පහුගිය දවස්වල ආණ්ඩුව වගේම වත්මන් ආර්ථික ක්රියාවලිය කරගහගෙන යන පිරිස් ලොකු උද්දාමයකින් සහ ආඩම්බරයකින් කතා කරපු මාතෘකාවක් වුණේ ලෝක බැංකුව විසින් ශ්රී ලංකාව නැවත වතාවක් “ඉහළ මැදි ආදායම් ලාභී රටක්” (Upper-Middle Income Country) විදිහට නම් කිරීමයි. ලෝක බැංකු නිර්ණායකයන්ට අනුව ඒක පුද්ගල දළ ජාතික ආදායම ඩොලර් 4636 ඉක්මවා යන රටවල් මේ ගණනයට අයිති වෙනවා. ඒ කියන්නේ වර්තමාන මුදල් අනුපාත අනුව බැලුවොත්, ලංකාවේ තනි පුද්ගලයෙකුගේ මාසික ආදායම රුපියල් 129,422 ඉක්මවන බවයි මේ සංඛ්යාලේඛනවලින් පෙන්වන්නේ.
මීට අමතරව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නිල වාර්තාවලට අනුව 2024 සහ 2025 වසරවල 4% කට වඩා ඉහළ අඛණ්ඩ ආර්ථික වර්ධනයක් වගේම, 2026 පළමු කාර්තුවේදී 5.1% ක ආර්ථික වර්ධන වේගයක් වාර්තා කර තිබෙනවා. මේ සාර්ව ආර්ථික (Macroeconomic) ඉලක්කම් දෙස බලා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඇතුළු පාලකයින් පාර්ලිමේන්තුවේදී බොහොම ආඩම්බර ප්රකාශ නිකුත් කරනු අපට පෙනෙන්නට තිබුණා.
නමුත් මේ කියන සාර්ව ආර්ථිකයේ ‘සබන් බෝල ඉලක්කම්’ සහ පොළොවේ ජීවත් වන සාමාන්ය මිනිසුන්ගේ ‘ජීවන යථාර්ථය’ අතර තියෙන්නේ අහසට පොළොව වැනි දැවැන්ත පරතරයක් බව පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ මධ්යම කාරක සභික රවීන්ද්ර මුදලිගේ පවසනවා.
මේ ඔහුගේ අදහස් දැක්වීමයි.
සංඛ්යාලේඛනවලින් වැසූ දුප්පත්කමේ ඇත්ත චිත්රය
ලංකාව මීට පෙර 2018 වසරේදීත් මේ ආකාරයෙන්ම ඉහළ මැදි ආදායම් ලාභී රටක් බවට පත් වුණා. නමුත් සිදු වූයේ කුමක්ද? හරියටම වසර හතරකින්, එනම් 2022 දී රට නිල වශයෙන් බංකොලොත් භාවයට පත් වුණා. 2018 දී ඉහළ මැදි ආදායම් ලේබලය වදින විට ලංකාවේ දරිද්රතා රේඛාවෙන් පහළ ජීවත් වූයේ සමස්ත ජනගහනයෙන් 11% කි. නමුත් 2026 දී නැවතත් ඒ ලේබලයම වදින විට, රටේ දරිද්රතාවය 22.5% දක්වා දෙගුණයකින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා! ඒ කියන්නේ රටේ ජනගහනයෙන් පහෙන් එකකට වඩා වැඩි පිරිසකට තමන්ගේ මූලික අවශ්යතා පවා සපුරා ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදා වී ඇති බවයි.
එමෙන්ම 2018 දී 11% ක්ව තිබූ ආහාර අනාරක්ෂිතතාවය (Food Insecurity) වර්තමානය වන විට තුන් ගුණයකින්, එනම් 33% දක්වා උග්ර වී තිබෙනවා. ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නිල වාර්තාවලට අනුව රාජ්ය අංශයේ මූර්ත වැටුප (Real Wage) 22% කින් කඩා වැටී ඇති අතර, කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය 2021 වසර පදනම් වර්ෂය (100) ලෙස ගත් විට මේ වන විට 197 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. මෙයින් සරලව අදහස් කරන්නේ එදා රුපියල් ලක්ෂයකින් මිලදී ගත් අත්යවශ්ය භාණ්ඩ තොගය මිලදී ගැනීමට අද රුපියල් ලක්ෂ දෙකකට ආසන්න මුදලක් වැය වන බවයි.
සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ පෝෂණ සමීක්ෂණයෙන් හෙළි වූ ඛේදවාචකය
මෙම ආර්ථික පීඩනයේ සැබෑම ගොදුර බවට පත්ව ඇත්තේ ලංකාවේ අනාගත පරපුරයි. සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ පෝෂණ අංශය විසින් පවත්වන ලද මෑතකාලීන සමීක්ෂණ වාර්තාවකට අනුව:
* ලංකාවේ දරුවන්ගෙන් 42.2% ක්ම බහුවිධ දරිද්රතාවයෙන් (Multidimensional Poverty) පෙළෙති. ඔවුන්ට නිසි මුල් ළමාවිය සංවර්ධනය, අධ්යාපනය, සෞඛ්ය, පෝෂණය සහ ප්රවාහන පහසුකම් අහිමි වී ඇත.
* අවුරුදු පහට අඩු දරුවන්ගෙන් 15.4% ක්ම අඩු බර දරුවන් වේ.
* ගර්භණී මව්වරුන්ගෙන් 38.9% කටම උසට සරිලන බර නැත.
* ගර්භණී මව්වරුන්ගෙන් 14% ක්ම රුධිරයේ නිසි හිමොග්ලොබින් මට්ටම නොමැති (ලේ අඩුකම) තත්ත්වයෙන් පෙළෙති.
මේ බරපතල පෝෂණ අර්බුදයට සෞඛ්ය අමාත්යාංශය සහ විෂය භාර අමාත්ය වෛද්ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතා ඇතුළු නිලධාරීන් ලබා දුන් විසඳුම කුමක්ද? ඔවුන් පාසල් ආපනශාලාවල සීනි සහ අහිතකර ශාක තෙල් බහුල, ක්ෂණික ආහාර වර්ග කිහිපයක් තහනම් කිරීමට පියවර ගත්තා. එය කළ යුතු දෙයක් වුවද, මන්දපෝෂණයට සහ පෝෂණ ඌනතාවයට සැබෑ හේතුව මිනිසුන් ආසාවෙන් ක්ෂණික ආහාර ගැනීම නොව, නිසි ප්රෝටීන සහ විටමින් අඩංගු ගුණාත්මක ආහාර වේලක් මිලදී ගැනීමට තරම් ආර්ථික ශක්තියක් සාමාන්ය පවුල්වලට නොමැති වීමයි.
පරණ යාන්ත්රණයේම ඉදිරි ගමනක්
2024 දී ජාතික ජන බලවේග (NPP) ආණ්ඩුව බලයට පත්වන විට ජනතාව අපේක්ෂා කළේ දැවැන්ත ප්රතිපත්තිමය සහ විප්ලවීය වෙනසකි. නමුත් වසර දෙකක් ගත වන තැන පැහැදිලි වන්නේ, රනිල් වික්රමසිංහ පාලන සමයේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF), ලෝක බැංකුව සහ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව එක්ව සකස් කර දුන් නවලිබරල් ආර්ථික වට්ටෝරුවම වත්මන් ආණ්ඩුවද එලෙසම ඉදිරියට රැගෙන යන බවයි.
පෙර පැවති පාලනයන්හි සිටි මහ බැංකු අධිපති නන්දලාල් වීරසිංහ, වාණිජ මණ්ඩලයේ ප්රධානීන්, හෑන්ස් විජයසූරිය, ධම්මික පෙරේරා, ක්රිෂාන් බාලේන්ද්ර සහ ඩඩ්ලි සිරිසේන වැනි ව්යාපාරික පන්තියම අද ද NPP ආණ්ඩුවේ ආර්ථික මෙහෙයුම් පසුපස සිටිති. එබැවින් මෙය ‘වැඩ බැරි’ කමේ ප්රශ්නයක් නොව, අර්බුදයට ලක්ව ඇති සමස්ත ආර්ථික සිස්ටම් එකේම ප්රශ්නයකි.
ලංකාවේ ගොවියන් අස්වැන්නට සාධාරණ මිලක් ඉල්ලා අදටත් පාරට බහිද්දී, ආසියාවේ ඉහළම විදුලි බිල ගෙවන ජනතාව බවට ලාංකිකයන් පත්වෙද්දී, රාජ්ය නායකයින් සාර්ව ආර්ථිකයේ ඉලක්කම් පෙන්වමින් උදම් ඇනීම ජනතා අභිලාෂයන්ට පටහැනි වේ.
ගෝලීය ධනවාදයේ අගාධය සහ ට්රම්ප්ගේ ආගමනය
මේ අර්බුදය ලංකාවට පමණක් සීමා වූවක් නොව, සමස්ත ගෝලීය ධනවාදී පද්ධතියේම බිඳ වැටීමකි. ලෝකයේ සමස්ත දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (Global GDP) ඩොලර් ට්රිලියන 117.2ක් වන විට, මුළු ලෝකයේම සමස්ත ණය ප්රමාණය ඩොලර් ට්රිලියන 251කි. එය ලෝක නිෂ්පාදනය මෙන් 235% කි! ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය පමණක් තමන්ගේ GDP එක මෙන් 138% ක ණය බරකින් මිරිකී සිටී.
2008 මූල්ය අර්බුදයෙන් සහ 2020 කොවිඩ් වසංගතයෙන් පසු ලෝක ආර්ථිකයේ ඇමරිකානු ඩොලරයට තිබූ ඒකාධිකාරී බලය බිඳ වැටෙමින් පවතී. මෙම ගෝලීය ආර්ථික පීඩනය සහ බලය ගිලිහී යාම හමුවේ, ඇමරිකාව තුළ ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් වැනි ‘අනාවැකි කිව නොහැකි’ (Unpredictable) නායකයින් බිහි වී ඇත. උදේට සාමය ගැන කතා කරමින්, සවසට ඉරානය ගල් යුගයට යවන බවට තර්ජනය කරන ට්රම්ප්ගේ දේශපාලන හැසිරීම, ඇත්ත වශයෙන්ම බිඳ වැටෙමින් පවතින අධිරාජ්යවාදී බලය රැක ගැනීමට දඟලන පද්ධතියක කැඩපතකි.
අවසාන වශයෙන්, ලෝකයත් ලංකාවත් ගමන් කරමින් සිටින්නේ පතුලක් නොපෙනෙන ආර්ථික අගාධයකටය. පාලකයින් සංඛ්යාලේඛන සබන් බෝල මවමින් සිටියද, පොළොවේ ඇත්ත යථාර්ථය වෙනස් කිරීමට නම් පද්ධතිමය වෙනසක් (Systemic Change) අත්යවශ්ය වී තිබේ.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
