ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ (SLPP) හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ජානක තිස්ස කුට්ටිආරච්චි නැවත වතාවක් රටේ ප්‍රධාන පුවත් සිරස්තල අතරට පැමිණ සිටින්නේ, ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ ‘අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ විමර්ශන කොට්ඨාසය’ (Proceeds of Crime Investigation Division – PCID) හමුවේ පෙනී සිටීමත් සමඟයි. 2026 ඔක්තෝබර් 23 වන දින සිදුවූ මෙම විශේෂ පැමිණීම, දැනට ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රධාන මූල්‍ය විමර්ශනයකට අදාළව වැඩිදුර ප්‍රකාශයක් සටහන් කර ගැනීම සඳහා කරන ලද නිල දැනුම්දීමකට අනුව සිදු කෙරුණා.
මේ සිද්ධියේ මුලාරම්භය දෙස බලන විට, මෙහි නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ආරම්භ වූයේ 2026 සැප්තැම්බර් මස මුල් භාගයේදීයි. 2026 සැප්තැම්බර් 08 වන දින, ‘ඌව ප්‍රාග්ධන බැංකුවේ’ (Rural Capital Bank) සිදුවී ඇතැයි කියන මූල්‍ය අක්‍රමිකතාවකට අදාළව ප්‍රකාශයක් ලබා දීමට පොලිස් නීති විරෝධී වත්කම් විමර්ශන කොට්ඨාසය හමුවේ පෙනී සිටින ලෙස හිටපු මන්ත්‍රීවරයාට ප්‍රථමයෙන් කැඳවීමක් කර තිබුණා. නමුත් එදින ඔහු පැමිණීම මඟහැරියා.
දිගින් දිගටම ප්‍රකාශ ලබාදීම පැහැර හරින්නේ නම් අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා බවට විමර්ශන නිලධාරීන් දැඩි ලෙස ප්‍රකාශ කළ පසුබිමක, 2026 සැප්තැම්බර් 16 වන දින තිස්ස කුට්ටිආරච්චි මහතා අදාළ විමර්ශන කොට්ඨාසය හමුවට පැමිණ පැය පහකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ දීර්ඝ ප්‍රකාශයක් ලබා දුන්නා. එහිදී මාධ්‍ය වෙත අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ තමා කිසිදු වංචාවකට හෝ දූෂණයකට සම්බන්ධ වී නොමැති බවත්, නිලධාරීන් නගන ඕනෑම ප්‍රශ්නයකට පූර්ණ සහයෝගය ලබා දීමට සූදානම් බවත්ය.
2026 ඔක්තෝබර් 23 වන දින සිදු වූ පැමිණීම මෙම විමර්ශන මාලාවේ ඉදිරි පියවරක් ලෙස සලකනු ලබන අතර, මෙතෙක් ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීමක්, රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමක් හෝ නිල වශයෙන් අධිචෝදනා ගොනු කිරීමක් වාර්තා වී නැත.
| දිනය | ස්ථානය / ආයතනය | සිදුවීමේ ස්වභාවය | වර්තමාන නීතිමය තත්ත්වය |
| 2026 සැප්තැම්බර් 08 | නීති විරෝධී වත්කම් විමර්ශන කොට්ඨාසය | ඌව ප්‍රාග්ධන බැංකු අක්‍රමිකතාව සම්බන්ධයෙන් කැඳවීම; පැමිණීම මඟහැරීම. | විමර්ශන මට්ටමේ පවතී. |
| 2026 සැප්තැම්බර් 16 | නීති විරෝධී වත්කම් විමර්ශන කොට්ඨාසය / FCID | පැය 5ක කාලයක් ප්‍රකාශ ලබා දීම; ලේඛන ඉදිරිපත් කිරීම. | චෝදනා ගොනු කර නොමැත. |
| 2026 ඔක්තෝබර් 23 | අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ විමර්ශන කොට්ඨාසය (PCID) | වැඩිදුර ප්‍රකාශ සටහන් කර ගැනීම සඳහා පෙනී සිටීම. | විමර්ශන පවත්වාගෙන යනු ලබයි. |
මොකක්ද මේ PCID? 2025 අංක 5 පනතේ තියෙන ‘භයානක’ නීතිමය බලතල මොනවාද?
තිස්ස කුට්ටිආරච්චි මහතා කැඳවා ඇති අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ විමර්ශන කොට්ඨාසය (PCID) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මූල්‍ය අපරාධ මර්දන ක්ෂේත්‍රයේ ස්ථාපිත කර ඇති නවතම විශේෂිත ආයතනයයි. මෙම කොට්ඨාසය පිහිටුවීම සිදුවූයේ පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද 2025 අංක 5 දරන අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ පිළිබඳ පනත (Proceeds of Crime Act No. 5 of 2025) බලාත්මක කිරීමේ අරමුණෙනි. කොළඹ 01, චැතම් වීදියේ පැරණි පොලිස් මූලස්ථාන පරිශ්‍රයේ ස්ථාපිත මෙම විශේෂිත ඒකකය පොලිස්පති ප්‍රියන්ත වීරසූරිය මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් නිල වශයෙන් ආරම්භ කරන ලදී.
මෙම නව නීතිමය රාමුව මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ අපරාධ නීති පද්ධතියට විශාල වෙනසක් එක් කර ඇත. පවතින සාම්ප්‍රදායික අපරාධ නීතිය යටතේ යම් පුද්ගලයෙකු වරදකරුවෙකු බවට අධිකරණය හමුවේ සැකයෙන් තොරව සනාථ කිරීමෙන් අනතුරුව පමණක් දේපළ රාජසන්තක කිරීමට හැකි විය. නමුත් මෙම නව පනත මගින් ‘වරදකරුවකු නොකිරීම මත පදනම් වූ වත්කම් රාජසන්තක කිරීමේ ක්‍රියාවලිය’ (Non-Conviction Based Asset Forfeiture – NCBAF) හඳුන්වා දී ඇත.
මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු වන්නේ පුද්ගලයන් සිරගත කිරීමට හෝ දණ්ඩනයට ලක් කිරීමට වඩා, අපරාධ හෝ අක්‍රමිකතා මගින් නීති විරෝධී ලෙස උපයා ගත් වත්කම් සොයා ගැනීම, තහනම් කිරීම සහ රාජසන්තක කිරීම කෙරෙහිය.
| නීතිමය නිර්ණායකය | සාම්ප්‍රදායික මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශනය | 2025 අංක 5 දරන අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ පිළිබඳ පනත (PCID) |
| මූලික අවධානය | පුද්ගල චෝදනා සහ සාපරාධී දඬුවම් ලබා දීම. | නීති විරෝධී ලෙස උපයාගත් වත්කම් සහ මුදල් ආපසු අයකර ගැනීම. |
| වත්කම් රාජසන්තක කිරීම | වරදකරු බවට අධිකරණ තීන්දුවක් ලැබීම අනිවාර්ය වේ. | වරදකරුවකු නොකිරීම මත පදනම් වූ වත්කම් රාජසන්තක කිරීම (NCBAF). |
| ඔප්පු කිරීමේ වගකීම | පැමිණිල්ල විසින් සැකයෙන් තොරව වරද ඔප්පු කළ යුතුය. | වත්කම් උපයාගත් ආකාරය පිළිබඳ සාධාරණ කරුණු දැක්වීමේ වගකීම විමර්ශනයට ලක්වන පාර්ශ්වයට පැවරේ. |
| විදේශීය වත්කම් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම | සීමිත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ නීතිමය මාර්ග. | එක්සත් ජාතීන්ගේ දූෂණ විරෝධී සම්මුතියට (UNCAC) අනුකූලව ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවය තුළින් වත්කම් පවරා ගැනීම. |
දේශපාලන සහ ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයට වෙන බලපෑම මොකක්ද?
දේශපාලනමය වශයෙන් බලගතු පුද්ගලයන් සහ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් මෙලෙස පරීක්ෂණවලට ලක් කිරීම මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ පාලන තන්ත්‍රයේ සහ විමර්ශන ව්‍යුහයේ ගැඹුරු සංස්ථාපිත වෙනස්කම් කිහිපයක් නිරූපණය වේ. මෙම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රථම මට්ටමේ ප්‍රතිඵලය වන්නේ දේශපාලඥයන් සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් තමන්ගේ වත්කම් සහ ඒවා උපයාගත් ආකාරය පිළිබඳව විමර්ශන ආයතන හමුවේ වගකීමට ලක්වීමයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙහි දෙවන මට්ටමේ නෛතික සහ සංස්ථාපිත බලපෑම වන්නේ සාම්ප්‍රදායික අපරාධමය නඩු විභාග වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඇදී යාම හේතුවෙන් සිදුවන නීතිමය ප්‍රමාදයන් මඟහැරීමට රජයට හැකියාව ලැබීමයි. රාජ්‍ය මුදල් හෝ ප්‍රාදේශීය මූල්‍ය පද්ධතියෙන් අවභාවිත වූ වත්කම් සෘජුවම අත්පත් කර ගැනීමට හෝ නීතිමය තහනමකට ලක් කිරීමට පවතින යාන්ත්‍රණය වඩාත් සක්‍රිය වීම මගින් සංවිධානාත්මක මූල්‍ය වංචා සිදුකරන ජාලයන්හි ආර්ථික පදනම අහෝසි කරනු ලබයි. ඌව ප්‍රාග්ධන බැංකුව වැනි මූල්‍ය ආයතනයන්හි සිදුවූ බව කියන අක්‍රමිකතා පරීක්ෂා කිරීමේදී, වාණිජ බැංකු අක්‍රමිකතා සහ දේශපාලන අධිකාරියේ වත්කම් එකිනෙක සම්බන්ධ කරමින් කෙරෙන මෙවැනි පරීක්ෂණ මගින් පද්ධතිගත දූෂණය වැළැක්වීමේ නීතිමය ක්ෂේත්‍රය පුළුල් වේ.
තෙවන මට්ටමේ පාලනමය සහ සාර්ව ආර්ථික බලපෑම ලෙස හඳුනාගත හැක්කේ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF), මූල්‍ය කාර්ය සාධක බලකාය (FATF) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ දූෂණ විරෝධී සම්මුතිය (UNCAC) වැනි ජාත්‍යන්තර ආයතන හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ පාලන විනිවිදභාවය සහ ආයතනික විශ්වසනීයත්වය ඉහළ යාමයි. පාලකයන් හෝ හිටපු පාලකයන් පෞද්ගලික පැවැත්ම උදෙසා නීති විරෝධී ලෙස වත්කම් රැස්කිරීමේ මූල්‍ය උත්තේජන අහෝසි කිරීම මගින් සමස්ත මූල්‍ය පද්ධතිය කෙරෙහි පවතින විදේශීය හා දේශීය ආයෝජක විශ්වාසය තහවුරු වේ.
එසේ වුවද, මෙම විමර්ශන ක්‍රියාවලියේදී නීතියේ ආධිපත්‍යය සුරැකීම සඳහා අධිකරණමය අධීක්ෂණය සහ අපක්ෂපාතී බව පවත්වා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. දේශපාලනමය වශයෙන් විරුද්ධවාදීන් ඉලක්ක කිරීමේ මෙවලමක් ලෙස මෙම පනත් හෝ විමර්ශන කොට්ඨාස භාවිත නොවන බව තහවුරු කිරීම සහ විමර්ශනයට ලක්වන පුද්ගලයන්ගේ නිසි නීතිමය අයිතිවාසිකම් (Due process) ආරක්ෂා කිරීම පද්ධතියේ දිගුකාලීන පවතින විශ්වසනීයත්වයට තීරණාත්මක සාධකයකි.
අනාගතයට මුහුණ දෙන අලුත් නීතිමය ප්‍රවණතා
හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ජානක තිස්ස කුට්ටිආරච්චි මහතා අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ විමර්ශන කොට්ඨාසය (PCID) හමුවේ පෙනී සිටීම, ශ්‍රී ලංකාවේ නීති විරෝධී වත්කම් ගවේෂණය කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ සහ මූල්‍ය වගවීම තහවුරු කිරීමේ ගමනේ වැදගත් සංකේතයක් ලෙස සලකනු ලබයි. 2025 අංක 5 දරන අපරාධයකින් උත්පාදිත දේ පිළිබඳ පනත මගින් නිර්මාණය කරන ලද නව විමර්ශන ව්‍යුහය යටතේ සිදුකෙරෙන මෙකී පරීක්ෂණ, සාම්ප්‍රදායික අපරාධ විමර්ශනවලින් ඔබ්බට යමින් මූල්‍ය අක්‍රමිකතා සහ නීති විරෝධී වත්කම් සොයා ගැනීම කෙරෙහි වැඩි බරක් තබා ඇත.
ඉදිරියේදී, ඌව ප්‍රාග්ධන බැංකුව හා සබැඳි පරීක්ෂණ ඇතුළු විමර්ශනවලදී ලබාගන්නා තොරතුරු සහ ඉදිරිපත් කෙරෙන ලේඛන මත පදනම්ව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනෙනු ඇත. විමර්ශන ක්‍රියාවලිය විනිවිදභාවයෙන් හා අපක්ෂපාතීව පවත්වා ගැනීම තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ යහපාලනය සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය ශක්තිමත් කිරීමට මෙන්ම මූල්‍ය දූෂණ අවම කිරීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
Call to Action (CTA)
“මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.”
