ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛ පෙළේ වාණිජ බැංකුවක් වන National Development Bank (NDB) තුළ සිදුවූ රුපියල් බිලියන 13.2ක දැවැන්ත මූල්ය වංචාවක් පිළිබඳ පුවත මේ වන විට මෙරට ආර්ථික ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබෙනවා. මුලින් රුපියල් මිලියන 380ක අලාභයක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කළ මෙම වංචාව, අභ්යන්තර පරීක්ෂණවලින් පසුව බිලියන 13 ඉක්මවා ගිය අති විශාල මුදලක් බවට තහවුරු වී ඇත.
මෙම සිදුවීමත් සමඟ බැංකු පද්ධතිය කෙරෙහි ජනතාව තුළ යම් සැකයක් මතු වුවද, ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) සහ NDB කළමනාකාරිත්වය පවසන්නේ තත්ත්වය පාලනය කර ඇති බවයි.
වංචාව සිදුවූයේ කෙසේද?
NDB බැංකුවේ අධ්යක්ෂ සහ ප්රධාන විධායක නිලධාරී කැලුම් එදිරිසිංහ මහතාට අනුව, මෙය පාලන ක්රමවේදවල හිඟකමට වඩා ‘අධීක්ෂණයේ පැවති දුර්වලතාවයක්’ (Failure of oversight) මත සිදුවූවකි. 2024 වසරේ සිට ක්රමයෙන් බැංකුවේ අභ්යන්තර ගිණුම් හරහා මුදල් පිටතට ගලා ගොස් ඇත.
මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ වංචාකරුවන් ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස කුඩා මුදල් ප්රමාණ බැගින් ගනුදෙනු කිරීමයි. එමඟින් බැංකුවේ ඉහළ අනුමැතිය අවශ්ය වන සීමාවන් (Approval thresholds) මගහැරීමට ඔවුන්ට හැකි වී තිබේ. සේවකයන් කිහිපදෙනෙකුගේ අන්යෝන්ය එකඟතාවය (Collusion) මත මෙම වංචාව සිදුව ඇති බව දැනට අනාවරණය වී ඇත.
ඔබේ මුදල් සුරක්ෂිතද?
මෙම සිදුවීමෙන් බැංකුවේ කිසිදු ගනුදෙනුකරුවෙකුගේ ගිණුමකට හෝ තැන්පතුවකට බලපෑමක් වී නොමැති බව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව නිල වශයෙන් නිවේදනය කර ඇත. NDB බැංකුවේ ප්රාග්ධන මට්ටම සහ ද්රවශීලතාවය තවමත් නියමිත ප්රමිතීන්ට වඩා ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින් ගනුදෙනුකරුවන් අනියත බියක් ඇති කරගත යුතු නැත.
අවශ්ය වුවහොත් ඕනෑම අවස්ථාවක ද්රවශීලතා ආධාර (Liquidity support) සැපයීමට තමන් සූදානම් බව මහ බැංකුව වැඩිදුරටත් අවධාරණය කර තිබේ.
බැංකුව ගෙන ඇති ක්රියාමාර්ග
සිද්ධිය හෙළිවීමත් සමඟ NDB බැංකුව දැඩි ක්රියාමාර්ග රැසක් ගෙන ඇත.
1. අත්හිටුවීම් – වංචාවට සම්බන්ධ බවට සැකකෙරෙන සේවකයින්ගේ සේවය අත්හිටුවා ඔවුන්ගේ පද්ධති ප්රවේශයන් (System access) අවලංගු කර ඇත.
2. විමර්ශන – අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) දැනටමත් පරීක්ෂණ ආරම්භ කර ඇති අතර ස්වාධීන අධිකරණ වෛද්ය විගණකවරයෙකු (Independent forensic auditor) පත් කිරීමට ද තීරණය කර ඇත.
3. ලාභාංශ අත්හිටුවීම – මහ බැංකුවේ උපදෙස් මත, බැංකුවේ රොක මුදල් ලාභාංශ (Cash dividend) ගෙවීම තාවකාලිකව නතර කර ඇත.
මෙම වංචාව නිසා 2026 මාර්තු කාර්තුවේදී බැංකුවට රුපියල් බිලියන 4ක පමණ බදු පසු අලාභයක් සිදුවනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇතත්, බැංකුවේ සමස්ත වත්කම් පදනම වන රුපියල් බිලියන 990 හා සැසඳීමේදී මෙය සියයට 0.7ක වැනි සුළු බලපෑමක් බව වාර්තා වේ.
මෙම සිදුවීම ශ්රී ලංකාවේ බැංකු පද්ධතියේ අභ්යන්තර පාලන පද්ධති තවදුරටත් ශක්තිමත් කළ යුතු බවට රතු එළියක් දල්වා තිබේ.
Call to Action (CTA)
බැංකු පද්ධතියේ විශ්වාසනීයත්වය රැකගැනීමට මෙවැනි විනිවිදභාවයකින් යුත් හෙළිදරව් කිරීම් වැදගත් බව ඔබ සිතනවාද? ඔබේ අදහස් අප සමඟ බෙදාගන්න. බැංකු ගනුදෙනුකරුවෙකු ලෙස ඔබට ඇති ගැටලු පහතින් Comment කරන්න. මෙය තවත් කෙනෙකුට දැනගන්න Share කරන්න.
