මීගමුව බන්ධනාගාරය තුළ පසුගිය දිනවල සිදු වූ අවාසනාවන්ත සිදුවීම් මාලාව සහ එහිදී රැඳවියන් 14 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වීම ශ්රී ලංකා බන්ධනාගාර ඉතිහාසයේ කළු පැල්ලමක් එක් කළ බරපතලම මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයක් ලෙස අර්ථ දක්වමින්, ජන අරගලයේ පුරවැසියෝ සංවිධානය විසින් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) වෙත විශේෂ පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.
එම සංවිධානයේ ප්රධාන ලේකම් චානක බණ්ඩාර ගුණතිලකගේ අත්සනින් යුතුව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්යක්ෂවරයා වෙත යොමු කර ඇති මෙම ලිපිය මගින්, අදාළ සිදුවීමට සම්බන්ධ ඉහළ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සහ සෘජුවම වෙඩි තැබීම්වලට සම්බන්ධ වූ පුද්ගලයන් වහාම අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි.
මත්ද්රව්ය ආරවුලක් නෙවෙයිද? ඇත්ත හේතුව එළියට
අදාළ සිදුවීම බන්ධනාගාර පරිපාලනය විසින් මත්ද්රව්ය ආරවුලක් ලෙස හුවාදැක්වීමට උත්සාහ කළද, සැබෑ ලෙසම සිදුව ඇත්තේ රැඳවියෙකු වූ ‘කටුවැල්ලේගම සුරේෂ්’ (සුරේෂ් පුෂ්ප කුමාර) නැමැත්තාට ව්යායාම සඳහා ලබාදුන් කාලය ප්රමාණවත් නොවීම මත නිලධාරියෙකු සමඟ ඇති වූ බහින්බස් වීමක් බව CIDය විසින් අධිකරණයට වාර්තා කර ඇති බව මෙම පැමිණිල්ලේ සඳහන් වේ.
එමෙන්ම, 800ක් පමණ රැඳවිය හැකි පරිශ්රයක 2400කට අධික පිරිසක් රඳවා තබමින් එක්සත් ජාතීන්ගේ ‘නෙල්සන් මැන්ඩෙලා නීති’ (Nelson Mandela Rules) බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කරමින් රැඳවියන් දැඩි මානසික තෙරපුමකට ලක් කිරීම මෙම නොසන්සුන්තාවයට මූලික හේතුව වූ බවටද චෝදනා නැඟේ.
වැලිකඩින් ආ කණ්ඩායම සහ “වේරගොඩ සර්”
පැමිණිල්ල මගින් ඉදිරිපත් කර ඇති ප්රධාන ප්රශ්නගත කරුණු කිහිපයක් කෙරෙහි විශේෂ අවධානය යොමු වී ඇත:
* සිවිල් ඇඳුමින් පැමිණි කණ්ඩායම – ප්රථමයෙන් ඇති වූ ගැටුම සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් සාමකාමී කර තිබියදී, වැලිකඩ බන්ධනාගාර මූලස්ථානයේ සිට සිවිල් ඇඳුමින් සැරසුණු “හදිසි උපක්රමික ප්රතිචාර ඒකකයේ” (Emergency Tactical Response Unit) පිරිසක් ඇතුළු කර ජලය පවා නතර කරමින් රැඳවියන් ප්රකෝප කළේ කවුරුන්ද යන්න විමර්ශනය කළ යුතු බව පැමිණිල්ලේ දැක්වේ.
* අත්තනෝමතික වෙඩි තැබීම – ප්රධාන දොරටුවේ කවුළුවෙන් කිසිදු ඉහළ අණක් නොමැතිව වෙඩි තැබූ නිලධාරියා කවුද යන්නත්, එම අවස්ථාවේ පොලිස් විශේෂ කාර්ය බලකායේ (STF) නිලධාරියෙකු එම වෙඩි තැබීම වැළැක්වීමට උත්සාහ කළ ආකාරය මාධ්ය දර්ශනවල සටහන්ව ඇති බවත් පෙන්වා දී ඇත.
* “වේරගොඩ සර්” කවුද? – වෙනත් බන්ධනාගාර වෙත මාරු කර යැවූ රැඳවියන් මාධ්ය හමුවේ ප්රකාශ කර ඇත්තේ “වේරගොඩ සර් තමයි ඔක්කොටම වෙඩි තිබ්බේ” යනුවෙනි. මෙම නිලධාරියා කවුද යන්න වහාම අනාවරණය කරගත යුතු බව පැමිණිලිකරුවෝ අවධාරණය කරති.
දේශීය හා ජාත්යන්තර නීති උල්ලංඝනය වීම්
ශ්රී ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 293, 294 සහ 298 වගන්ති යටතේ සාවද්ය මනුෂ්ය ඝාතනය සහ නොසැලකිල්ල නිසා මරණය සිදුකිරීම යටතේ නඩු පැවරිය හැකි බව පෙන්වා දෙන මෙම පැමිණිල්ල, ICCPR පනත සහ වදහිංසාවට එරෙහි සම්මුතියේ විකල්ප ප්රෝටෝකෝලය (OPCAT) යටතේ ශ්රී ලංකාව බැඳී සිටින ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් වගකීම්ද මෙහිදී බරපතල ලෙස බිඳවැටී ඇති බව පෙන්වා දෙයි.
තවද, මෙම සමූහ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඇතුළු ජාත්යන්තර ප්රජාව දැඩි අවධානයෙන් පසුවන බැවින්, විනිවේද පෙනෙන ස්වාධීන විමර්ශනයක් සිදු කිරීම රටේ නාමයටද තීරණාත්මක වනු ඇත.
මෙම පැමිණිල්ලේ පිටපත් ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ශ්රී ලංකා කාර්යාලය, අගරදගුරු මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමිපාණන්, මල්වතු-අස්ගිරි උභය මහා විහාරීය මහනායක හිමිවරුන් ඇතුළු දෙස් විදෙස් තානාපති කාර්යාල වෙතද යොමු කර ඇත.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
