උදෑසන හිරු එළිය වැටෙන්නටත් පෙර, ඔහු සිය දරුවාගේ අනාගතය වෙනුවෙන් කඩදාසි කැබැල්ලක් සොයා මහ මගට බැස්සේ විශාල බලාපොරොත්තුවක් ඇතිවය. දරුවාගේ පළමු පාසල් ගමනට අවශ්ය උප්පැන්න සහතිකය ගැනීමට ඔහු ගියේ කැලණිය ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය වෙතය. රාජකාරියට නිවාඩු දමා, දහසක් වැඩ අතහැර ඔහු එහි ගියේ “අද දවස ඇතුළත මේ කාර්යය නිම කරගෙන ගෙදර යන්න පුළුවන්” යන එකම විශ්වාසය මතය. නමුත් ඔහු එහි ගොස් දුටුවේ අමුතුම නිහඬතාවයකි. කාර්යාලයේ දොරවල් ඇර තිබුණත්, ලයිට් නිවී තිබුණි. පරිගණක තිර අඳුරුය. මුද්රණ යන්ත්ර නිහඬය.
ඔහු වටපිට බැලුවේය. ඔහු මෙන්ම තවත් බොහෝ දෙමව්පියන්, මහලු අය සහ හදිසි අවශ්යතා ඇති මිනිසුන් පෝලිම් ගැසී සිටියහ. ඔවුන්ගේ මුහුණුවල තිබුණේ කලකිරීම සහ අසරණකමයි. පසුව දැනගන්නට ලැබුණේ ඒ භයානක සත්යයයි; “විදුලිය නැත. හවස පහ වෙනකම් විදුලිය එන්නේ නැත. ඒ නිසා වැඩ කරන්න බැහැ.”
එපමණකි. මුළු රාජ්ය ආයතනයම එකම පණිවිඩයකින් කොටු වී තිබුණි. ඒ මොහොතේ ඔහුට ඇසුණේ විදුලි බිඳවැටීමක හඬක් නොව, රාජ්ය සේවය නම් අතිවිශාල යන්ත්රය තැනින් තැන මලකඩ කා අඩපණ වී ඇති බව හඟවන ඇනහිටීමක ශබ්දයයි.
කඩදාසි බිත්තිය පිටුපස සැඟවුණු අකර්මණ්ය බව
අද අපේ රාජ්ය ආයතනවල බොහෝ දෙනාගේ මතය වන්නේ විදුලිය නැතිනම් වැඩත් නැති බවයි. ඇත්තටම, ලංකාවේ රාජ්ය ආයතනයක් විදුලි බිඳවැටීමකදී මෙතරම් අසරණ වන්නේ ඇයි? දියුණු රටක නම්, හදිසි විදුලි බිඳවැටීමක් යනු වැඩ නතර කිරීමට හේතුවක් නොව, උපස්ථ බලශක්ති පද්ධතියක් (Backup Power) ක්රියාත්මක කිරීමට ලැබෙන සංඥාවකි. නමුත් අපේ බොහෝ කාර්යාලවල තත්ත්වය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්ය.
ජෙනරේටර් යන්ත්රයක් මිලදී ගැනීමට හෝ සූර්ය බලශක්ති පද්ධතියක් සවි කිරීමට තරම් රාජ්ය ආයතනයකට වත්කමක් නැතිද? නැතහොත්, එම ආයතන පාලනය කරන අයගේ චින්තනය තුළ “මහජනතාවට සේවය කිරීම” යන්න ප්රමුඛතාවයක් නොවන්නේද? මීට දශක කිහිපයකට පෙර ලිපිගොනු සහ පෑන පමණක් භාවිත කළ කාලයේ විදුලිය අත්යවශ්ය නොවන්නට ඇත. නමුත් අද, දරුවාගේ උප්පැන්න සහතිකය පවා පරිගණකගත දත්ත පද්ධතියක සිරවී තිබියදී, විදුලිය නැතිවීම යනු සේවය ලබා ගැනීමට පැමිණි පුරවැසියාගේ කාලය සහ ශ්රමය සූරා කෑමකි.
වගකීම කාගේද?
“පහ වෙනකම් විදුලිය නැහැ” යැයි කියමින් එදා පෝලිමේ සිටි දහස් ගණනක් ආපසු හරවා යැවූ නිලධාරියා තුළ ඒ ගැන කිසිදු කම්පනයක් තිබුණේද? ඔහුට එය හුදෙක් රාජකාරි කාලය ඉක්මවා යන සාමාන්ය දෙයකි. නමුත්, එදා දවසේ වැටුප කැපූ, අමාරුවෙන් නිවාඩු ලබාගත්, බස් රථයේ ගාස්තු ගෙවා පැමිණි සාමාන්ය මිනිසාට එය විශාල ආර්ථික අර්බුදයක් විය හැකිය.
රාජ්ය ආයතනවල ජෙනරේටර් නොතිබීම හෝ තිබුණත් ඒවා අලුත්වැඩියා නොකර තබා ගැනීම, රාජ්ය පරිපාලනයේ අත්තනෝමතික බවේ එක් පැතිකඩක් පමණි. මෙහි සැබෑ අවාසනාව වන්නේ “මහජන මුදලින් වැටුප් ලබන ආයතන, එම මහජනතාවටම සේවය කිරීමට තිබෙන අකමැත්ත” යි. ඔවුන්ට විදුලිය නැති වීම යනු සේවය අත්හිටුවීමට ලැබුණු හොඳම නිදහසට කරුණයි.
අනාගතයට අභියෝගයක්
අප සිහින දකින ඩිජිටල් ශ්රී ලංකාව උදාවන්නේ කෙසේද? රටක් ඩිජිටල්කරණය කරනවා යනු හුදෙක් පරිගණක ගෙනවිත් මේස මත තැබීම නොවේ. එයින් අදහස් කරන්නේ පද්ධතියේ විශ්වසනීයත්වය තහවුරු කිරීමයි. විදුලිය ඇනහිටියත්, අන්තර්ජාලය බිඳවැටුණත්, සේවාව ලබා දිය හැකි ව්යුහයක් ගොඩනැගීමයි.
සෑම රාජ්ය කාර්යාලයකම අවම වශයෙන් අත්යවශ්ය සේවා ටික හෝ විදුලිය නොමැති මොහොතක පවත්වාගෙන යාමට අවශ්ය ක්රමවේද තිබිය යුතුය. එය එක්කෝ සූර්ය බලශක්තිය විය හැකිය, නැතහොත් කුඩා UPS පද්ධතියක් විය හැකිය. නමුත් මේ සියල්ලටම වඩා අවශ්ය වන්නේ, තමන් සේවය කරන්නේ රටේ අයිතිකරුවන් වන මහජනතාවට බව වටහා ගන්නා පරිපාලනයකි.
අවසානයක් නැති පෝලිම්
ඔබත් මමත් දන්නා පරිදි, අද රාජ්ය ආයතනයකට ගිය විට අපිට දැනෙන්නේ අපි ඔවුන්ගේ අනුග්රහයක් බලාපොරොත්තුවෙන් ආ අය ලෙසය. නමුත් ඇත්ත එය නොවේ. අපි අපේ බදු මුදලින් ඔවුන්ගේ පඩි ගෙවන්නෙමු. එසේ නම්, අපට ලැබිය යුතු සේවාව ලබා නොදී “විදුලිය නැහැ” යනුවෙන් උත්තර දීම කෙතරම් නම් වගකීම් විරහිතද?
කැලණියේදී ඔබ අත්විඳි ඒ දවස, හෙට තවත් කෙනෙකුට තවත් ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයකදී අත්විඳින්නට සිදුවනු ඇත. මේ තත්ත්වය වෙනස් නොවන තාක් කල්, රාජ්ය සේවය යනු ගොඩනැගිලි ඇතුළේ කඩදාසි පිරුණු, අලංකාර ලෙස අසුරා ඇති නමුත් ඇතුළත කුණු වී යන අක්රිය ආයතන සමූහයක් පමණක් වනු ඇත.
රාජ්ය සේවයේ නිලධාරීන්ට මෙන්ම දේශපාලන අධිකාරියටත් තේරුම් ගත යුතු එකම සත්යය මෙයයි: “මහජනතාවගේ කාලය යනු රටේ කාලයයි.” විදුලිය නැතිවීම යනු සේවය නතර කිරීමට ලැබෙන අවසර පත්රයක් නොවේ. එය විසඳුම් සෙවිය යුතු ගැටලුවකි. ඔබ නැවතත් කාර්යාලයට යන දිනෙක, විදුලිය නැති වුවත් ඔබේ උප්පැන්න සහතිකය ඔබේ අතට ලැබෙන දවසක් උදා වේවා යන්න අපේ එකම ප්රාර්ථනයයි. එතෙක්, අපට ඉතිරිව ඇත්තේ කඳුළු පිරුණු දෑසින් නැවත හැරී යාමට පමණි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය මගින් ඔබ විඳි අත්දැකීම හරහා රාජ්ය සේවයේ පවතින ගැඹුරු අර්බුදය ඉතා සංවේදීව සහ තියුණු ලෙස ඉස්මතු කර ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි. මෙය කියවන ඕනෑම කෙනෙකුට ඔබ කියන්නට උත්සාහ කළ අසාධාරණය මනාව තේරුම් ගත හැකි වනු ඇත.
