දුම්රිය රියදුරන්ගේ වෘත්තීය ක්රියාමාර්ගය හමුවේ, එය පාලනය කිරීමට යුද හමුදාව යොදවන බවට ආණ්ඩුව පාර්ශ්වයෙන් නැගෙන හඬ ශ්රී ලාංකීය සමාජයේ දැඩි කතාබහක් ඇති කර තිබෙනවා. මෙය හුදෙක් වර්ජනයක් පාලනය කිරීමේ උත්සාහයක්ද, නැතහොත් ඊට වඩා ගැඹුරු දේශපාලන බංකොලොත්භාවයක ලක්ෂණයක්ද? සෞඛ්ය වෘත්තීයවේදීන්ගේ විද්වත් සංගමයේ සභාපති රවී කුමුදේශ් විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති මෙම විවේචනය, එම ප්රශ්නයට පිළිතුරු සපයයි.
පරණ බිය පාලනයක් නැවත කරළියට
යම් සේවාවක් අඩාල වන විට එයට හමුදාව යෙදවීම ශ්රී ලංකාවට අලුත් අත්දැකීමක් නොවේ. මීට වසර 40-50කට පෙර, 1980 දශකයේදී ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ජනාධිපතිවරයා විසින් භාවිත කළේ ද මේ උපක්රමයමයි. එදා “JR මරමු” කියමින් දේශපාලනය කළවුන් නියෝජනය කරන ආණ්ඩුවක්, දශක ගණනාවකට පසු නැවතත් එම පැරණි, ජනතා අප්රසාදයට ලක් වූ පිළිවෙතම අනුගමනය කිරීම උත්ප්රාසය දනවන්නකි.
“ක්රම වෙනසක්” ඉල්ලා ජනතාව පාරට බැස පත්කරගත් ආණ්ඩුවක්, අවුරුදු පනහක් පැරණි, ප්රතික්ෂේපිත බිය පාලන ක්රමයක් (fear-based governance) නැවත ක්රියාවට නංවන්නේ නම්, එය රට අලුත් කිරීමක් නොව, ආපස්සට යෑමකි. රවී කුමුදේශ් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙය පාලකයන්ගේ දැනුමේ සහ හැකියාවේ බංකොලොත්භාවය මිස අන් කිසිවක් නොවේ.
21 වන සියවසේ විසඳුම් අමතකද?
ලෝකය වේගයෙන් ඉදිරියට යමින් තිබෙනවා. වෙනත් රටවල ප්රවාහන ඇමතිවරුන් රියදුරන් රහිත දුම්රිය (driverless trains), ස්වයංක්රීය පාලන පද්ධති (automation), කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) සහ රොබෝ තාක්ෂණය ගැන කතා කරද්දී, අපේ රටේ පාලකයන් තවමත් හිරවී සිටින්නේ හමුදාව යොදා වෘත්තීය සමිති මර්දනය කිරීමේ යල් පැන ගිය චින්තනයේ ය.
රටක් පාලනය කළ යුත්තේ බියෙන් නොව, නවෝත්පාදනයෙන් (innovation) ය. සැබවින්ම රට අලුත් කරන ආණ්ඩුවක් කිව යුත්තේ, “ඔබ වැඩ නැවැත්වුවොත් අපි හමුදාව දානවා” කියා නොව, “ඔබ වැඩ නැවැත්වුවොත්, අපි තාක්ෂණයෙන් මේ පද්ධතිය පවත්වාගෙන යනවා” කියා ය. එය ගැඹුරු පද්ධතිමය සූදානමක ලක්ෂණයකි. දුම්රිය, සෞඛ්ය, හෝ වෙනත් ඕනෑම සේවාවක අකාර්යක්ෂමතාවට පිළියම විය යුත්තේ තර්ජනය කිරීම නොව, එම සේවාවන් නවීකරණය කිරීමයි.
අයිතිවාසිකම් නැති වහල් සමාජයක් දෙසට?
වෘත්තීය සමිති වර්ජන නිසා පීඩාවට පත්වන මහජනතාව, ආණ්ඩුවේ මෙවැනි මර්දනකාරී තර්ජනවලට සහාය පළ කිරීමට පෙළඹිය හැකිය. එහෙත්, එහි දිගුකාලීන ප්රතිඵලය භයානක ය. එයින් ගොඩනැගෙන්නේ පුරවැසියන්ට තම අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කළ නොහැකි, ආණ්ඩුව කියන දෙයට හිස නමාගෙන ජීවත් විය යුතු “වහල් පාලන ක්රමයකි”.
වෘත්තීය සමිති අයිතිය යනු ප්රජාතන්ත්රවාදයේ මූලික කුළුණකි. එම අයිතිය නැති කළ රටවල අවසානයේදී සිදුවී ඇත්තේ සමස්ත මහජනතාවගේම අයිතීන් අහිමි වීමයි. එබැවින්, අපට අවශ්ය වන්නේ තර්ජනයෙන් පාලනය වන රටක් නොව, අයිතිවාසිකම් සහ නවෝත්පාදනය එකට යන, 21 වන සියවසට ගැලපෙන දියුණු රාජ්යයකි. රොබෝලා ගැන කතා කර බලයට පැමිණි ආණ්ඩුවක්, නැවත හමුදා රෙජිමේන්තු ගැන කතා කිරීම, රටේ ගමන් මග ගැන බරපතල ප්රශ්නාර්ථයක් මතු කරයි.
