බාල ගල්අඟුරු නිසා මෙරට විදුලි පද්ධතිය අර්බුදයක. බලධාරීන් සඟවන ඇත්ත සහ ජනතාව මත පැටවෙන බිල ගැන Seylan News විශේෂ අනාවරණය.
ශ්රී ලංකාවේ විදුලි බල පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වය යනු හුදෙක් තාක්ෂණික කරුණක් නොව, එය රටක ආර්ථිකයේ සහ ජන ජීවිතයේ කොඳු නාරටියයි. කෙසේ වෙතත්, 2026 වසරේ මුල් මාස කිහිපය තුළ මෙරට විදුලි පද්ධතිය මුහුණ දෙමින් සිටින්නේ තාක්ෂණික බිඳවැටීමකට වඩා බරපතල, ක්රමවේදික ආයතනික අසාර්ථකත්වයකට සහ දූෂිත දේශපාලන සංස්කෘතියක ප්රතිඵලයකටය.
නොරොච්චෝලේ බිඳවැටීම – බාල ගල්අඟුරු සාධකය
මෙරට විදුලි අවශ්යතාවයෙන් 40%ක් පමණ සපුරාලන නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරය අද වන විට බරපතල අනතුරකට මුහුණ දී සිටී. මෙයට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ ප්රමිතියෙන් තොර බාල ගල්අඟුරු ආනයනය කිරීමයි. බලාගාරයේ ටර්බයින ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා අවශ්ය තාප ධාරිතාව (Gross Calorific Value) 5,900 – 6,110 kcal/kg අතර විය යුතු වුවත්, මෑතකදී ගෙන්වන ලද ගල්අඟුරු නැව්ගත කිරීම්වල එම අගය 5,061 kcal/kg තරම් පහළ මට්ටමක පැවතීම නිසා බලාගාරයේ කාර්යක්ෂමතාවය සීඝ්රයෙන් පහත වැටී ඇත.
මෙම තත්ත්වය නිසා බලාගාරයේ යන්ත්ර සූත්රවලට දැඩි හානි සිදුවෙමින් පවතින අතර, අළු වැඩි වශයෙන් පිටවීම සහ යන්ත්ර ඇතුළත ගල්අඟුරු සිරවීම (Choking) වැනි ගැටලු නිසා නිතර නිතර බිඳවැටීම් වාර්තා වේ. පසුගිය මාර්තු 05 වැනිදා සිදුවූ ගින්න මීට කදිම උදාහරණයකි.
ජනතාව නොමග යවන “කාලසටහන් රහිත” විදුලි කප්පාදුව
විදුලි බල අමාත්යාංශය නිල වශයෙන් ප්රකාශ කරන්නේ විදුලි කප්පාදුවක් සිදු නොවන බවයි. නමුත් කැලණිය, කඩවත, කුරුණෑගල සහ අතුරුගිරිය වැනි ප්රදේශවල ජනතාව දිනපතා පැයක පමණ කාලයක් විදුලිය විසන්ධි වීම නිසා පීඩාවට පත්ව සිටිති. මෙරට විදුලි බල පද්ධතියේ පවතින මෙගාවොට් 150ක පමණ ජනන හිඟය පියවා ගැනීමට “මැනුවල් ලෝඩ් ෂෙඩින්” (Manual Load Shedding) හෙවත් හදිසි විදුලි විසන්ධි කිරීම් සිදු කරන ලෙස පද්ධති පාලන මැදිරියට උපදෙස් ලැබී ඇති බව අභ්යන්තර වාර්තා හෙළි කරයි.
පාරිභෝගික සේවා මධ්යස්ථාන වෙත ඇමතුම් ලබා දෙන ජනතාවට ලැබෙන්නේ පරස්පර පිළිතුරුය. ඇතැම් නිලධාරීන් එය තාක්ෂණික දෝෂයක් බව පවසන අතර තවත් පිරිසක් එවැනි විසන්ධි වීමක් ගැන කිසිවක් නොදන්නා බව පවසති. මෙම ව්යාකූලත්වය මගින් පැහැදිලි වන්නේ ආයතනික මට්ටමින් ජනතාවට සත්ය වසන් කරන බවයි.
බිලියන ගණනක මූල්ය අලාභය
ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම (LCC) විසින් ප්රසම්පාදන නීති උල්ලංඝණය කරමින් සුදුසුකම් නොලත් සැපයුම්කරුවන් තෝරා ගැනීම නිසා රටට සිදුව ඇති පාඩුව රුපියල් බිලියන 2.24 ඉක්මවන බව ජාතික විගණන කාර්යාලය පවසයි. බාල ගල්අඟුරු නිසා සිදු වූ යන්ත්ර හානි සහ වැඩිපුර ගල්අඟුරු දහනය කිරීමට සිදු වීම මීට ප්රධාන හේතුවයි. ඇතැම් විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ ඩීසල් මගින් විදුලිය උත්පාදනය කිරීමට සිදු වීම නිසා මෙම පාඩුව රුපියල් බිලියන 8.5ක් දක්වා ඉහළ යා හැකි බවයි.
දේශපාලන වගවීම සහ අනාගතය
මෙම මහා පරිමාණ දූෂණය හමුවේ බලශක්ති අමාත්යවරයා ඇතුළු ඉහළ නිලධාරීන් ඉල්ලා අස් වුවද, ජනතාවට සිදු වූ හානිය තවමත් පවතී. ජාතික ජන බලවේග රජය දූෂණයට එරෙහිව ලබා දුන් පොරොන්දු ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක වන්නේද යන්න මෙහිදී බරපතල ප්රශ්නාර්ථයකි. විශේෂ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිසමක් පත් කිරීම සාධනීය පියවරක් වුවද, එය තවත් එක “කල් මැරීමේ” උපක්රමයක් නොවිය යුතුය.
අවසාන වශයෙන්, ශ්රී ලංකාවේ විදුලි පහන් නිවී යන්නේ ගල්අඟුරු නැති නිසා පමණක් නොව, පද්ධතිය තුළ සත්යය සහ වගවීම නැති නිසාය. පාරිභෝගිකයා මත පැටවෙන අධික විදුලි බිලට සාධාරණයක් ඉටු විය හැක්කේ විනිවිදභාවයකින් යුතු බලශක්ති ප්රතිපත්තියක් හරහා පමණි.
Call to Action (CTA)
පවතින විදුලි අර්බුදය සහ බාල ගල්අඟුරු ජාවාරම ගැන ඔබේ අදහස කුමක්ද? ඔබේ ප්රදේශයටත් දැනුම් දීමකින් තොරව විදුලිය කපා හරිනවාද? පහතින් කමෙන්ට් කරන්න. මේ තොරතුරු ඔබ අවට සිටින පිරිස දැනුවත් කිරීමට Share කරන්න.
