අලෝක් (නම වෙනස් කර ඇත) ඉන්දියාවේ පූනේ නගරයේ වෙසෙන ව්යාපාරික විශ්ලේෂකයෙකි. දිනක් ඔහුට කෙටි පණිවුඩයක් (SMS) ලැබුණි. එහි සඳහන් වූයේ ඔහු වේග සීමා උල්ලංඝනය කර ඇති බැවින් රුපියල් 1,000ක දඩයක් ගෙවිය යුතු බවයි. පණිවුඩයේ තවදුරටත් සඳහන් වූයේ වහාම එම දඩය නොගෙවන්නේ නම් ඔහුගේ රියදුරු බලපත්රය අහෝසි කරන බවයි.
කලබලයට පත් වූ අලෝක්, එහි තිබූ ලින්ක් එක (Link) ක්ලික් කර, ලැබුණු OTP අංකය ඇතුළත් කළේය. මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත ඔහුගේ ක්රෙඩිට් කාඩ්පතෙන් ඩොලර් 3,225ක් (ඔහුගේ කාඩ්පතේ උපරිම සීමාව) සොරකම් කර තිබුණි. ඔහු හසු වී තිබුණේ ඉන්දියාවේ දැනට බහුලව සිදුවන ‘Social Engineering’ හෙවත් මනෝවිද්යාත්මකව පුද්ගලයන්ව රවටා සිදුකරන ඩිජිටල් මංකොල්ලයකටයි.
ඉන්දියාවේ තත්ත්වය කෙතරම් බරපතළද?
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ඉන්දියාවේ ඩිජිටල් ගෙවීම් ක්රමවේද ශීඝ්රයෙන් ව්යාප්ත වීමත් සමඟ මෙවැනි වංචාවන් ද ඉහළ ගොස් ඇත. දත්තවලට අනුව 2021 වසරේ සිට 2025 දක්වා කාලය තුළ මෙවැනි වංචාවන් 4300% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ. 2025 වසරේදී පමණක් පුද්ගලයන් මිලියන 2.5කට අධික සංඛ්යාවකට ඩොලර් බිලියන 25ක මුදලක් අහිමි වී ඇත.
මධ්යම බැංකුවේ නව යෝජනා
මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා ඉන්දියානු රිසර්ව් බැංකුව (RBI) මගින් නව ආරක්ෂක පියවර කිහිපයක් යෝජනා කර ඇත.
1. ගෙවීම් ප්රමාද කිරීම (Time Lag) – පුද්ගලයෙකු තවත් ගිණුමකට මුදල් යවන විට, එය සැබවින්ම ගිණුමට බැර වීමට පැයක කාලයක පමාවක් ලබා දීම. එවිට වංචාවක් සිදුවී ඇති බව වැටහුණහොත් ගනුදෙනුව අවලංගු කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.
2. විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයෙකුගේ අනුමැතිය – වැඩිහිටි පුද්ගලයන් වැනි අවදානමට ලක්විය හැකි පිරිස් විශාල මුදල් ප්රමාණයක් යවන විට, ඔවුන් නම් කළ විශ්වාසවන්ත අයෙකුගේ අනුමැතිය අවශ්ය කිරීම.
3. ගිණුම් පාලනය – ක්රෙඩිට් කාඩ්පත්වල මෙන් ඩිජිටල් ගෙවීම් පද්ධතිවල ද ගනුදෙනු සීමාවන් පාරිභෝගිකයාටම අවශ්ය පරිදි වෙනස් කර ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දීම.
විශේෂඥ මතය – මෙය ප්රායෝගිකද?
කෙසේ වෙතත්, මෙම යෝජනා සම්බන්ධයෙන් විවිධ මත පළ වේ. ඇතැම් විශේෂඥයන් පවසන්නේ ‘පැයක ප්රමාදය’ වැනි නීති මගින් ඩිජිටල් ගෙවීම්වල ඇති ‘ක්ෂණික බව’ නැති වී යන බවයි. එය වේගවත් මාවතක වේග සීමා පැනවීමක් වැනි යැයි ඔවුන් තර්ක කරති.
එමෙන්ම, වංචාකරුවන් මෙම ප්රමාද කාලය තුළ පවා පාරිභෝගිකයා නොමඟ යැවීමට ක්රම සොයාගනු ඇතැයි ඔවුහු බිය පළ කරති. උදාහරණයක් ලෙස, “ගෙවීම කර පැයක් යනතුරු දුරකථනය ක්රියා විරහිත කර තබන්න” වැනි උපදෙස් ලබා දී ඔවුන් පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂක අංශවලින් ඈත් කිරීමට උත්සාහ කළ හැකිය.
අපට ඇති පාඩම
ශ්රී ලංකාව තුළ ද ඩිජිටල් ගෙවීම් ජනප්රිය වෙමින් පවතින මොහොතක, ඉන්දියාවේ මෙම අත්දැකීම අපට වටිනා පාඩමකි. කිසිවිටෙකත් නාඳුනන ලින්ක් මගින් ගෙවීම් නොකිරීමටත්, OTP අංක කිසිවෙකුටත් ලබා නොදීමටත් වගබලා ගත යුතුය. තාක්ෂණය දියුණු වන විට, වංචාකරුවන් ද ඊට වඩා වේගයෙන් දියුණු වන බව අප සැමවිටම මතක තබා ගත යුතුය.
Call to Action (CTA)
මෙම තොරතුරු ඔබේ හිතවතුන් අතර බෙදාහැර ඔවුන්ව වංචාකරුවන්ගෙන් ආරක්ෂා කර ගන්න. ඔබ හෝ ඔබ දන්නා අයෙකු මෙවැනි ඩිජිටල් වංචාවකට හසු වී තිබේද? රජය මෙවැනි නීති පැනවිය යුතු යැයි ඔබ සිතනවාද? ඔබේ අදහස් පහතින් කමෙන්ට් කරන්න.
