ශ්රී ලංකාවේ ජල ගාස්තු පද්ධතියේ සුවිශේෂී හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් සනිටුහන් කරමින්, ලබන ජූනි 30 වනදා ජල බිල්පත් සම්බන්ධයෙන් විශේෂ සමාලෝචනයක් සිදුකිරීමට නියමිත බව නිවාස, ඉදිකිරීම් සහ ජල සම්පාදන අමාත්ය වෛද්ය සුසිල් රණසිංහ මහතා නිවේදනය කර තිබේ. මෙය හුදෙක් මිල ඉහළ දැමීමක් නොව, ජාතික ජල සම්පාදන හා ජලාපවහන මණ්ඩලයේ මූල්ය ස්ථාවරත්වය සහ පාරිභෝගික සාධාරණත්වය ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් ක්රියාත්මක වන විද්යාත්මක ක්රියාවලියකි.
වසරකට දෙවතාවක් බිල්පත් සංශෝධනය වන්නේ ඇයි?
නව රජයේ ප්රතිපත්තියට අනුව සෑම වසරකම ජනවාරි 01 සහ ජූනි 30 යන දිනවල ජල ගාස්තු සංශෝධනය කිරීමේ ක්රමවේදයක් හඳුන්වා දී ඇත. මීට පෙර වසර ගණනාවක් තිස්සේ ජල ගාස්තු සංශෝධනය නොවූ නිසා ජල සම්පාදන මණ්ඩලය රුපියල් බිලියන ගණනක පාඩුවක් ලැබූ අතර, එය පද්ධතිය නඩත්තු කිරීමට පවා බාධාවක් විය.
ජූනි 30 වනදා සිදුකරන මෙම සමාලෝචනය සඳහා ප්රධාන වශයෙන්ම බලපාන්නේ විදුලි ගාස්තු වෙනස් වීමයි. ජලය පිරිපහදු කිරීමට සහ බෙදාහැරීමට යන පිරිවැයෙන් 20%ත් 30%ත් අතර ප්රමාණයක් වැය වන්නේ විදුලිය සඳහාය. පසුගිය මැයි මාසයේ සිදුවූ 18%ක විදුලි ගාස්තු ඉහළ යාම ජල බිල්පත කෙරෙහි කෙලින්ම බලපාන බව පෙනෙන්නට තිබුණත්, මණ්ඩලයට එම පිරිවැය දරාගත හැකිද යන්න මෙහිදී විමසා බැලේ.
නිෂ්පාදන පිරිවැය සහ මිල සූත්රය
ජල ලීටරයක් නිෂ්පාදනය කිරීමට යන සැබෑ පිරිවැය සහ පාරිභෝගිකයාගෙන් අය කරන මුදල අතර පවතින වෙනස අවම කිරීම රජයේ අරමුණයි. 2026 වසරේ ඇස්තමේන්තු අනුව ජල ලීටරයක් නිෂ්පාදනය සඳහා රුපියල් 17.50ක පමණ මුදලක් වැය වන බව ගණන් බලා ඇත. විදුලි ගාස්තු වලට අමතරව, ජලය පිරිපහදු කිරීමට අවශ්ය රසායනික ද්රව්ය (Clorin, Alum) ආනයනය කිරීමේ පිරිවැය සහ රුපියලේ අගය උච්චාවචනය වීමද මෙම මිල තීරණය කිරීමේදී සලකා බලන ප්රධාන සාධක වේ.
අඩු ආදායම්ලාභීන්ට සහනයක්?
අමාත්ය වෛද්ය සුසිල් රණසිංහ මහතා අවධාරණය කරන්නේ ඕනෑම ගාස්තු සංශෝධනයකදී සමෘද්ධි ලාභීන් සහ අඩු ආදායම්ලාභී පවුල් ආරක්ෂා කරන බවයි. ඒකක 15 දක්වා ජලය පරිභෝජනය කරන පවුල් සඳහා අවම ගාස්තු ක්රමවේදයක් තවදුරටත් පවතිනු ඇත. වැඩිපුර ජලය පරිභෝජනය කරන ඉහළ ආදායම්ලාභීන් සහ ව්යාපාරික අංශ හරහා මෙම සහනාධාරය පවත්වාගෙන යාමට රජය සැලසුම් කර ඇත.
දේශගුණික බලපෑම් සහ අභියෝග
පවතින වියළි කාලගුණයත් සමඟ කැළණි ගඟේ ජල මට්ටම පහත වැටීම සහ කරදිය කාන්දු වීම (Salinity Intrusion) ජල සම්පාදන මණ්ඩලයට අමතර පිරිවැයක් එකතු කර ඇත. කරදිය බාධක පවත්වාගෙන යාම සහ අඩු පීඩනයක් යටතේ ජලය බෙදා හැරීම සඳහා පොම්ප ක්රියාත්මක කිරීමට වැඩි විදුලි ප්රමාණයක් වැය වේ. මෙම “දේශගුණික පිරිවැය” ද ජූනි 30 මිල සංශෝධනයේදී අවධානයට ලක්වන විශේෂ කරුණකි.
ඩිජිටල්කරණය හරහා කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීම සහ අනවශ්ය නාස්තිය අවම කිරීම මගින් ජල ගාස්තු පාලනය කිරීමට රජය උත්සාහ කරමින් සිටියි. ජූනි 30 වනදා ප්රකාශයට පත් කිරීමට නියමිත තීරණය මගින් ජල සම්පාදන මණ්ඩලය මූල්යමය වශයෙන් ශක්තිමත් කරන අතරම, ජනතාවට බරක් නොවන සහනදායී මිලක් පවත්වා ගැනීම රජයේ අභියෝගයයි.
Call to Action (CTA)
මෙම ජල ගාස්තු සංශෝධනය ඔබේ පවුලේ අයවැයට බලපාන්නේ කෙසේද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
