විදුලි බිල සංශෝධනයක් ප්රකාශයට පත් කරන සෑම අවස්ථාවකම අපට ඇසෙන්නේ 10%ක් හෝ 15%ක් වැනි ඉලක්කම්ය. බැලූ බැල්මට මෙය සුළු අගයක් සේ පෙනුනද, වත්මන් ආණ්ඩුව යටතේ 2025 සිට 2026 දක්වා කාලය තුළ සිදුවූ වැඩිවීම් දෙස බැලීමේදී පෙනී යන්නේ ජනතාව නොසිතන මට්ටමේ දැවැන්ත මූල්ය බරක් නිර්මාණය වී ඇති බවයි.
අද Seylan News තුළින් අප අවධානය යොමු කරන්නේ, මෙම සංශෝධන එක මත එක වැටීමේදී (Compound Effect) සිදුවන සැබෑ ගණිතමය ක්රියාවලිය පිළිබඳවයි.
වැඩි වූ අවස්ථා තුන
පසුගිය වසරක පමණ කාලය තුළ ප්රධාන වශයෙන් අවස්ථා තුනකදී විදුලි ගාස්තු ඉහළ දැමීමට රජය සහ මහජන උපයෝගිතා කොමිසම කටයුතු කළා.
1. 2025 ජූනි – 15% ක වැඩිවීමක්.
2. 2026 අප්රේල් – 10% සිට 13% දක්වා පරාසයක වැඩිවීමක්.
3. 2026 මැයි – 18% ක තීරණාත්මක වැඩිවීමක්.
සංයුක්ත බලපෑම – සරල ගණිතයට එහා ගිය ඇත්ත
අප සාමාන්යයෙන් කරන්නේ මෙම ප්රතිශතයන් තුන එකතු කිරීමයි (15% + 13% + 18% = 46%). නමුත් විදුලි ගාස්තු ගණනය කිරීමේදී සිදුවන්නේ එය නොවේ. සෑම නව වැඩිවීමක්ම එකතු වන්නේ කලින් වැඩි වූ ගාස්තුව මතය.
මෙය තේරුම් ගැනීමට සරල උදාහරණයක් බලමු. 2025 ජනවාරි මාසයේදී ඔබ රුපියල් 100ක විදුලි බිලක් ගෙවූ බව උපකල්පනය කරන්න.
* පළමු වැඩිවීම (15%) – ඔබේ බිල රුපියල් 115ක් වෙයි.
* දෙවන වැඩිවීම (13%) – දැන් 13% ගණනය කරන්නේ රුපියල් 115 මතයි. එවිට බිල රුපියල් 129.95ක් වෙයි.
* තෙවන වැඩිවීම (18%) – අවසාන 18% එකතු වන්නේ රුපියල් 129.95ටය. එවිට බිල රුපියල් 153.34ක් දක්වා ඉහළ යයි.
මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ වත්මන් ආණ්ඩුව යටතේ සිදු වූ මෙම සංශෝධන නිසා සමස්තයක් ලෙස විදුලි බිල 53%කට ආසන්න අගයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.
පාරිභෝගිකයාට දැනෙන බලපෑම
මෙම 50% – 53% අතර වන සමස්ත වැඩිවීම සාමාන්ය මධ්යම පාන්තික පවුලක ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරයි. විශේෂයෙන්ම ආහාර සහ අනෙකුත් අත්යවශ්ය සේවා මිල ඉහළ ගොස් ඇති පසුබිමක, විදුලි බිල සඳහා පමණක් වැය කිරීමට සිදුවන පිරිවැය මෙලෙස අඩකට වඩා වැඩි වීම ජන ජීවිතය තවදුරටත් අසීරු කරවන්නකි.
| කාල සීමාව | සංශෝධනය | සැබෑ සංයුක්ත අගය (Rs. 100 ට සාපේක්ෂව) |
| 2025 ජනවාරි | (සම්මතය) | Rs. 100.00 |
| 2025 ජූනි | +15% | Rs. 115.00 |
| 2026 අප්රේල් | +13% | Rs. 129.95 |
| 2026 මැයි | +18% | Rs. 153.34 |
මෙම සංඛ්යාලේඛන දෙස බලන විට පෙනී යන්නේ, වරින් වර සිදුවන සුළු වැඩිවීම් අවසානයේදී පාරිභෝගිකයා මත පටවා ඇති බර සුළුපටු නොවන බවයි.
මුලින් ලැබුණු සහන මල්ල (2024 – 2025 මුල)
2024 වසර ආරම්භයේදී පාරිභෝගිකයන්ට යම් මට්ටමක සහනයක් දැනෙන්නට පටන් ගත්තා. මහජන උපයෝගිතා කොමිසම (PUCSL) විසින් 2024 මාර්තු මාසයේදී 21.9% ක දැවැන්ත ගාස්තු අඩු කිරීමක් ප්රකාශයට පත් කළා. එහිදී ඒකක 0-30 අතර පරිභෝජනය කරන පාරිභෝගිකයන්ගේ ඒකක මිල රුපියල් 12 සිට 8 දක්වා පහත වැටුණා. එම සහනය තවදුරටත් තහවුරු කරමින් 2025 ජනවාරි මාසයේදී නැවතත් 20% කින් විදුලි බිල පහත හෙළීමට කටයුතු කළා.
2025 ජූනි – වැඩි වීමේ ආරම්භය
කෙසේ වෙතත්, 2025 වසරේ මැද භාගය වන විට තත්ත්වය වෙනස් වීමට පටන් ගත්තා. 2025 ජූනි 12 වනදා සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි සමස්ත විදුලි ගාස්තුව 15% කින් ඉහළ දැමීමට තීරණය වුණා. එහිදී විශේෂයෙන්ම ඒකක 31-60 අතර පරිභෝජනය කරන පාරිභෝගිකයන්ගේ ඒකක මිල රුපියල් 6 සිට 8 දක්වා 33% ක දැවැන්ත ප්රතිශතයකින් ඉහළ ගියා.
2026 – විදුලි බිලට “හෘදයාබාධයක්”
2026 වසර උදාවීමත් සමඟ විදුලි බිල ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ දෙවතාවක්ම ඉහළ ගියා.
1. අප්රේල් 1 සංශෝධනය – වසරේ දෙවන කාර්තුව සඳහා (Q2) ගාස්තු 10% – 13% අතර අගයකින් ඉහළ දැමුණා. මෙහිදී ඒකක 180 ට වැඩි පරිභෝජනය කරන්නන්ගේ ඒකක මිල රුපියල් 85 දක්වා ඉහළ ගිය අතර, එය මධ්යම පරිමාණ ව්යාපාරිකයන්ට දැඩි පහරක් වුණා.
2. මැයි 9 සංශෝධනය – අප්රේල් මාසයේ වැඩි කිරීමෙන් පසු හරි හැටි මාසයක්වත් ගත වීමට පෙර, නැවතත් 18% කින් ගාස්තු ඉහළ දැමීමට PUCSL අනුමැතිය ලබා දුන්නා.
සාරාංශය – බිල ඇත්තටම කීයකින් වෙනස් වුණාද?
ඔබ සරලව ප්රතිශතයන් එකතු කර බැලුවහොත් (15% + 13% + 18% = 46%), සංයුක්ත බලපෑම (Compound effect) අනුව 2025 ජනවාරි මාසයට සාපේක්ෂව වර්තමානය වන විට ඔබේ බිල 50% – 53% අතර අගයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බව පෙනී යනවා.
| කාලය | සංශෝධනය | ප්රතිශතය |
| 2024 මාර්තු | අඩු කිරීම | -21.9% |
| 2025 ජනවාරි | අඩු කිරීම | -20% |
| 2025 ජූනි | වැඩි කිරීම | +15% |
| 2026 අප්රේල් | වැඩි කිරීම | +10% – 13% |
| 2026 මැයි | වැඩි කිරීම | +18% |
මෙම දත්ත පිරික්සීමේදී පැහැදිලි වන්නේ මුල් කාලීනව ලබා දුන් සහන, පසුකාලීනව සිදු වූ පේළිගත වැඩි කිරීම් හමුවේ සම්පූර්ණයෙන්ම මැකී ගොස් ඇති බවයි. විශේෂයෙන්ම වැඩි ඒකක ප්රමාණයක් භාවිතා කරන පාරිභෝගිකයන්ට මෙහි බලපෑම ඉතා තදින් දැනී තිබේ.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
