ශ්රී ලාංකේය සුගම සංගීතයේ ස්වර්ණමය යුගයක් සලකුණු කළ අසමසම යුගලයක් වන සම්මානිත මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්නයන් සහ ආචාර්ය නන්දා මාලිනියගේ ගීත නිර්මාණ සම්බන්ධයෙන් අතිශය වැදගත් මෙන්ම දැඩි නීතිමය තීරණයක් ගෙන තිබෙනවා.
සෞන්දර්ය කලා විශ්වවිද්යාලයේ කුලපති, සම්මානිත මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න මහතා වෙනුවෙන් “කැපිටල් සිටි ලෝ” (Capital City Law) නීති ආයතනය විසින් විශේෂ ප්රසිද්ධ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කරන්නේ, මහාචාර්යවරයා විසින් රචනා කර ආචාර්ය නන්දා මාලිනී මහත්මිය ගායනා කරන ලද කිසිදු ගීතයක් මින් ඉදිරියට වාණිජ පරමාර්ථයෙන් භාවිත කිරීම සපිරිනම තහනම් බවයි.
මොනවාද මේ තහනම් කර ඇති ක්රියාමාර්ග?
මෙම නීතිමය නිවේදනයට අනුව, සුනිල් ආරියරත්නයන් රචනා කළ නන්දා මාලිනියගේ ගීත සම්බන්ධයෙන් පහත සඳහන් කටයුතු සිදු කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම නීති විරෝධී වේ.
1. නැවත ගායනා කිරීම සහ පටිගත කිරීම – වාණිජ පරමාර්ථයෙන් නැවත ගායනා කිරීම හෝ ශ්රව්ය/දෘශ්ය ලෙස පටිගත කිරීම.
2. ‘කවර් වර්ෂන්ස්’ (Cover Versions) – සමාජ මාධ්ය හෝ වෙනත් ඕනෑම මාධ්යයක් ඔස්සේ ‘Cover’ ලෙස ප්රතිනිර්මාණය කර ඉදිරිපත් කිරීම.
3. ප්රසංගවල ගායනා කිරීම – උපහාර ප්රසංග, අනුස්මරණ ප්රසංග, ගෘහස්ථ හෝ එළිමහන් ප්රසංග නාමයන්ගෙන් පවත්වන ඕනෑම වාණිජ ප්රසංගයක මෙම ගීත ගායනා කිරීම.
4. වාණිජමය විකාශනය – මහජනයා වෙත වාණිජ අරමුණකින් අදාළ ගීත විකාශනය කිරීම.
5. සදාචාරාත්මක අයිතීන් උල්ලංඝනය – ගීත රචකයාගේ සදාචාරාත්මක අයිතීන් (Moral Rights) උල්ලංඝනය වන පරිදි වෙනත් ඕනෑම ආකාරයකින් ප්රතිනිර්මාණය කිරීම.
නීතිමය පදනම සහ බුද්ධිමය දේපළ පනත
මෙම තීරණය හිස් අවවාදයක් පමණක් නොවන අතර, ඒ සඳහා ශ්රී ලංකාවේ බුද්ධිමය දේපළ නීතියේ ශක්තිමත් පදනමක් පැහැදිලි කර දී ඇත. 2003 අංක 36 දරන බුද්ධිමය දේපළ පනතේ 9 සහ 10 වන වගන්තිවලට ප්රකාරව මෙන්ම, Cey Music ආයතනය, ACPOSL ආයතනය, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ SC Appeal No: 155/2014 නඩු තීන්දුව සහ මාළිගාකන්ද මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේ නඩු අංක 22070/05 තීන්දුව මගින් තහවුරු කර ඇති අයිතිවාසිකම් මත මෙම පියවර ගෙන ඇත.
මෙම නීති විරෝධී කටයුතුවල නිරත වන පුද්ගලයින්ට එරෙහිව බුද්ධිමය දේපළ පනතේ 22 වන වගන්තිය ප්රකාරව සිවිල් මෙන්ම අපරාධ නීතිමය පියවර ගැනීමටද (Civil and Criminal Proceedings) කටයුතු කරන බව එම නිවේදනයේ වැඩිදුරටත් දැක්වේ. මෙම නීතිමය බලපෑම ශ්රී ලංකාව තුළ මෙන්ම විදේශයන්හිදී සිදුකරන උල්ලංඝනයන් සඳහාද එකසේ අදාළ වේ.
මේ තහනම බලපාන්නේ නැත්තේ කාටද? (සහනයක් හිමිවන අවස්ථා)
මෙම තහනම මගින් පද රචකයාගේ සහ ගායිකාවගේ වාණිජමය අයිතීන් සුරක්ෂිත කරන අතරම, සැබෑ කලාත්මක හා අධ්යාපනික අගය අගය කිරීම සඳහා යම් සහනයක්ද සපයා ඇත. පහත සඳහන් අවස්ථාවන් සඳහා මෙම තහනම අදාළ නොවේ:
* පාසල්, විශ්වවිද්යාල සහ උසස් අධ්යාපන ආයතන – වාණිජමය අරමුණකින් තොරව අධ්යාපනික හෝ ආයතනික මට්ටමින් සිදුකරන ඉදිරිපත් කිරීම්.
* නවක ගායක ගායිකාවන්ගේ තරග – ගුවන්විදුලි හෝ රූපවාහිනී නාලිකා ඔස්සේ විකාශය වන ආධුනික ගායනා තරග සහ ඒ හා සබැඳි වැඩසටහන්.
ශ්රී ලාංකේය සංගීත ක්ෂේත්රයට මෙයින් ලැබෙන පණිවුඩය කුමක්ද?
වර්තමානයේ යූටියුබ් (YouTube), ෆේස්බුක් (Facebook) සහ ටික්ටොක් (TikTok) වැනි මාධ්ය හරහා ප්රවීණ ශිල්පීන්ගේ ගීත අවසරයකින් තොරව කවර් (Cover) කරමින් වාණිජමය වාසි ලැබීමේ රැල්ලක් නිර්මාණය වී ඇත. මෙවැනි පසුබිමක සුනිල් ආරියරත්නයන් වැනි ජ්යෙෂ්ඨ පද රචකයෙකු තම බුද්ධිමය දේපළ අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත නිර්මාණකරුවන්ගේම අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කිරීමට තබන ලද වැදගත් පියවරක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
