“රටේ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (GDP) වර්ධනය වෙනවා, ආර්ථිකය ශක්තිමත් වෙනවා” කියලා ආණ්ඩුව පැත්තෙන් මොන තරම් සංඛ්යාලේඛන ඉදිරිපත් කළත්, ඒ සංඛ්යා පිටුපස තියෙන්නේ සැබෑ නිෂ්පාදනයක් නෙවෙයි, ඕනෑම මොහොතක පුපුරා යන්න පුළුවන් ව්යාජ බුබුළක් බව පසුගියදා පාර්ලිමේන්තුවේ කෝප් (COPE) කමිටුවේදී හෙළි වුණා.
දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය මෙලෙස කෘත්රිමව ඉහළ යාම සහ එමගින් රටේ සැබෑ ආර්ථිකයට සිදුවන බලපෑම පිළිබඳව ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා දැක්වූ අදහස් ඇසුරින් සකස් කළ පූර්ණ විශ්ලේෂණය මෙන්න.
1. වාහන ආනයනයෙන් ආණ්ඩුව ආර්ථිකයේ වළ කපාගත් හැටි
කෝප් කමිටු සාකච්ඡාවේදී නියෝජ්ය අමාත්ය චතුරංග අබේසිංහ මහතා ප්රකාශ කළේ පසුගිය වසරේදී බිලියන 2.1ක ණය ලබාගෙන දළ ජාතික නිෂ්පාදිතයට විශාල දායකත්වයක් ලබාදී ඇති බවයි. නමුත් ඊට ප්රතිචාර දැක්වූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා පෙන්වා දුන්නේ මෙම ණයවලින් වැඩි ප්රමාණයක් වැයවී ඇත්තේ වාහන ආනයනය කිරීමට බවයි.
මෙතැනදී සිදුවන ප්රධානම රවටාගැනීම නම්, වාහන රට තුළට ගෙන ඒමෙන් කිසිදු නව නිෂ්පාදනයක් සිදු නොවුණත්, ඒ සඳහා අය කරන විශාල බදු ආදායම GDP ගණනයට එකතු වීමයි. එනම් නිෂ්පාදනයක් සිදු නොවී, හුදෙක් බදු එකතු වීම නිසා පමණක් ආර්ථිකය වර්ධනය වූවා සේ සංඛ්යාලේඛනවල සටහන් වේ.
2. වාහන සහ රත්තරන්වලට ණයවූ ඓතිහාසික පෞද්ගලික අංශය
දත්තයන්ට අනුව පෞද්ගලික අංශය වාහන ආනයනය සඳහා පමණක් රුපියල් ට්රිලියන 1.25ක දැවැන්ත ණය කන්දකට හිරවී සිටී. මීට අමතරව රන් ණය (උකස්) සහ ක්රෙඩිට් කාඩ් ණයද ඓතිහාසික ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
2025 මුල් කාර්තුව හා 2026 මුල් කාර්තුව සංසන්දනය කිරීමේදී මූල්ය සමාගම් ලබාදුන් ණය ප්රමාණය 46%කින් වර්ධනය වී ඇති අතර, එම ණය බෙදී ගොස් ඇත්තේ මෙසේය.
* වාහන සඳහා ලබාදුන් ණය – 63.5%
* රන් ණය (උකස්) – 21.2%
* සැබෑ ව්යාපාර සහ නිෂ්පාදන සඳහා – 5.6% පමණි
භාණ්ඩාගාර නිලධාරීන් පවා කෝප් කමිටුවේදී පිළිගත්තේ මෙම වර්ධනය හුදෙක් පාරිභෝජනය මත පදනම් වූ එකක් බවත්, දීර්ඝ කාලීනව නිෂ්පාදනය වැඩි නොකර මෙවැනි ගමනක් යා නොහැකි බවත්ය.
3. නිෂ්පාදනයක් නැතිව GDP පූම්බන කුළුණු තුන
ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා පෙන්වා දෙන පරිදි, දැනට ලංකාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඉහළ දැමීමට දායක වී ඇති ප්රධාන ක්ෂේත්ර තුනම නිෂ්පාදනයෙන් තොර ව්යාජ ඒවා වේ.
1. ඉදිකිරීම් සහ දේපළ වෙළෙඳාම් – කොළඹ සහ තදාසන්න ප්රදේශවල ඉදිවන සුපිරි නිවාස සංකීර්ණ බොහොමයක් මිලදී ගන්නේ මිනිසුන් පදිංචි වීමට නොවේ. බැංකුවලින් ණය අරන් මූල්ය ප්රතිලාභ ලබාගැනීමේ අරමුණින් කරන ආයෝජන (speculation) ලෙසයි. මෙහිදී දේපළ වෙළෙඳාම් බුබුළක් නිර්මාණය වේ.
2. රජයේ බදු ආදායම – ජනතාවගේ සහ නිෂ්පාදකයාගේ සාක්කුවෙන් රජයට හුවමාරු වන මුදලක් පමණි.
3. මූල්ය ක්ෂේත්රයේ පොලී ආදායම – නිෂ්පාදකයාගෙන් බැංකුකරුවා වෙත යන ගෙවීම් හුවමාරුවකි.
මේ ආකාරයට ණය සහ පොලී වැඩිකරගෙන සකස් කරන GDP සංඛ්යාලේඛනවලින් වාසිය යන්නේ ජාත්යන්තර ණය හිමියන්ටය. ලංකාවේ ආර්ථිකය හොඳින් පවතින බව පෙනෙන බැවින් ඔවුන් ලංකාවට ලබාදිය යුතු ණය කප්පාදුව කිරීමට උනන්දු වන්නේ නැත.
4. නව ලිබරල් ආර්ථික විජ්ජාව සහ බදුවලින් වෙන හානිය
නව ලිබරල් ආර්ථික න්යායට අනුව අයකරන ඕනෑම ගාස්තුවක් “ආදායමක්” ලෙස සලකා GDP එකට එකතු කරයි. නමුත් 1946 තරම් ඈත අතීතයේදී ඇමරිකානු මහ බැංකු අධිපතිවරයෙකුව සිටි බර්ඩ්ස්ලි රූම්ල් පවා ප්රකාශ කළේ “බදු යනු රජයට ලැබෙන ආදායමක් නොවන” බවයි.
එමෙන්ම 2007 දී කේම්බ්රිජ්හි NBER (National Bureau of Economic Research) ආයතනය කළ සමීක්ෂණයකින් හෙළි වූයේ බදු 1%කින් වැඩි වන විට, දීර්ඝ කාලීනව GDP එක 3%කින් කඩා වැටෙන බවයි.
මීට හේතුව සරලයි.
* බදු වැඩිවීම නිසා නිෂ්පාදකයාට අලුත් ආයෝජන කිරීමට ඇති මුදල් අහිමි වේ.
* පාරිභෝගිකයාගේ ආදායම අඩුවන නිසා ඔහුගේ අනාගත මිලදී ගැනීමේ හැකියාව අඩුවේ.
* පාරිභෝගිකයා කෙටි කාලීනව ණය වී භාණ්ඩ මිලදී ගත්තද, ණය සහ පොලී වාරික ඉහළ යාම නිසා දීර්ඝ කාලීනව මුළුමනින්ම අඩපණ වේ.
5. පෞද්ගලික අංශය දිරාපත් කරමින් හදන ප්රාථමික අතිරික්තය
කෝප් කමිටුවේදී අනාවරණය වූයේ රජයේ බදු අය කිරීම 1.5%කින් ඉහළ ගොස් GDP එකෙන් 15.4%ක් දක්වා වැඩිවී ඇති බවයි. එමෙන්ම රජයේ ප්රාථමික ගිණුමේ ශේෂය 5.4%ක වර්ධනයක් ලබාගෙන ඇත.
මෙහි තේරුම නම්, රජය විසින් කප්පාදු සහ දැඩි බදු පනවමින් පෞද්ගලික අංශයේ අතිරික්තය තමන් වෙත පවරාගෙන ඇති බවයි. පෞද්ගලික අංශයේ ණය ප්රමාණය රුපියල් ට්රිලියන 12ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබියදී, රජය කරන්නේ තේරුමක් නැති රුපියල් සංචිතයක් ගොඩනගා ගැනීමට පෞද්ගලික අංශය ණයගැති කිරීමයි.
රජයට මෙන් නොව පෞද්ගලික අංශයට හිතුමනාපේ බදු ගසා මුදල් එකතු කළ නොහැක. ආයෝජනයට සහ පාරිභෝජනයට වඩා වැඩියෙන් ණය සහ බදු ගෙවීමට සිදුවුවහොත් පෞද්ගලික අංශය ක්රමයෙන් දිරාපත් වී මුළුමනින්ම ඇදවැටෙනු ඇත.
6. GDP වෙනුවට රටට ගැළපෙන නව මිනුම් දණ්ඩක්
කෝප් කමිටුවේදී තවදුරටත් අනාවරණය වූයේ පරිසර පද්ධති විනාශය නිසා ඉදිරියේදී ඇතිවිය හැකි කාලගුණ විපර්යාසවල ප්රවණතාව 50%කට වඩා අධික බවයි.
වර්තමාන GDP මිනුම් දණ්ඩ තුළ පරිසර විනාශය, රටේ දරිද්රතාවය හෝ ආදායම් විෂමතාවය පිළිබඳ කිසිදු තොරතුරක් සටහන් වන්නේ නැත. එම නිසා බදු සහ පොලී මත යැපෙන මෙම ව්යාජ GDP බුබුළ වෙනුවට, රටේ සංවර්ධනය, සමාජ සාධාරණත්වය සහ පරිසර සමතුලිතතාවය සැබෑ ලෙසම පිළිබිඹු වන නව මිනුම් දණ්ඩක (Genuine Progress Indicator වැනි) අවශ්යතාව දැන් දැඩි ලෙස මතුව තිබේ.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
