2026 වසරේ මුල් මාස පහ ඇතුළත ශ්රී ලංකාවේ ප්රාග්ධන වෙළෙඳපොළ, විශේෂයෙන්ම කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ (CSE) විශාල ව්යුහාත්මක වෙනසකට මුහුණ දී තිබෙනවා. ඒ, විදේශීය ආයෝජකයින් විසින් රුපියල් බිලියන 25කට වඩා වැඩි ආයෝජන ප්රමාණයක් මෙරටින් ඉවත් කරගැනීමත් සමඟයි. 2019-2024 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු ලංකාව ලබාගත් ස්ථාවරත්වය හමුවේ මෙය කැපී පෙනෙන සිදුවීමක්.
මෙම බිලියන 25ක දැවැන්ත පසුබැසීම හුදෙක් ලංකාවේ අභ්යන්තර ප්රතිපත්ති නිසාම සිදුවූවක් නෙවෙයි. මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින දේශපාලනික නොසන්සුන්තාව සහ ලෝකයේ ප්රමුඛ රටවල් කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) මෙන්ම සෙමිකන්ඩක්ටර් (Semiconductor) තාක්ෂණයන් වෙත විශාල වශයෙන් ප්රාග්ධනය යොමු කිරීම වැනි ගෝලීය සාධක රැසක් මෙයට බලපා තිබෙනවා.
විදේශීය ප්රාග්ධනය ඉවතට ගලාගිය ආකාරය (Quantitative Trajectory)
2026 වසරේ මුල් කාර්තුව තුළ ගෝලීය ආයෝජන කළමනාකරුවන් නැගී එන වෙළෙඳපොළවල් (Emerging Markets) සඳහා වන ඔවුන්ගේ ආයෝජන ප්රතිසංවිධානය කිරීමට පටන් ගත්තා.
* ජනවාරි – කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 22ක ශුද්ධ විදේශීය මුදල් ප්රමාණයක් ඉවතට ගියා.
* පෙබරවාරි – මෙම අගය ඩොලර් මිලියන 30ක් දක්වා ඉහළ ගියා.
* මාර්තු – එය ඩොලර් මිලියන 10ක් දක්වා තරමක් අඩු වුණා.
මේ අනුව, පළමු කාර්තුව අවසන් වන විට කොටස් වෙළෙඳපොළෙන් පමණක් රුපියල් බිලියන 19.84ක මුදලක් ඉවත් කරගෙන තිබුණා. ඉතිරි රුපියල් බිලියන 5ක මුදල ඉවත් වී ඇත්තේ රජයේ සුරැකුම්පත් (භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර) වෙළෙඳපොළෙන්. මාර්තු මාසයේ අවසන් සති දෙක තුළ පමණක් විදේශීය ආයෝජකයින් රුපියල් බිලියන 13.65ක රජයේ බැඳුම්කර විකුණා දමා තිබෙනවා.
උද්ධමනය, පොලී අනුපාත සහ රුපියලේ අගය (Macroeconomic Catalysts)
දේශීය වශයෙන් මෙම විදේශීය ආයෝජන ඉවත් වීමට ප්රධානතම හේතුවක් වුණේ උද්ධමනය නැවත හිස එසවීම සහ රුපියල අවප්රමාණය වීමයි. 2025 වසරේ පැවති ස්ථාවරත්වයෙන් පසුව, 2026 අප්රේල් වන විට ජාතික පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (NCPI) 5.4% දක්වා ඉහළ ගියා. මෙයට ප්රධානතම හේතුව වුණේ ගෝලීය බොරතෙල් මිල ඉහළ යාම නිසා දේශීය ඉන්ධන මිල 35%කින් ඉහළ යාමයි.
විදේශීය ආයෝජකයෙකුට වැදගත් වන්නේ තමන් ආයෝජනය කරන රටෙන් ලැබෙන සැබෑ ප්රතිලාභයයි (Real Yield). ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) සිය ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාතිකය 7.75% මට්ටමේ පවත්වාගෙන යද්දී උද්ධමනය 2.2% සිට 5.4% දක්වා ඉහළ යාම නිසා, ආයෝජකයින්ට ලැබෙන සැබෑ ප්රතිලාභය 5.43% සිට 2.23% දක්වා සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටුණා.
රුපියල අවප්රමාණය වීමේ බලපෑම
2025 දෙසැම්බර් අවසානයේ ඇමෙරිකානු ඩොලරයකට සාපේක්ෂව රුපියල් 309.50ක් ලෙස පැවති විනිමය අනුපාතිකය, 2026 මැයි මැද වන විට රුපියල් 326.00 – 327.00 සීමාව දක්වා අවප්රමාණය වුණා. මෙය 5.5%ක පහත වැටීමක්. කොටස් වෙළෙඳපොළෙන් 5%ක ලාභයක් ලැබුවත්, රුපියල 5%කින් අවප්රමාණය වන විට විදේශීය ආයෝජකයාට ඩොලර් බවට පත් කිරීමේදී කිසිදු සැබෑ ලාභයක් ඉතිරි වන්නේ නැහැ.
ගෝලීය බලපෑම් – මැදපෙරදිග අර්බුදය සහ AI සුපිරි චක්රය (Global Contagion)
ලංකාවෙන් විදේශීය ප්රාග්ධනය ඉවත් වීම ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන ආයෝජන වෙනස්වීම්වල (Capital Rotation) එක් කොටසක් පමණයි.
1. බලශක්ති පිරිවැය සහ සංචාරක ව්යාපාරය
මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය නිසා 2026 මාර්තු මාසයේදී ලංකාවේ ඉන්ධන ආනයන වියදම 74.7%කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් මිලියන 630ක් දක්වා වැඩි වුණා. එමෙන්ම මෙම අර්බුදය නිසා 2026 මාර්තු මාසයේදී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයින් සංඛ්යාව 19.8%කින් පහත වැටුණු අතර, සංචාරක ආදායම ඩොලර් මිලියන 954ක් දක්වා 15%කින් අඩු වුණා.
2. කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) වෙත ආයෝජන ඇදී යාම
දැනට ලෝකයේ පවතින විශාලතම ආයෝජන ප්රවණතාවය වන්නේ AI සහ සෙමිකන්ඩක්ටර් ක්ෂේත්රයයි. ගෝලීය ආයෝජකයින් ඉන්දියාව වැනි රටවලින් පවා ඩොලර් බිලියන 21ක පමණ මුදල් ඉවත් කර ගනිමින් ඒවා තායිවානය සහ දකුණු කොරියාව වැනි TSMC සහ Samsung සමාගම් පවතින රටවල් වෙත යොමු කරමින් සිටිනවා. ලංකාවේ කොටස් වෙළෙඳපොළ ප්රධාන වශයෙන් බැංකු, දේපළ වෙළෙඳාම් සහ සාමාන්ය ව්යාපාර (Conglomerates) මත පදනම් වී ඇති බැවින්, ඉහළ තාක්ෂණික ක්ෂේත්ර සොයන ආයෝජකයින් ලංකාවෙන් ඉවත් වීම පුදුමයක් නෙවෙයි.
ආයතනික මට්ටමින් සහ විවිධ ක්ෂේත්රවලට වූ බලපෑම
මෙහිදී වැඩිම බලපෑමක් එල්ල වූයේ බැංකු සහ ප්රාග්ධන භාණ්ඩ (Capital Goods) ක්ෂේත්රයන්ටයි.
* බැංකු ක්ෂේත්රය – ජාතික සංවර්ධන බැංකුවේ (NDB) වාර්තා වූ රුපියල් බිලියන 13.2ක මූල්ය අක්රමිකතාවක් පිළිබඳ පුවත නිසා බැංකු ක්ෂේත්රයේ ආයතනික පාලනය (Corporate Governance) පිළිබඳව විදේශීය ආයෝජකයින් තුළ යම් සැකයක් මතු වුණා. මේ නිසා හැටන් නැෂනල් බැංකුව (HNB) සහ කොමර්ෂල් බැංකුව වැනි ප්රමුඛ පෙළේ බැංකුවල කොටස් පවා විදේශිකයන් විසින් විකුණා දමනු ලැබුවා.
* ප්රාග්ධන භාණ්ඩ ක්ෂේත්රය – ජෝන් කීල්ස් හෝල්ඩිංග්ස් (JKH) වැනි ප්රමුඛ සමාගමක කොටස් මිල ද තාක්ෂණික විශ්ලේෂණ (Technical Analysis) අනුව යම් පසුබෑමකට ලක්ව තිබෙනවා.
කෙසේ වෙතත්, ඩයලොග් ආසියාටා (Dialog Axiata) සමාගම 2026 පළමු කාර්තුවේදී රුපියල් බිලියන 9.2ක ශුද්ධ ලාභයක් (122.3%ක වර්ධනයක්) සහ ලෝල්ක් ෆයිනෑන්ස් (LOLC Finance) සමාගම රුපියල් බිලියන 25කට අධික වාර්තාගත ලාභයක් ලැබීම නිසා වෙළෙඳපොළ සම්පූර්ණයෙන්ම කඩා වැටීම වැළකී තිබෙනවා.
2026 IPO සැලසුම් සහ ඉදිරි පියවර (Institutional Response)
විදේශීය ආයෝජන රටින් පිටවීම පාලනය කිරීම සඳහා ශ්රී ලංකා සුරැකුම්පත් හා විනිමය සභාව (SEC) සහ කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ (CSE) එක්ව නව වැඩපිළිවෙළක් දියත් කර තිබෙනවා. 2026 වසර “ලංකාවේ IPO වසර” ලෙස නම් කර ඇති අතර, නව සමාගම් කොටස් වෙළෙඳපොළට ලැයිස්තුගත කිරීම සඳහා “Digital Listing Portal” වැනි නවීන තාක්ෂණික ක්රමවේද හඳුන්වා දී තිබෙනවා. මීට අමතරව ක්රිප්ටෝ වත්කම් (Crypto Assets) සඳහා නීතිමය රාමුවක් සකස් කිරීම ද මෙයට ඇතුළත්.
රටේ සමස්ත ආර්ථිකය දෙස බැලීමේදී, 2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී සාර්ථකව නිම කරන ලද ඩොලර් බිලියන 25ක ණය ප්රතිව්යුහගතකරණය නිසා ලංකාවේ ණය ශ්රේණිගත කිරීම “CCC+” දක්වා ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. එමෙන්ම විදේශ ප්රේෂණ (Remittances) 26.5%කින් ඉහළ ගොස් 2026 මාර්තු මාසයේදී ඩොලර් මිලියන 815ක් දක්වා වර්ධනය වීම නිසා මහ බැංකුව සතුව ඩොලර් බිලියන 7ක සංචිතයක් පවතිනවා. මෙමඟින් රුපියල විශාල ලෙස කඩා වැටීම වැළකී තිබෙනවා.
අනාගතය කෙබඳු වේවිද?
කෙටි කාලීනව වෙළෙඳපොළ තුළ යම් ස්ථාවරත්වයක් පැවතිය හැකි වුවත්, පුනර්ජනනීය බලශක්ති සහ අපනයන මුල් කරගත් නිෂ්පාදන ක්ෂේත්රවල (ඇඟලුම් සහ සම්භාණ්ඩ) ආයෝජනය කිරීමෙන් දේශීය ආයෝජකයින්ට තවමත් ඉහළ ප්රතිලාභ ලැබිය හැකියි. කොටස් වෙළෙඳපොළ නව ප්රතිසංස්කරණ ඔස්සේ විනිවිදභාවයෙන් යුතුව ඉදිරියට ගියහොත්, ගෝලීය දේශපාලනික තත්ත්වයන් ස්ථාවර වූ පසු විදේශීය ආයෝජන නැවතත් ලංකාවට ගලා ඒමේ ඉඩකඩ පවතිනවා.
අපේ අදහස (Seylan News View)
> විදේශීය ආයෝජකයින් මුදල් ඉවත් කරගැනීම තාවකාලික පසුබෑමක් වුවත්, එය දේශීය ආයෝජකයින්ට හොඳ සමාගම්වල කොටස් සාධාරණ මිලකට මිලදී ගැනීමට ලැබුණු අවස්ථාවක් ලෙස ද දැකිය හැකියි. වැදගත් වන්නේ කලබල නොවී, සමාගම්වල මූල්ය ශක්තිමත්භාවය (Fundamentals) දෙස බලා තීරණ ගැනීමයි.
Call to Action (CTA)
මෙම ලිපිය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් අප හා බෙදාගන්න. මෙය ඔබේ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟත්, ඔබේ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් වලත් share කර සංවාදයක් ආරම්භ කරන්න.
