ශ්රී ලංකාවේ ව්යාපාර සහ පෞද්ගලික මූල්ය ක්ෂේත්රයේ දැවැන්ත පෙරළියක් සිදු කරමින්, 1853 වසරේ සිට ක්රියාත්මක වූ පෞරාණික බංකොලොත් නීති වෙනස් කිරීමේ සූදානමක් පවතී. රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාවේදී (COPF) පසුගියදා සාකච්ඡාවට බඳුන් වූ මෙම නව “බංකොලොත්භාවය සහ පුනරුත්ථාපනය පිළිබඳ පනත” (Insolvency and Bankruptcy Bill), මෙතෙක් පැවති නීතිමය රාමුව සම්පූර්ණයෙන්ම අලුත් කිරීමට සමත් වන්නකි.
ඇයි අපිට අලුත් නීතියක් අවශ්ය වන්නේ?
පවතින නීතියට අනුව, සමාගමක් මූල්යමය වශයෙන් අඩපණ වූ විට ඇති එකම විකල්පය වන්නේ එය වසා දැමීම හෙවත් ඈවර කිරීම (Liquidation) පමණි. නමුත් මෙම නව පනත මගින් හඳුන්වා දෙන වඩාත්ම වැදගත් අංගය වන්නේ “ගොඩගැනීම සහ පුනරුත්ථාපනය” (Rescue and Rehabilitation) යි.
නීති විශේෂඥ චානක ද සිල්වා මහතා පෙන්වා දුන්නේ, යම් සමාගමකට නැවත නැගී සිටීමට හැකියාවක් තිබේ නම්, එය වසා දමනවා වෙනුවට යම් නිශ්චිත කාලයක් (Breathing Space) ලබා දී එම ව්යාපාරය ප්රතිව්යුහගත කිරීමට මෙමගින් අවස්ථාව ලැබෙන බවයි. මෙය ඇමරිකාවේ පවතින සුප්රසිද්ධ “Chapter 11” නීතියට සමාන ක්රමවේදයකි.
COPF සාකච්ඡාවේදී මතු වූ ප්රධාන ගැටලු
මෙම පනත සම්බන්ධයෙන් විවිධ ක්ෂේත්ර නියෝජනය කරන විශේෂඥයන් පිරිසක් COPF කමිටුව හමුවේ කරුණු දැක්වූහ. එහිදී මතු වූ ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් මෙසේය.
* යල් පැන ගිය බදු පාරිභාෂිතය – ප්රමුඛ පෙළේ බදු විශේෂඥයෙකු වන සුරේෂ් පෙරේරා මහතා පෙන්වා දුන්නේ පනතේ සිව්වන උපලේඛනයේ (4th Schedule) තවමත් “පිරිවැටුම් බදු” (Turnover Tax) ගැන සඳහන් වන බවයි. එය දශක ගණනාවකට පෙර අහෝසි වූවක් බැවින්, වත්මන් සමාජ ආරක්ෂණ දායකත්ව බද්ද (SSCL) වැනි නූතන බදු සමඟ මෙය යාවත්කාලීන විය යුතුය.
* ව්යාපාර ගොඩගැනීමේදී බදු බර – ව්යාපාරයක් ගොඩගැනීමට යාමේදී (Restructuring) සිදු කරන ගනුදෙනු සඳහා ද බදු අය වුවහොත්, එම ව්යාපාරය ගොඩගැනීම තවත් අපහසු වනු ඇත. එබැවින් එවැනි අවස්ථාවලදී බදු සහන අවශ්ය බව විශේෂඥයන්ගේ මතයයි.
* කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාර (MSME) – කුඩා ව්යාපාරිකයන් සහ ණය නිසා නිවාස අහිමි වන පුද්ගලයන් සඳහා මෙම පනතින් ලැබෙන සහනය කුමක්ද යන්න පිළිබඳව ද මෙහිදී ප්රශ්න කෙරිණි. රුපියල් මිලියන 5ට අඩු ණය හිමියන් සඳහා වේගවත් විසඳුම් ලබා දීමට මෙහි ප්රතිපාදන ඇතත්, එය ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳව අවධානය යොමු විය යුතුය.
* අධිකරණ පද්ධතියේ සූදානම – නව පනත ක්රියාත්මක කිරීමට නම් දිස්ත්රික් අධිකරණ පද්ධතිය සහ විනිසුරුවරුන් මේ සඳහා පුහුණු කළ යුතුය. එමෙන්ම, “බංකොලොත් වෘත්තිකයන්” (Insolvency Professionals) පිරිසක් බිහි කිරීම ද අත්යවශ්ය වේ.
ඉදිරි පියවර
මෙම පනත පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත වීමෙන් පසුව ක්රියාත්මක කිරීමට නම් අවශ්ය රෙගුලාසි කඩිනමින් සැකසිය යුතුය. විශේෂයෙන්ම බදු නීති සහ මූල්ය ආයතනවල පවතින නීති සමඟ මෙම නව පනත ගැළපීම රජයේ වගකීමකි.
ශ්රී ලංකාවේ ව්යාපාරික පරිසරය වඩාත් නම්යශීලී සහ ආරක්ෂිත තැනක් කිරීමට මෙම නව නීතිය මගින් මග පෑදෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
ඔබේ අදහස කුමක්ද? (CTA)
ණය බරින් මිරිකී සිටින ව්යාපාරවලට සහ සාමාන්ය ජනතාවට මෙම නව නීතිය සැබෑ සහනයක් වෙයි කියා ඔබ සිතනවාද? ඔබේ අදහස් පහතින් කමෙන්ට් කරන්න. මෙම වැදගත් තොරතුරු ඔබේ මිතුරන් අතර ද බෙදාහරින්න.
