ශ්රී ලංකාව දැන් මැදි ආදායම් රටක් බවට පත්ව ඇතැයි ලෝක බැංකුව නිල වශයෙන් ප්රකාශයට පත් කර තිබෙනවා. ඒකපුද්ගල ආදායම ඉහළ යාම පදනම් කරගෙන මෙම වර්ගීකරණය සිදු කළත්, සාමාන්ය වැසියන්ගේ ආදායමට වඩා වියදම අහස උසට නැග ඇති මෙවන් වටපිටාවක, මෙම තීරණය රටේ බහුතරයක් ජනතාවට අහිතකර ලෙස බලපාන බව ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත මහතා පෙන්වා දෙනවා. “සතිඅග අරුණ” මේ පිළිබඳව ඔහු සමඟ පැවැත්වූ විශේෂ සාකච්ඡාවයි මේ.
ලෝක බැංකු නිර්ණායකයන්ට අනුව ඒකපුද්ගල දළ ජාතික ආදායම ඩොලර් 4,496 සිට ඩොලර් 13,935 දක්වා වන රටවල් ඉහළ මැදි ආදායම් රටවල් ලෙස සලකනු ලබනවා. මෙම අගයන් ලෝක ආර්ථික තත්ත්වයන් මත වසරින් වසර වෙනස් වන අතර, ඒ අනුව මේ වසරේ ජූලි මස 1 වැනිදා සිට ශ්රී ලංකාව ඉහළ මැදි ආදායම් උපයන රටක් ලෙස නම් කර තිබෙනවා. වත්මන් වාර්තාවලට අනුව ලංකාවේ ඒකපුද්ගල දළ ජාතික ආදායම සටහන් වන්නේ ඩොලර් 4,670ක් ලෙසයි.
මේක ආර්ථික ශක්තිය මනින ඒකකයක්ද? නැත්නම් සංඛ්යා ලේඛන විජ්ජාවක්ද?
ලංකාව ඉහළ මැදි ආදායම් රටක් බවට පත්වූයේ ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට නොවේ. මීට පෙර 2019 ජූලි මාසයේදී ද ලංකාව මෙම තත්ත්වයට පත් වුණා. නමුත් සිදු වූයේ කුමක්ද? එම වසරේම දෙසැම්බර් වන විට ලංකාව ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කර පවා ගෙවාගත නොහැකි, විදේශ ආයෝජකයන් මුදල් රැගෙන පලා යන රටක් බවට පත් වුණා.
“මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ මෙම වර්ගීකරණය රටක සැබෑ ආර්ථික ශක්තිය මැනිය හැකි ඒකකයක් නොවන බවයි. සැබැවින්ම මෙය ණයහිමියන්ගේ වුවමනාවන් සම්පූර්ණ කරන මිනුමක් පමණයි.” – ආර්ථික විශ්ලේෂක ගයන්ත දෙහිවත්ත
2019 වසර හා සසඳන විට අද පවතින සැබෑ තත්ත්වය මෙන්න.
* දරිද්රතාව දෙගුණ වීම – 2019 වසරේදී සියයට 11ක්ව තිබූ දුප්පත්කම, අද වන විට සියයට 22 දක්වා දෙගුණයකින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. රටේ ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක්ම දැන් දුප්පතුන්.
* ආහාර අනාරක්ෂිතතාව – හරි හමන් ආහාර වේලක් නොමැති, ආහාර සුරක්ෂිතතාවක් නැති ජනගහනය 2019 ට වඩා තුන් ගුණයකින් වැඩි වී තිබෙනවා.
1%කගේ බැලුම සහ 50%කගේ බඩගින්න
මෙම ඒකපුද්ගල ආදායම් වර්ධනය යනු සමස්ත සමාජයේම දියුණුවක් නොවේ. 1980 දශකයේ අගභාගයේ සිටම ලංකාවේ ආර්ථිකයේ ඉහළින්ම සිටින සියයට 1ක පිරිස දැවැන්ත වත්කම් ප්රමාණයක් හිමිකර ගනිද්දී, පහළින්ම සිටින සියයට 50ක ජනතාව සතු වූයේ ඉතා සීමිත වත්කම් ප්රමාණයකි. වර්තමානයේදී එම සීමිත වත්කම්ද ක්රමයෙන් අඩුවෙමින් පවතිනවා. සැබවින්ම සිදු වී ඇත්තේ බහුතර ජනතාවගේ ආදායම් පහළ යාමයි.
අපේ රටේ දරිද්රතාව තීරණය කරන නිල මායිම රුපියල් 17,000 ගණනක් වුවත්, වත්මන් වෙළෙඳපොළ තත්ත්වය අනුව එය අවම වශයෙන් රුපියල් 50,000 දක්වාවත් ඉහළ යා යුතුයි. මෙම සංඛ්යාලේඛන විජ්ජාවෙන් පීඩාවට පත් වන්නේ රටක් රාජ්යයක් වුවත් මිලදී ගැනීමට වත්කම් ඇති ඉහළම 1% නොවේ; රටේ පොදු මහජනතාවයි.
මැදි ආදායම් ලේබලයෙන් රටට වෙන විනාශය
මැදි ආදායම් රටක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ ශ්රී ලංකාවට මෙතෙක් කල් හිමි වූ සහන රැසක් අහිමි වී යයි.
1. අඩු පොලී ණය අහිමි වීම – ලෝක බැංකුව, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) වැනි ආයතනවලින් අඩු පොලියට (සහනදායී ණය) ලබා ගැනීමට තිබූ අවස්ථාව අහිමි වේ. දැන් අපට ණය ගැනීමට සිදු වන්නේ ඉහළ වාණිජ පොලී අනුපාතයන් යටතේයි.
2. විදේශ ආධාර නැවතීම – ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) සහ ලෝක ආහාර සංවිධානය (WFP) වැනි ආයතනවලින් අඩු ආදායම්ලාභී රටවලට දෙන ආධාර ක්රමයෙන් ගිලිහී යයි.
3. ණය උගුල සහ විදේශ විනිමය අර්බුදය – දැනටමත් ලංකාවේ විදේශ ගිණුම සෘණ (Negative) අගයක් ගනී. වාණිජ පොලී අනුපාත යටතේ අලුතින් ණය ගන්නා විට, පොලී ගෙවීම සඳහා රටින් පිටතට විශාල වශයෙන් ඩොලර් ගලා යයි. මෙය රුපියල තවදුරටත් අවප්රමාණය වීමට සහ උද්ධමනය ඉහළ යාමට හේතු වේ.
2019 ට වඩා අස්ථාවර ආර්ථිකයක්
ඉහළ මැදි ආදායම් රටක් ලෙස ලෝක බැංකුව ප්රකාශ කරන විට, අනෙක් පසින් විදේශ ආයෝජකයන් තමන්ගේ ආයෝජන හකුළාගෙන යමින් පවතී. මැදපෙරදිග කලාපීය යුද්ධ වැනි බාහිර කම්පනයකදී කොටස් වෙළෙඳපොළ සහ බැඳුම්කරවල සිටි ආයෝජකයන් මුදල් රැගෙන ගිය ආකාරයෙන්ම, රට අභ්යන්තර කම්පනයකට ලක්වුවහොත් සිදුවන විනාශය සිතාගත නොහැකියි.
දැනට ඩොලරය රුපියල් 340 සීමාවේ පවතින්නේ IMF ණය වාරික දෙකක් එකවර ලබාගෙන ඇති පසුබිමකයි. 2019 දී කොවිඩ් අර්බුදයෙන් ආර්ථිකය කඩා වැටීමට වසර තුනක් ගත වුවත්, මෑතකදී ඇති වූ බාහිර යුදමය තත්ත්වයක බලපෑම මාස හයක්වත් දරා ගැනීමට අපට නොහැකි වුණා. ඒ අනුව බලන විට 2019 ට වඩා අතිශය අස්ථාවර තැනක අද ලංකා ආර්ථිකය තිබෙනවා.
නව ලිබරල් ආර්ථික මොඩලය විසින් ජනතාව නියෝජනය නොවන මෙවැනි ව්යාජ සංඛ්යාලේඛන පෙන්වමින් සිදු කරන ප්රතිසංස්කරණවලින් රටක් ඉදිරියට ගෙන යා නොහැකියි. එම නිසා, උජාරුවෙන් මැදි ආදායම් ලේබලය සමරනවා වෙනුවට, සහනදායී ණය හා ආධාර ලැබෙන පහළ මැදි ආදායම් මට්ටමේ සිටීම රටේ පොදු ජනතාවට සහ රුපියලේ ස්ථාවරත්වයට වඩාත් හිතකර වනු ඇත.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
