ශ්රී ලංකාවේ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය මේ වන විට දැවැන්ත අර්බුදයකට මුහුණ දී ඇති අතර, එහි උපරිම වින්දිතයන් බවට පත්ව ඇත්තේ රටේ අහිංසක රෝගී ජනතාවයි. ශ්රී ලංකා ඖෂධ කර්මාන්ත මණ්ඩලය (SLCPI) විසින් සෞඛ්ය අමාත්යවරයා වෙත යොමු කර ඇති ලිපියක් මඟින් ඖෂධ මිල නැවත වතාවක් ඉහළ දැමීම සඳහා අවසර ඉල්ලා සිටීමත් සමඟ මෙම සංවාදය නැවතත් කරළියට පැමිණ තිබෙනවා.
ඩොලරයේ අගය ඉහළ යාම, ප්රවාහන වියදම්, විදුලිය, ඖෂධ ගබඩා කිරීමේ වියදම් සහ බෙදාහැරීමේ පිරිවැය ඉහළ යාම හේතුවෙන් මිල වැඩි නොකළහොත් ඖෂධ සැපයුම සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටෙනු ඇති බව ඖෂධ සමාගම්වල තර්කයයි. ව්යාපාරික කෝණයකින් බලන කල ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම සාමාන්ය දෙයක් ලෙස පෙනුනද, සැබෑ ප්රශ්නය තිබෙන්නේ රටේ රෝගීන්ට මේ සාපරාධී තේරීමට මුහුණ දීමට සැලැස්වූ ආණ්ඩුවේ සහ සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ අසාර්ථකත්වය තුළයි.
“හිඟයද? මිල වැඩිවීමද?” ආණ්ඩුවේ මාරක සෙල්ලම
අද වන විට සෞඛ්ය අමාත්යාංශය සහ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය (NMRA) රෝගී ජනතාවට ලබා දී ඇත්තේ ඉතාමත් අසාධාරණ තේරීමකි. එනම්, “ඔබට අවශ්ය ඖෂධ හිඟයක් ඇතිවීමද, නැතහොත් පවතින ඖෂධ අධික මිලකට මිලදී ගැනීමද?” යන්නයි. සෞඛ්ය වෘත්තවේදීන්ගේ විද්වත් සංගමයේ සභාපති රවී කුමුදේශ් පෙන්වා දෙන්නේ මෙය රාජ්ය කළමනාකරණයේ සම්පූර්ණ බිඳ වැටීමක් මිස වෙනත් කිසිවක් නොවන බවයි.
ලෝකයේ ඕනෑම රටක සෞඛ්ය පද්ධතියක මූලිකම වගකීම වන්නේ ගුණාත්මක ඖෂධ සාධාරණ මිලකට, අඛණ්ඩව ජනතාවට ලබා දීමයි. නමුත් අද ලංකාවේ බලධාරීන් කියන්නේ තමන්ට ඒ දෙකම එකවර ඉටු කළ නොහැකි බවයි.
ගිනි නිවනවා වෙනුවට තෙල් වත් කිරීම
ඖෂධ සැපයුම් දාමය විද්යාත්මකව කළමනාකරණය කිරීමට ආණ්ඩුව අපොහොසත් වී තිබෙනවා. ජාතික ඖෂධ සංචිත (Strategic Buffer Stocks) පවත්වාගෙන යාම, දිගුකාලීන මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම්වලට එළඹීම සහ විනිමය අවදානම් කළමනාකරණය වැනි මූලික උපක්රම භාවිත කලේ නම් රෝගීන්ට අද මෙවැනි තර්ජනයකට මුහුණ දීමට සිදු වෙන්නේ නැහැ.
ඖෂධ හිඟයක් ඇති වූ සෑම අවස්ථාවකම ආණ්ඩුව සිදු කළේ “මිල වැඩි කිරීම” නමැති ලෙහෙසිම සහ අසාර්ථකම විසඳුම තෝරා ගැනීමයි. මෙහි අවසාන ප්රතිඵලයෙන් බැට කන්නේ රටේ අහිංසක පිළිකා රෝගීන්, වකුගඩු රෝගීන්, දියවැඩියා සහ හෘද රෝගීන්ය. සෞඛ්ය සේවය යනු සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩයක් නොව, මනුෂ්යයෙකුගේ ජීවත් වීමේ අයිතිවාසිකමයි.
සෞඛ්ය අමාත්යවරයාගෙන් ප්රශ්න පහක්
පවතින බිහිසුණු තත්ත්වය හමුවේ සෞඛ්ය වෘත්තවේදීන්ගේ විද්වත් සංගමය සෞඛ්ය අමාත්ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතාගෙන් සෘජුවම ප්රශ්න කිහිපයක් අසා සිටිනවා.
* පළමුවැනි ප්රශ්නය – ඖෂධ මිල ඉහළ දැමීමෙන් තොරව ඖෂධ සැපයුම ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට ආණ්ඩුව සතු විකල්ප සැලැස්ම කුමක්ද?
* දෙවැනි ප්රශ්නය – NMRA ආයතනය මඟින් සැපයුම් දාම පිරිවැය සහ ආනයනකරුවන්ගේ ලාභ ආන්තිකයන් පිළිබඳ ස්වාධීන විගණනයක් සිදු කර තිබේද?
* තුන්වැනි ප්රශ්නය – මිල වැඩි කිරීමේ තීරණය නිසා පොදු ජනතාවගේ ඖෂධ වියදමට සිදුවන බලපෑම ගණනය කර තිබේද?
* හතරවැනි ප්රශ්නය – මෙතෙක් කල් ජාතික ඖෂධ ප්රතිපත්තිය නිසි ලෙස ක්රියාත්මක නොවීමට හේතුව කුමක්ද?
* පස්වැනි ප්රශ්නය – ඖෂධ හිඟය සහ මිල ඉහළ යාම යන දෙකෙන් එකක් තෝරාගන්නා තත්ත්වයට රට පත් කිරීමේ වගකීම භාරගන්නේ කවුද?
අද රටේ ජනතාවට අවශ්ය වන්නේ තවත් මිල වැඩිවීම් හෝ හිඟතාවන් නොවේ; ඔවුන් ඉල්ලා සිටින්නේ වගකීම් සහගත රාජ්ය කළමනාකරණයකි. මෙම ගැටලුව ඖෂධ මිල පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොව, ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ ජීවත් වීමේ අයිතිය පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බැවින් සමස්ත සිවිල් සමාජයම මේ වෙනුවෙන් වහාම හඬ නැඟිය යුතුව තිබෙනවා.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
