ශ්රී ලංකා සමුද්රීය ඉතිහාසයේ සිදුවූ දරුණුතම පරිසර විනාශය ලෙස සැලකෙන X-Press Pearl නෞකා අනතුරට අදාළ වන්දි අයකර ගැනීමේ නීතිමය ක්රියාවලිය මේ වන විට මුළු රටේම අවධානය දිනාගත් දැවැන්ත ආන්දෝලනයක් බවට පත්ව තිබෙනවා.
නෞකා සමාගමෙන් සහ එහි දේශීය නියෝජිතයන්ගෙන් අයවිය යුතුව තිබූ ඇමෙරිකානු ඩොලර් 999,000,000ක (ඩොලර් මිලියන 999) හිඟ වන්දි මුදල අදාළ පාර්ශ්වයන්ට අහිමි කරමින්, අදාළ සමාගම්වලට නීති විරෝධී වාසියක් සැලසූ බවට චෝදනා කරමින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් තිදෙනෙකුට එරෙහිව අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව වෙත ඊයේ (අගෝස්තු 30) නිල පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් වුණා.
වෛද්ය සහ සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වෛද්යවරුන්ගේ වෘත්තීය සමිති සන්ධිනයේ (MCPA) සභාපති වෛද්ය චාමල් සංජීව විසින් අල්ලස් කොමිසමේ අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා වෙත මෙම පැමිණිල්ල යොමුකර තිබෙනවා. මීට අමතරව 22 වන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයට එරෙහිව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කිරීමටද පියවර ගෙන තිබීම විශේෂත්වයක්.
ඩොලර් මිලියන 250ක් වෙනුවට ආවේ මිලියනයයි
අල්ලස් කොමිසමට ඉදිරිපත් කළ පැමිණිල්ලට අනුව, SC/FR/168/2021 ඇතුළු මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම් කිහිපයක් විභාග කළ අග්රවිනිශ්චයකාරවරයා ප්රමුඛ පස්පුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ල ලබාදුන් තීන්දුව අදාළ විනිසුරුවරුන් තිදෙනා විසින් නොසලකා හැර ඇති බවට චෝදනා එල්ල වෙනවා.
* නියෝගය – 2025 ජූලි 24 දින ලබාදුන් තීන්දුවට අනුව, 2025 සැප්තැම්බර් 24 දිනට පෙර ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 250ක මුදලක් ගෙවීමට නෞකා සමාගමට නියම කෙරුණා.
* සිදුවූ දේ – නමුත් ඔවුන් ගෙවා ඇත්තේ ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 01ක් වැනි ඉතා සුළු මුදලක් පමණයි.
අධිකරණ නියෝගය කඩකිරීම සම්බන්ධයෙන් අදාළ සමාගමට එරෙහිව අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චෝදනා යටතේ පියවර ගන්නා ලෙස පෙත්සම්කරුවන් ඉල්ලා සිටියද, ඊට එරෙහිව කිසිදු පියවරක් ගෙන නැති බව පැමිණිල්ලේ සඳහන් වෙනවා.
ජ්යෙෂ්ඨ විනිසුරුවරයා කැපීම සහ නඩුව හදිසියේ අවසන් කිරීම
මෙම නඩු තීන්දුව සකස් කිරීමට මූලික වූ සහ මීට පෙර පැවැති විනිසුරු මඬුල්ලේ ජ්යෙෂ්ඨතම විනිසුරුවරයා වූ යසන්ත කෝදාගොඩ මහතා කිසිදු නීත්යානුකූල හේතුවකින් තොරව ඉවත් කර, චෝදනාවට ලක්ව සිටින විනිසුරුවරුන් තිදෙනාගෙන් පමණක් සමන්විත විනිසුරු මඬුල්ලක් හමුවේ නඩුව කැඳවා ඇති බව වාර්තා වෙනවා.
අධිකරණයේ සාමාන්ය සම්ප්රදායන් උල්ලංඝනය කරමින් එදිනම එකී විනිසුරු මඬුල්ල විසින් නඩු කටයුතු අවසන් කිරීමට (Terminating the proceedings) නියෝග කර තිබෙනවා. එමඟින් ඩොලර් මිලියන 999ක පමණ වන්දි මුදලක් අයකර ගැනීම වැළකී ගොස් ඇති අතර, අධිකරණය මඟින් පත්කර තිබූ ‘වන්දි කළමනාකරණ කොමිෂන් සභාවට’ ද සිය ඉදිරි කටයුතු කරගෙන යාමට නොහැකි වී ඇති බව පැමිණිලිකරුවන් පෙන්වා දෙනවා.
දූෂණ විරෝධී පනත යටතේ පරීක්ෂණ ඉල්ලයි
අදාළ විනිසුරුවරුන් තිදෙනාගේ මෙම හැසිරීම 2023 අංක 9 දරන දූෂණ විරෝධී පනතේ 111 වගන්තිය ප්රකාරව මහජන ධුරය අනිසි ලෙස භාවිත කරමින් සිදුකළ “දූෂණ ක්රියාවක්” (Act of Corruption) බවට පෙනී යන බැවින්, ඒ පිළිබඳව ස්වාධීන හා විශ්වාසදායක විමර්ශනයක් පවත්වා නීත්යානුකූල පියවර ගන්නා ලෙසත්, එහි ප්රගතිය පනතේ 44 වගන්තියට අනුව දැනුම් දෙන ලෙසත් විශේෂඥ වෛද්ය චාමල් සංජීව මහතා ඉල්ලා සිටිනවා.
X-Press Pearl අර්බුදය හුදෙක් මුදල් පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොව, මෙරට සාගර පද්ධතියේ සහ නීතියේ ආධිපත්යයේ පැවැත්ම පිළිබඳ ප්රශ්නයක්. මෙම ඩොලර් බිලියනයක වන්දි අහිමිවීම පිටුපස ඇත්තේ දේශපාලනික හා 22 වන සංශෝධනයේ බලපෑමක්ද යන්න පිළිබඳ ඉදිරියේදී සිදුකෙරෙන විමර්ශන හමුවේ තවදුරටත් තොරතුරු අනාවරණය වනු ඇත.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
