ලංකා IOC පෙට්‍රල් මිල යළිත් වරක් රුපියල් 20කින් ඉහල දැමීමට නියමිත බවට තොරතුරු වාර්තා වෙනවා. අදාල තොරතුරුවලට අනුව ලංකා IOC (Lanka IOC PLC) සමාගම මෙම නව මිල අද (25) මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත බවයි වාර්තා වන්නේ.
ඒ අනුව පෙට්‍රල් 95 වර්ගයේ ඉන්ධන ලීටරයක නව මිල රුපියල් 495ක් වීමට නියමිතයි.
මීට පෙර පෙට්‍රල් 95 ලීටරයක මිල පැවතියේ රුපියල් 475කටයි.
ඔක්තෝබර් මාසයේ මුල් භාගයේදී, එනම් ඔක්තෝබර් 01 වන දින සිදු කරන ලද සාමාන්‍ය මාසික මිල සංශෝධනයේදී පෙට්‍රල් 95 මිල වෙනස් නොවී පවත්වා ගැනීමට IOC සමාගම කටයුතු කළා. නමුත් මාසය අගභාගයේදී හදිසියේ සිදු වූ මෙම වෙනස මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළේ සිදුවන මිල වෙනස්වීම් ඉතා නම්‍යශීලීව දේශීය සිල්ලර මිලට එකතු වන ආකාරයයි.
ඔක්තෝබර් මාසයේ ඉන්ධන මිල සිතියම – කාගේ ගණන් කොහොමද?
මෙම නවතම මිල සංශෝධනයත් සමඟ 2026 ඔක්තෝබර් මාසය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ඉන්ධන වර්ගවල සිදුව ඇති මිල වෙනස්වීම් සංසන්දනය කර බලමු. ලංකා IOC සහ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CEYPETCO) පවත්වාගෙන යනු ලබන වර්තමාන මිල ව්‍යුහය පහත දැක්වෙන වගුවෙන් පැහැදිලි වෙනවා.
| ඉන්ධන වර්ගය | පැවති මිල (රු./ලීටරය) | නව මිල (රු./ලීටරය) | වෙනස (රු.) | ප්‍රතිශත වෙනස (%) | බලාත්මක වූ දිනය | සැපයුම්කරු |
| ලංකා පෙට්‍රල් 95 (LP95) | 475.00 | 495.00 | +20.00 | +4.21% | 2026 ඔක්තෝබර් 25 මධ්‍යම රාත්‍රිය | Lanka IOC |
| ලංකා පෙට්‍රල් 92 ඔක්ටේන් | 399.00 | 414.00 | +15.00 | +3.76% | 2026 ඔක්තෝබර් 01 මධ්‍යම රාත්‍රිය | CEYPETCO / LIOC |
| ලංකා ඔටෝ ඩීසල් | 382.00 | 392.00 | +10.00 | +2.62% | 2026 ඔක්තෝබර් 01 මධ්‍යම රාත්‍රිය | CEYPETCO / LIOC |
| ලංකා සුපර් ඩීසල් | 478.00 | 528.00 | +50.00 | +10.46% | 2026 ඔක්තෝබර් 01 මධ්‍යම රාත්‍රිය | CEYPETCO |
| Xtra Mile / සුපර් ඩීසල් (LIOC) | 478.00 | 550.00 – 560.00 | +72.00 – +82.00 | +15.06% – +17.15% | 2026 ඔක්තෝබර් 08 මධ්‍යම රාත්‍රිය | Lanka IOC |
| භූමිතෙල් | 285.00 | 285.00 | 0.00 | 0.00% | වෙනස්වීමක් නැත | CEYPETCO |
දෛනිකව වැඩිපුරම භාවිත වන පෙට්‍රල් 92 සහ ඔටෝ ඩීසල් සඳහා IOC සහ CEYPETCO යන දෙපාර්ශවයම එකම මිල මට්ටමක් පවත්වාගෙන ගියද, Premium හෙවත් වාරික ශ්‍රේණියේ ඉන්ධන සඳහා ලංකා IOC සමාගම තමන්ගේම මිලකරණ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන බව මෙම දත්තවලින් පෙනී යනවා.
මිල සූත්‍රයේ කෙළිදෙළි – මිල හදිසියේම වැඩි වුණේ ඇයි?
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) මඟපෙන්වීම් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන පිරිවැය පරාවර්තිත මිල සූත්‍රය (Cost-Reflective Pricing Formula) මගින් සිදුවන්නේ ඉන්ධන මෙරටට ගෙන ඒමට යන සැබෑ පිරිවැය මත පදනම්ව සිල්ලර මිල තීරණය වීමයි.
සරලවම කිව්වොත්, ඉන්ධන ලීටරයක අවසාන මිල (Pretail) සෑදෙන්නේ මෙන්න මේ කියන කාරණා එකතු වීමෙනි.
* Singapore Platts (PPlatts) – සිංගප්පූරු වෙළෙඳපොළේ පිරිපහදු කළ ඉන්ධනවල ජාත්‍යන්තර මිල.
* ගෙවීම් සහ ප්‍රවාහන පිරිවැය (CFreight\&Premium) – නැව් ගාස්තු, රක්ෂණ ක්‍රම සහ නිෂ්පාදකයන්ගේ වාරික ගාස්තු.
* විනිමය අනුපාතිකය (EUSD/LKR) – ඇමෙරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියලේ අගය.
* රජයේ බදු (TDuty\&Tax) – එකතු කළ අගය මත බදු (VAT), රේගු තීරුබදු සහ ඛනිජ තෙල් සංවර්ධන බදු.
* සමාගමේ මාජින් එක (MSupplier\&Retail) – ඉන්ධන බෙදාහරින්නාගේ සහ පිරවුම්හල් හිමියාගේ මෙහෙයුම් ලාභය.
ලංකා IOC සමාගම මෙවර පෙට්‍රල් 95 මිල පමණක් ඉහළ නැංවීමට ප්‍රධානම හේතුව වී ඇත්තේ, ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළේ ඔක්ටේන් 95 Premium පෙට්‍රල් සඳහා වන Singapore Platts වාරික අගයයන් ඉහළ යෑම සහ අදාළ උසස් තත්ත්වයේ ඉන්ධන තොග පවත්වාගෙන යාමේදී සිදුවූ පිරිවැය වර්ධනයයි.
මේ මිල වැඩිවීම ඔබේ පර්ස් එකටයි, ආර්ථිකයටයි බලපාන්නේ කොහොමද?
පෙට්‍රල් 95 මිල රු. 495.00 දක්වා ඉහළ යෑම සුළුපටු කාරණයක් නෙවෙයි. මෙයින් සමස්ත ආර්ථිකයටම සහ පාරිභෝගිකයින්ට වෙනස්කම් මට්ටම් තුනකින් බලපෑම් එල්ල වෙනවා:
(A) පළමු මට්ටමේ බලපෑම – ඔබේ වාහනයේ ටැංකිය පුරවන්න යන වියදම
පෙට්‍රල් 95 ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිත කරන්නේ අධි-සම්පීඩන එන්ජින් (High-compression engines) සහිත නූතන පෞද්ගලික මෝටර් රථ, SUV වාහන සහ ප්‍රධාන නිලධාරීන්ගේ ප්‍රවාහන රථ මගිනුයි.
ලීටරයකට රුපියල් 20.00 කින් (+4.21%) මිල ඉහළ යෑම නිසා, ලීටර් 40 ක ධාරිතාවක් තියෙන ඉන්ධන ටැංකියක් සම්පූර්ණයෙන්ම පුරවා ගැනීමට (Full Tank) මීට පෙර වැය වූ රුපියල් 19,000.00 ක මුදල දැන් රුපියල් 19,800.00 දක්වා වැඩි වෙනවා. ඒ කියන්නේ එක පාරටම රුපියල් 800.00 ක අමතර වියදමක්!
(B) දෙවන මට්ටමේ බලපෑම – 95 දාපු අය 92ට මාරු වෙයිද? (Substitution Effect)
නව මිල සංශෝධනයත් සමඟ පෙට්‍රල් 95 (රු. 495.00) සහ පෙට්‍රල් 92 (රු. 414.00) අතර පවතින මිල පරතරය ලීටරයකට රුපියල් 81.00 ක් දක්වා (සියයට 19.56 ක පරතරයක්) විශාල වී තිබෙනවා.
මේ නිසා මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ වාහන හිමියන් සහ ද්විත්ව භාවිත වාහන හිමියන් පෙට්‍රල් 95 වෙනුවට සාපේක්ෂව අඩු මිලැති පෙට්‍රල් 92 භාවිත කිරීමට පෙලඹීමේ වැඩි ඉඩක් පවතිනවා. මෙයින් සිදුවන්නේ පිරවුම්හල්වල පෙට්‍රල් 92 සඳහා වන ඉල්ලුම එකවරම ඉහළ ගොස් බෙදාහැරීමේ ජාලයන්ට අමතර පීඩනයක් එල්ල වීමයි.
(C) තෙවන මට්ටමේ බලපෑම – බඩු මිල වැඩි වෙයිද? රාජ්‍ය මුල්‍යයට කුමක් වෙයිද?
පොදු ප්‍රවාහන සේවා සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන රථ සඳහා භාවිත කරන්නේ ඩීසල් නිසා, පෙට්‍රල් 95 මිල වැඩිවීම සාමාන්‍ය එදිනෙදා අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ මිල කෙරෙහි සෘජුව බලපාන්නේ නැහැ. කෙසේ වෙතත්, කුරියර් සේවා, ආයතනික ප්‍රවාහන වියදම් ඉහළ යෑම හරහා සේවා අංශයේ යම් උද්ධමනයක් ඇතිවිය හැකියි.
අනෙක් අතට, IMF කොන්දේසි අනුව රජය ඉන්ධන እናනාධාර ලබාදීම නවත්වා පිරිවැයට අනුකූලව මිල තීරණය වීමට ඉඩ හැරීම රාජ්‍ය මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයට ඉතා වැදගත්. මෙලෙස සැබෑ පිරිවැයට අනුව මිල සංශෝධනය වීමෙන් බලශක්ති සමාගම් පාඩු ලැබීම (Under-recovery) වැළකී යන අතර, දීර්ඝකාලීනව රට තුළ ඉන්ධන හිඟයකින් තොරව සැපයුම පවත්වාගෙන යාමට එය උපකාරී වෙනවා.
ඉදිරියට කුමක් සිදුවේවිද? Seylan News නිරීක්ෂණය
ලංකා IOC සමාගම ගත් මේ තීරණයත් සමඟ දැන් සැමගේ අවධානය යොමුව ඇත්තේ ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CEYPETCO) ද පෙට්‍රල් 95 මිල මෙලෙසම ඉහළ දමාවිද නැතහොත් පැවති රුපියල් 475.00 මට්ටමේම පවත්වා ගනු ඇත්ද යන්නයි.
යම් හෙයකින් CEYPETCO ආයතනය මිල ඉහළ නොදමා පැවති මිලම පවත්වා ගත්තොත්, IOC පිරවුම්හල් වෙත පැමිණි පාරිභෝගිකයින් CEYPETCO පිරවුම්හල් වෙත මාරු වීමේ (Market Share Shift) ප්‍රවණතාවයක් නිර්මාණය විය හැකියි. කෙසේ වෙතත්, පිරිවැය පරාවර්තිත මිල සූත්‍රය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක වීම ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති ආරක්ෂණතාවයට සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට දිගුකාලීනව යහපත් ප්‍රතිඵල අත්කර දෙන බව අපගේ විශ්ලේෂණයයි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
