටලු පැහැදිලි කිරීම සඳහා ඔහු උදාහරණයක්ද ඉදිරිපත් කළා.
තරුණයන් තිදෙනෙකු වෙනත් පුද්ගලයෙකු විසින් රචනා කරන ලද ගීතයක් ගායනා කළහොත්, එම ගීතයේ බුද්ධිමය දේපළ අයිතිය උල්ලංඝනය වූ බවට චෝදනාවක් මතු වුවහොත්, එම පනතේ විධිවිධාන යටතේ ඔවුන් සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායමක සාමාජිකයන් ලෙස සැලකීමේ අවදානමක් පවතින බවයි ඔහුගේ තර්කය.
එමෙන්ම, පුද්ගලයෙකුගේ පෙනුම, හැසිරීම, පච්චා කොටා තිබීම හෝ කොණ්ඩා මෝස්තරය වැනි කරුණු අපරාධ කල්ලියක සාමාජිකයෙකු හඳුනාගැනීමේදී සැලකිල්ලට ගත හැකි බවට පනතේ සඳහන් කරුණු සම්බන්ධයෙන්ද ඔහු ප්‍රශ්න මතු කළා.
ඔහුගේ අදහස වන්නේ මෙවැනි පුළුල් නිර්ණායක මගින් සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ගේ නිදහසට සහ අයිතිවාසිකම්වලට බලපෑම් ඇති විය හැකි බවයි.
පොලිසියට කළ පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස භාවිත කිරීමේ ගැටලුව
යෝජිත අපරාධ පනතේ තවත් අවධානයට ලක්විය යුතු කරුණක් ලෙස ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ පොලිස් අත්අඩංගුවේදී ලබාගන්නා පාපොච්චාරණ සම්බන්ධ විධිවිධානයි.
දැනට පවතින නීතිමය ආරක්ෂාව අනුව පොලිස් භාරයේදී ලබාගන්නා පාපොච්චාරණයක් චූදිතයෙකුට එරෙහිව සාක්ෂියක් ලෙස භාවිත කිරීම සීමා කර ඇති බව ඔහු සඳහන් කළා.
1896 සාක්ෂි ආඥා පනතේ සිට ආරක්ෂා වූ බව ඔහු පවසන මෙම මූලධර්මය වෙනස් කිරීමෙන් පොලිස් අත්අඩංගුවේදී බලහත්කාරයෙන් හෝ තර්ජන මගින් ලබාගන්නා ප්‍රකාශ අධිකරණ කටයුතුවලදී භාවිත කිරීමේ අවදානමක් ඇති විය හැකි බවයි ඔහුගේ විවේචනය.
එවැනි ප්‍රකාශයක් ලබාදුන් පුද්ගලයෙකු පසුව අධිකරණය හමුවේ එය බලහත්කාරයෙන් ලබාගත් එකක් බව ප්‍රකාශ කළහොත්, පොලිසියට ලබාදුන් ප්‍රකාශය හා අධිකරණයේදී කරන ප්‍රකාශය අතර පරස්පරතා මත අමතර චෝදනා එල්ල වීමේ අවදානමක්ද පවතින බව ඔහු පෙන්වා දුන්නා.
මෙවැනි විධිවිධාන මගින් සැකකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ සාධාරණ නඩු විභාගයක් සඳහා ඇති ආරක්ෂාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතුවන බවයි මහාචාර්ය පීරිස් මහතාගේ අදහස.
අධිකරණය නොමැතිව රැඳවුම් නියෝග?
යෝජිත පනතේ රැඳවුම් නියෝග සම්බන්ධ බලතල පිළිබඳවද ඔහු බරපතළ විවේචන ඉදිරිපත් කළා.
පොලිස්පතිවරයාට හෝ නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරයෙකුට ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාගෙන් රැඳවුම් නියෝගයක් ඉල්ලා සිටීමට හැකි බවත්, එමගින් පුද්ගලයෙකු මුල් අවස්ථාවේදී මාස දෙකක් දක්වා රඳවා තැබීමටත්, අදාළ විධිවිධාන අනුව එය වසරක් දක්වා දීර්ඝ කිරීමටත් හැකි බවත් ඔහු පැවසුවා.
ඔහු මතු කරන ප්‍රධාන ගැටලුව වන්නේ එවැනි රැඳවුම් ක්‍රියාවලියකදී අධිකරණ අධීක්ෂණය කොතරම් දුරට පවතින්නේද යන්නයි.
අධිකරණයක් මගින් වරදකරුවෙකු බවට තීරණය කර නොමැති පුද්ගලයෙකු විධායක බලතල යටතේ දීර්ඝ කාලයක් රඳවා තැබීමෙන් නිර්දෝෂීභාවයේ පූර්ව නිගමනය සහ පුද්ගල නිදහස පිළිබඳ මූලධර්මවලට බලපෑම් ඇති විය හැකි බව ඔහු අවධාරණය කළා.
එමෙන්ම, සංවිධාන තහනම් කිරීම සඳහා ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට ලබාදෙන බලතල සම්බන්ධයෙන්ද ඔහු ප්‍රශ්න කළා.
අධිකරණ වාර්තා පළ කිරීමටත් සීමා පැනවෙයිද?
නීති කෙටුම්පතේ මාධ්‍ය නිදහසට අදාළ විධිවිධාන සම්බන්ධයෙන්ද මහාචාර්ය පීරිස් මහතා අවධානය යොමු කළා.
ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ, අධිකරණයක විභාග වන නඩුවක තොරතුරු මාධ්‍ය මගින් ප්‍රසිද්ධ කිරීම සඳහා අධිකරණයේ අවසරය ලබාගැනීමට සිදුවන ආකාරයේ සීමා යෝජිත පනතේ ඇතුළත් බවයි.
මෙවැනි සීමා පැනවීමෙන් ජනතාවට අධිකරණ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතියටත්, මාධ්‍යයට තම වගකීම ඉටුකිරීමට ඇති නිදහසටත් බලපෑම් එල්ල විය හැකි බව ඔහු පවසනවා.
එමෙන්ම, පොලිසියට හමුදා සහාය ලබාගෙන පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකිවන ආකාරයේ විධිවිධානද යෝජිත පනතේ ඇති බව ඔහු සඳහන් කළා.
මෙවැනි බලතල භාවිත කිරීමේදී අවශ්‍ය සාධාරණ හේතු සහ අධීක්ෂණ ක්‍රමවේද ප්‍රමාණවත්ද යන්න පිළිබඳවද ඔහු ප්‍රශ්න මතු කළා.
හිටපු අගවිනිසුරු සරත් එන්. සිල්වාගෙනුත් විවේචන
මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී අදහස් දැක්වූ හිටපු අගවිනිසුරු සරත් එන්. සිල්වා මහතාද යෝජිත PSTA පනතේ ඇතැම් විධිවිධාන සම්බන්ධයෙන් සිය විවේචන ඉදිරිපත් කළා.
ඔහුගේ ප්‍රධාන අවධානය යොමු වූයේ පනතේ ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම සහ එම අර්ථ දැක්වීම යටතේ අපරාධයක් ලෙස සලකනු ලබන ක්‍රියාකාරකම්වල සීමාවයි.
පනතේ තුන්වන වගන්තියේ සඳහන් ‘දේශපාලන හෝ මතවාදී අරමුණක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම’ යන කරුණ පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ ඔහු, එහි භාවිත කර ඇති පුළුල් වචන සහ අර්ථකථන හේතුවෙන් සාමාන්‍ය දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් පවා නීතිමය ගැටලුවලට හේතු විය හැකි බවට අදහස් පළ කළා.
ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්ති විවේචනය කිරීම, මතවාදයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමවේද ඔස්සේ බලපෑම් කිරීම වැනි ක්‍රියාකාරකම් ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ පුළුල් අර්ථ දැක්වීමකට ඇතුළත් වීමේ අවදානමක් ඇති බව ඔහුගේ තර්කයයි.
එමෙන්ම, පනතේ 19 වැනි වගන්තියෙන් සහතික කර ඇති අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහසට අදාළ ජාත්‍යන්තර සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් සම්මුතියේ (ICCPR) විධිවිධාන සම්බන්ධයෙන්ද ඔහු කරුණු ඉදිරිපත් කළා.
අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලතල ගැනත් ප්‍රශ්න
PSTA පනත යටතේ හමුදාවට ලබාදීමට යෝජනා කර ඇති අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලතල පිළිබඳවද සරත් එන්. සිල්වා මහතා විවේචන ඉදිරිපත් කළා.
ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, යෝජිත විධිවිධාන අනුව හමුදාවට පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගෙන පැය 24ක් රඳවා තැබීමටත්, පසුව තවත් පැය 48ක් පොලිස් භාරයේ තබාගැනීමටත් හැකි බවයි.
ඒ අනුව අත්අඩංගුවට ගත් පුද්ගලයෙකු පැය 72ක් දක්වා රඳවා තැබීමේ හැකියාවක් පවතින බව ඔහු පෙන්වා දුන්නා.
මෙවැනි බලතල ලබාදීමේදී පුද්ගල නිදහස, පොලිස් අධීක්ෂණය සහ අධිකරණ ආරක්ෂණ සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි විධිවිධාන තිබිය යුතු බව ඔහුගේ අදහසයි.
ඉවත් කළ වගන්ති වෙනත් පනතකින් නැවත ගෙනෙනවාද?
සරත් එන්. සිල්වා මහතා තවත් අවධාරණය කළේ, මීට පෙර විරෝධතා හමුවේ PSTA කෙටුම්පතෙන් ඉවත් කළ ඇතැම් විධිවිධාන නව අපරාධ පනතට ඇතුළත් කර ඇති බවට මහාචාර්ය පීරිස් මහතා ඉදිරිපත් කළ චෝදනාවයි.
විශේෂයෙන්ම ඩිජිටල් වේදිකාවල පවතින පුද්ගලික තොරතුරු ලබාගැනීමට අදාළ බලතල පිළිබඳව ඔවුන් ප්‍රශ්න මතු කළා.
එමගින් පනත් දෙක වෙන වෙනම සලකා බැලීම වෙනුවට ඒවායේ අන්තර්ගතය එකට සලකා බැලිය යුතු බවට ඔවුන් පෙන්වා දුන්නා.
සියලු පාර්ශ්ව එක්විය යුතු බවට සුරේන් රාඝවන්ගෙන් ඉල්ලීමක්
මෙම මාධ්‍ය හමුවේදී අදහස් දැක්වූ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ උපසභාපති සුරේන් රාඝවන් මහතාද යෝජිත පනත් දෙක සම්බන්ධයෙන් විවේචනාත්මක අදහස් පළ කළා.
ඔහු සඳහන් කළේ, මෙම පනත් මගින් රට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාර්ගයෙන් බැහැරව පොලිස් රාජ්‍යයක් කරා ගමන් කිරීමේ අවදානමක් පවතින බවයි.
එමෙන්ම, අතීතයේ දේශපාලන හා ආරක්ෂක තීරණ හේතුවෙන් රටට මුහුණදීමට සිදුවූ අහිතකර ප්‍රතිඵල සිහිපත් කරමින්, මේ සම්බන්ධයෙන් නිහඬව නොසිටින ලෙස ඔහු ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියා.
නිදහස් පක්ෂය ඇතුළු දේශපාලන පක්ෂ සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් අගය කරන සියලු පාර්ශ්ව එක්ව මේ සම්බන්ධයෙන් විවෘත මහජන සංවාදයක් ගොඩනැගිය යුතු බවද ඔහු අවධාරණය කළා.
මෙම මාධ්‍ය හමුවට එක්සත් ජාතික පක්ෂය, නව ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, එක්සත් ජනරජ පෙරමුණ සහ සත්‍ය ගවේෂකයෝ සංවිධානය ඇතුළු පාර්ශ්ව නියෝජනය කරමින් නියෝජිතයන් පිරිසක්ද සහභාගී වී සිටියා.
දැන් අවධානය යොමුවිය යුත්තේ කුමකටද?
මෙම මාධ්‍ය හමුවෙන් මතු වූ ප්‍රධාන කරුණ වන්නේ යෝජිත පනත් දෙකේ විධිවිධාන සම්බන්ධයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම්, නීතියේ ආධිපත්‍යය, අධිකරණ ස්වාධීනත්වය සහ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳ බැඳීම් පිළිබඳ ප්‍රශ්න රැසක් මතුව තිබීමයි.
එක් පසෙකින් සංවිධානාත්මක අපරාධ සහ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීම සඳහා නීතිමය බලතල අවශ්‍ය විය හැකි වුවත්, එම බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමද අත්‍යවශ්‍ය කරුණක්.
ඒ අනුව, මෙම පනත් නීතිගත කිරීමට පෙර ඒවායේ වගන්ති පිළිබඳව විවෘත සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීම, නීති විශාරදයන්ගේ අදහස් ලබාගැනීම සහ මතුකර ඇති ගැටලු සඳහා පැහැදිලි පිළිතුරු ලබාදීම වැදගත් වනවා.
අවසානයේදී තීරණාත්මක වන්නේ රටේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සහ පුරවැසියන්ගේ නිදහස සුරක්ෂිත කිරීම යන දෙකම සමබරව පවත්වාගෙන යාමට යෝජිත නීති ප්‍රමාණවත් ආරක්ෂණ ලබාදෙනවාද යන්නයි.
ඔබේ අදහසත් අපට වැදගත්
රටේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් නව නීති අවශ්‍ය වුණත්, එමගින් ජනතාවගේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස, මාධ්‍ය නිදහස සහ මූලික අයිතිවාසිකම් සීමා විය යුතුද?
Call to Action (CTA)
යෝජිත පනත් දෙක සම්බන්ධයෙන් ඔබේ අදහස් අප සමඟ බෙදාගන්න. ඔබ එකඟ වුවත්, විරුද්ධ වුවත් ඔබේ අදහසට හේතුව පැහැදිලි කරන්න. මෙම ලිපිය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම්වලත් බෙදාගෙන වැදගත් සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
