රාජ්ය නායකයන් සහ මැති ඇමැතිවරුන් විදේශයන්හි නිරත වන සංචාර පිළිබඳව පුවත් මවන විට, බොහෝ දෙනෙකුට මතුවන ප්රධාන ගැටලුවක් වන්නේ ‘රාජ්ය සංචාරයක්’ (State Visit) සහ ‘නිල සංචාරයක්’ (Official Visit) අතර ඇති සැබෑ වෙනස කුමක්ද යන්නයි. මෑතකදී අනාවරණය වූ තොරතුරුවලට අනුව, අගමැතිනී ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය මෙනවිය මේ වසරේ මැයි මාසයේදී මහා බ්රිතාන්යයේ නිරත වූ සංචාරය, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතාගේ බ්රිතාන්ය ගමනට සෑම අතින්ම සමාන එකක් බව හෙළි වී තිබෙනවා.
සසෙක්ස්, ඔක්ස්ෆර්ඩ් සහ වුල්වන්ග්හැම්ප්ටන් ආරාධනා
අගමැතිනී ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය මෙනවිය සංවර්ධන අධ්යයන ආයතනයේ (IDA), සසෙක්ස් විශ්වවිද්යාලයේ මෙන්ම ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ ගෝලීය සහ කලාපීය අධ්යයන පීඨයේ දේශන පැවැත්වීම සඳහා මෙලෙස එක්සත් රාජධානිය වෙත පිටත්ව ගියා. මෙම විශ්වවිද්යාලවලින් ලැබුණු ආරාධනා ‘නිල ආරාධනා’ ලෙස සලකනු ලබනවා.
මීට ඉහතදී VIII වැනි විධායක ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතාට ද වුල්වන්ග්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්යාලයෙන් ලැබී තිබුණේ ද මෙවැනිම ආකාරයේ නිල ආරාධනයක්.
‘රාජ්ය සංචාරයක්’ සහ ‘නිල සංචාරයක්’ අතර වෙනස කුමක්ද?
මහා බ්රිතාන්යයේ සැබෑ ‘රාජ්ය සංචාරයක්’ ලෙස යමක් අර්ථකථනය වීමට නම්, ඊට අනිවාර්යයෙන්ම චාල්ස් රජතුමාගේ (King Charles) සෘජු ආරාධනයක් තිබිය යුතුයි. එවැනි රාජ්ය ආරාධනාවක් ලැබුණු විට, අදාළ නායකයා ගුවන් යානයෙන් බසින මොහොතේ සිට නැවත පිටත්ව යන තෙක් සියලුම වියදම් දරනු ලබන්නේ එක්සත් රාජධානිය මගිනුයි.
ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී එක්සත් රාජධානිය විසින් ශ්රී ලංකාවට රාජ්ය සංචාරයක අවස්ථාව ලබා දී ඇත්තේ එක් වරක් පමණි. ඒ හිටපු ජනාධිපති රණසිංහ ප්රේමදාස මහතාගේ පාලන සමයේදීයි. මීට අමතරව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් හිටපු ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතාට රාජ්ය සංචාරයක් ලබා දී තිබුණා.
කෙසේ වෙතත්, රනිල් වික්රමසිංහ මහතා අග්රාමාත්යවරයා ලෙස කටයුතු කළ සමයේ ජපානය, නෝර්වේ සහ නවසීලන්තය යන රටවල රාජ්ය සංචාරයන්හි නිරත වී තිබෙනවා.
වියදම් දරා ඇත්තේ කෙසේද?
අගමැතිනී ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය මෙනවිය 2026 මැයි මස සිදු කළ මහා බ්රිතාන්ය සංචාරය රාජ්ය චාරිකාවක් ලෙස නොසැලකෙන, නිල ගමනක් වූ අතර ඊට අදාළ සියලු වියදම් ශ්රී ලංකා රජය විසින් දරනු ලැබුවා.
එමෙන්ම, මේ වසරේ ජනවාරි මාසයේදී ස්විට්සර්ලන්තයේ ඩාවෝස් හි පැවැති ලෝක ආර්ථික සමුළුවට ද අගමැතිනිය සහභාගී වුණා. ස්විට්සර්ලන්ත රජයෙන් ඊට ආරාධනාවක් නොලැබුණු අතර, ආරාධනාව හිමිව තිබුණේ සමුළුවේ සංවිධායකවරුන්ගෙන්. එයද නිල කටයුත්තක් ලෙස සලකා අගමැතිනියගේ මෙන්ම ඇගේ ආරක්ෂකයින්ගේ සහ සහායකයින්ගේ සියලු වියදම් රජයේ මුදලින් දරන ලද බවයි වාර්තා වන්නේ.
මෙම තොරතුරු දෙස බැලීමේදී පැහැදිලි වන්නේ රාජ්ය තාන්ත්රික මට්ටමේ සංචාර අර්ථ දැක්වෙන ආකාරය සහ ඒ සඳහා වැයවන රාජ්ය මුදල් පිළිබඳව රටේ පාරදෘශ්යභාවය පැවතීම කොතරම් වැදගත් ද යන්නයි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
