සෞඛ්ය පද්ධතියේ ව්යුහාත්මක බිඳවැටීම
ශ්රී ලංකාවේ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය මෑත කාලීනව මුහුණ දුන් බරපතලම අර්බුදයක් පිළිබඳව සෞඛ්ය වෘත්තීයවේදීන්ගේ විද්වත් සංගමය අනතුරු අඟවයි. 2026 මාර්තු 27 වන දින සිට රජයේ රෝහල් පද්ධතිය තුළ ක්රියාත්මක වූ PET Scan සේවාව සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල වී ඇත. මහරගම අපේක්ෂා රෝහල සහ කොළඹ ජාතික රෝහල කේන්ද්ර කරගනිමින් ක්රියාත්මක වූ මෙම සේවාව නතර වීමට හේතුවී ඇත්තේ FDG (Fluorodeoxyglucose) නමැති අත්යවශ්ය විකිරණශීලී ද්රව්යය නොමැති වීමයි.
සෞඛ්ය වෘත්තීයවේදීන්ගේ විද්වත් සංගමයේ සභාපති රවී කුමුදේශ් අවධාරණය කරන්නේ මෙය හුදෙක් සැපයුම් දාමයේ ගැටලුවක් නොව, ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ (NMRA) පවතින නියාමන අකාර්යක්ෂමතාවයක ප්රතිඵලයක් බවයි.
පරිපාලන අසාර්ථකත්වය රෝගීන්ට මාරකයක් වෙයි
පිළිකා රෝග විනිශ්චයේදී “functional imaging gold standard” ලෙස සැලකෙන PET Scan පරීක්ෂණය සුඛෝපභෝගී පරීක්ෂණයක් නොව රෝගියෙකුගේ ජීවිතය තීරණය කරන තීරණාත්මක සාධකයකි. පිළිකාවක ව්යාප්තිය (Staging) සහ ප්රතිකාරවලට දක්වන ප්රතිචාර හඳුනා ගැනීමට මෙය අත්යවශ්ය වේ. සැපයුම්කරුවන් ලියාපදිංචි කිරීමේදී සිදුවන පරිපාලන ප්රමාදයන් හේතුවෙන් මෙවැනි අත්යවශ්ය සේවාවක් අත්හිටුවීම රෝගීන්ගේ ජීවිත සෘජු අනතුරේ හෙළීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
දේශීය නිෂ්පාදනය සහ ප්රතිපත්තිමය අසමත්කම
ශ්රී ලංකාව තුළ FDG දේශීයව නිෂ්පාදනය කළ හැකි තාක්ෂණය (Cyclotron-based radiopharmaceutical production) පිළිබඳ යෝජනා පසුගිය වසර කිහිපය පුරාම ඉදිරිපත් විය. එමඟින් පෞද්ගලික අංශයේ රුපියල් ලක්ෂ 2-3ක් වන පරීක්ෂණ පිරිවැය, රුපියල් 10,000කට පමණ වන ඉන්දීය මට්ටමට අඩු කර ගැනීමේ හැකියාව පවතී. එහෙත් අනුප්රාප්තික රජයන් මෙම යෝජනා නොසලකා හැරීම හේතුවෙන් අද වන විට රටේ රෝගීන්ට මුදල් තිබුණද මෙම සේවාව ලබා ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදාවී ඇත.
මෙය හුදෙක් වෙළඳපල අසාර්ථකත්වයක් නොව, පැහැදිලි ප්රතිපත්තිමය අසාර්ථකත්වයකි. නියාමනය යනු සේවාවට පහසුකම් සැලසීමක් මිස එය සේවාව අඩාල කරන බාධකයක් නොවිය යුතු බව රවී කුමුදේශ් මහතා පෙන්වා දෙයි.
කළ යුත්තේ කුමක්ද?
මෙම මාරාන්තික අර්බුදයෙන් සෞඛ්ය පද්ධතිය බේරා ගැනීම සඳහා සංගමය විසින් විසඳුම් කිහිපයක් යෝජනා කරයි.
1. හදිසි නියාමන පියවර – FDG ගෙන්වීම සඳහා පවතින නියාමන බාධක ඉවත් කර හදිසි මාවතක් (Emergency regulatory pathway) සකස් කිරීම.
2. දේශීය නිෂ්පාදනය – මෙරටට අවශ්ය Cyclotron යටිතල පහසුකම් වහාම ස්ථාපිත කිරීම.
3. ජාතික ප්රමුඛතාවය – පිළිකා රෝගී ප්රතිකාර සහ රෝග විනිශ්චය සේවා ජාතික ප්රමුඛතාවයක් ලෙස හඳුනා ගැනීම.
“නොමිලේ සෞඛ්ය සේවාව” යනු නාමික වචනයක් පමණක් වීමට ඉඩ නොදී, රජය වහාම මැදිහත් වී මෙම අර්බුදය විසඳිය යුතු බව අපගේ ද ස්ථාවරයයි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? රටේ පිළිකා රෝගීන්ට අත්වී ඇති මේ ඉරණම ගැන ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
